Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2007/1908 K.2007/1748

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 208, 211, 257, 284, 331, 332, 383, 406, 419, 439, 459, 460, 463, 508, 624, 631, 632, 749, 805, 906, 913, 917 927, 946, 977, 1020 parsel sayılı 10050, 20000, 3500, 10350, 5500, 5900, 8050, 20000, 3100, 7300, 7750, 9700, 20000, 5950, 625, 13738, 17788, 12630, 3938, 14600, 4700, 4300, 8238, 8600, 6800, 3064, metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar irsen intikal, taksim, mirasçılar arasında hisse satışı nedeniyle davalılar ... ... ve müşterekleri adına tespit edilmiştir.

İtirazı Kadastro komisyonunda reddedilen davacı ... ve arkadaşları, bir kısım tespit malikleri hakkında, dedeleri ... oğlu ...'nın hissesi olan 1/3 hisse'nin kendilerine isabet ettirilmediği iddiasına dayanarak dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, Kadastro Kanunu'nun 36. maddesi uyarınca keşif giderleri yatırılmadığından davanın reddine ve çekişmeli taşınmazların tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ..., ... ..., Davacı ... mirasçısı ... ve ... ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece verilen süre içinde davacı tarafın keşif avansını yatırmadığı, bu nedenle keşif deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayıldığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de; değerlendirme dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

29.3.1994 tarihli celsede, davacıların yokluğunda “kadastro davalarının harca tabii olması nedeniyle, taşınmazların emlak vergi değeri üzerinden hesaplanan 30.000 TL peşin harcın duruşma gününe kadar mahkeme veznesine yatırılması için kesin süre verilmesine, süresinde yatırılmadığı takdirde 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 36. maddesi gereğince davanın reddine karar verileceği hususunun ihtarına” karar verilmiş, buna ilişkin tebligatlar ise davacılardan ... ... mirasçılarına yapılmıştır.

Mahkemece usulüne uygun verilmiş bir keşif ara kararı yoktur. 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 36.maddesinin isbat külfeti kendisine düşen taraf aleyhine uygulanabilmesi için öncelikle dosyanın keşfe hazır hale getirilmesi gerekir. Bir diğer ifade ile taraflardan tanık listelerinin alınması, yerel bilirkişi adaylarının zabıta aracılığı ile isimlerinin tesbit edilmesi, uygulanacak tüm kayıtların getirtilip dosyaya konulmuş olması zaruridir.

Dosya ikmal edildikten sonra tayin edilecek keşif günü ile ilgili ara kararında hakim, katip, mübaşir, yerel bilirkişi adayları, taraf tanıkları, uzman bilirkişilere verilecek ücretlerle, vasıta parası ve yapılacak tebligatlarla ilgili masrafların kalemler halinde gösterilip, bu ücretlerin temini ve yatırılması için ilgililere makul bir süre tanınmalı, ilgililere tanınacak süre ile keşif günü arasında da bilirkişi adayları, taraf tanıkları ve uzman bilirkişilere çıkarılacak davetiye için yine uygun bir sürenin bulunmasına azami özen gösterilmeli, bu süre tayin edilirken Tebligat Tüzüğü'nün 12.maddesi hükmü göz ardı edilmemelidir.

Mahkemece ara kararı gereğini yerine getirmemenin yasal sonuçları hazır olan ilgililere ihtar edilmeli, duruşmada bulunmayanlara ise posta aracılığı ile gerekli tebligat yapılmalıdır. Mahkemece verilmiş bir keşif ara kararı olmaması, 29.3.1994 tarihli ara kararının keşfe dair olmadığı halde hükme esas alınarak, davacı tarafın keşif avansını yatırmadığından bahisle davanın reddine karar verilmesi yasaya uygun bulunmamaktadır.