Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2007/4563 K.2007/4228

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Kadastro sırasında 879 ada 1 ve 5 parsel sayılı 24548.20 ve 3098.74 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar tapu kaydı nedeniyle davalı Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı ..., yasal süresi içinde tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne ve çekişmeli parsellerin davacı adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazların davacıya ait tapu kaydı kapsamında kaldığı, Hazineye ait tapu kaydının ise taşınmazın bir kısmına uyduğu, tapu tesisinden itibaren geriye doğru davacı lehine 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğiyle iktisap süresinin gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma ve inceleme yetersiz, değerlendirme dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Çekişmeli taşınmaz Toprak Tevzi Komisyonunca yapılan çalışmalarda 1843 ve 1842 belirtmelik parseli olarak belirlenmiş, 1843 belirtmelik parseline 3.1.1952 tarih 7 numaralı tapu kaydı uygulanmıştır.

Bu kayıt gayri sabit kabul edilerek 1843 nolu belirtmelik parseli 3143 ve 3144 nolu parsellere ifraz edilmiş, 3143 parsel uygulanan tapu kaydı miktarı olarak ... adına ayrılmış, 3144 parsel de miktar fazlası olarak 2.1.1964 tarih ve 416 sıra numaralı tapu kaydı ile Hazine adına tapuya bağlanmıştır.1842 nolu belirtmelik parseli ise mütegayyip eşhastan kaldığı gerekçesiyle 2.1.1964 tarih ve 415 sıra numaralı tapu kaydı ile Hazine adına tapuya bağlanmıştır.

Davalı Hazinenin dayanağını oluşturan tapu kaydı 1842 ve 3144 nolu tevzi parseli için oluşturulan 2.1.1964 tarih 415 ve 416 sıra nolu tapu kayıtlarıdır. Davacının dayanağı olan tapu kaydı kaydı ise 3143 nolu tevzi parseline revizyon gören tapu kaydının en son tedavül kaydıdır.

Davacı tarafın dayanağını oluşturan tapu kaydının tesis kaydı olan 3.1.1952 tarih ve 7 sıra numaralı tapu kaydı dere hudutlu olup, tapu kaydının bu hududunun değişebilir nitelikli olup olmadığı araştırılmamıştır. Davacı dayanağı tapu kaydı Ahlat Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 19.11.1951 tarih ve 1951/55-97 sayılı ilamı ile oluştuğu halde mahkemece tapu dayanağı tescil ilamı ve krokisi getirtilerek uygulanmamış ve kapsamı belirlenmemiştir.

Hazineye ait tapu kaydı dayanağı tevzi haritaları ile birlikte uygulanarak kapsamı belirlenmemiş, tescil davasında Hazinenin taraf olup olmadığı incelenmemiştir.

Celbedilen tescil ilamında Hazinenin taraf olduğunun anlaşılması halinde bu ilam taraflar arasında kesin hüküm teşkil edip Hazineyi bağlayacağından bu durumda öncelikle tescil krokisi uygulanarak kapsamı belirlenmeli ve bu bölümün davalı adına tesciline karar verilmelidir.

Tescil krokisinin uygulama kabiliyetinin bulunmaması durumunda ise kaydın sınırında okunan “dere” sınırının kadimden beri yön değiştirmeyen sabit bir sınır olup olmadığı araştırılmalı, bu sınırın gayri sabit hudutlu olduğunun anlaşılması halinde kaydın miktarı ile geçerli olduğu düşünülmeli, davalı şahıs tapusunun miktar fazlası olan ve Hazine tapusu kapsamında bulunan bölüm hakkında ise tescil tapusunun ihdas tarihi ile Hazine tapusunun tesis tarihi arasında 20 yıllık zilyetlik süresi dolmadığından Hazine adına tescile karar verilmelidir.

Tescil ilamında Hazinenin taraf olmadığının anlaşılması halinde ise Hazine tapusunun kapsamında kalan yer için tapunun oluştuğu tarihe kadar, Hazine tapusunun kapsamı dışında kalan yer için ise kadastro tespit tarihine kadar zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılarak sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır.