Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2006/5866 K.2006/7927

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 129 ada 32 parsel sayılı 13969,08 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, yasal süresi içinde tesbit sırasında uygulanan tapunun miktarından daha fazla yerin davalılar adına tesbit gördüğünü, tapu kaydının gayri sabit sınırlı olup miktar fazlasının zilyetlikle kazanılamayacağı iddiasına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli parselin davacı Hazine adına tesciline karar verilmiş; hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazın tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, kamu yararına tahsis edilen Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan veya yasalar gereğince Devlete intikal eden yerlerle ilgisinin olmadığı, ancak zilyedi yararına mülk edinme şartlarının gerçekleşmediği kabul edilmek sureti ile Hazinenin davasının kabulüne, tespitin iptaline ve davaya konu parselin Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş isede; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmaz tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak davalı adına tespit edilmiş; davacı Hazine, uygulanan tapu kaydının gayri sabit hudutlu olup miktar fazlasının Hazineye ait olduğu nedenine dayanarak dava açmıştır.

Mahkemece tespite esas olan ve davalı tarafın dayanağını oluşturan tapu kaydı belirtmelik tutanak ve ekleri getirtilip mahalline uygulanmamış, tüm komşu parsellerin onaylı tutanak suretleri ile dayanağı olan belgeler getirtilmediği için uygulamada bu kayıtlardan yararlanılmamış, taşınmazın niteliği, intikali ve tasarrufu hususunda gerekli araştırma yapılmadan hüküm kurulmuştur. Bu tür eksik ve yetersiz soruşturmaya dayanılarak karar verilemez.

Doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle tespite esas olan tapu kaydı ve tedavülleri belirtmelik tutanak ve haritası tüm komşu parsellerin onaylı tutanak suretleri ile dayanağı olan belgeler getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle, taraf tanıkları ve teknik bilirkişi huzuru ile keşif icra edilmelidir.

Taşınmazın başında icra edilecek keşif sırasında tespite esas olan tapu kaydı, belirtmelik tutanak ve haritası uygulanıp kapsamı belirlenmeli, dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, kayıtta yazılı hudutların zeminde mevcut olup olmadığı,

zeminde bu hudutlar mevcut ise değişebilir nitelik taşıyıp taşımadığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, teknik bilirkişiye uygulanan kayıtların kapsamını belirtir keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilmeli,

deliller değerlendirilirken tapu kaydının sabit hudutlarla taşınmazı çevrelemesi halinde davanın reddine karar verilmesi gerektiği kayıt gayrisabit hudutlu olmakla beraber miktar fazlası üzerinde zilyedi yararına mülk edinme şartlarının gerçekleştiğinin saptanması halinde tapu kaydı ve zilyetliğe dayanılarak taşınmazın davalı adına tescili gerektiği, kaydın gayri sabit hudutlu olup kayıt miktar fazlası üzerinden zilyetlikle iktisap şartlarının gerçekleşmediğinin belirlenmesi halinde ise kayıt miktarı kadar yerin davalı adına, miktar fazlasının Hazine adına tesciline karar verilmesi gerektiği düşünülüp sonucuna göre karar verilmelidir.