Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2008/10396 K.2009/648

Taraflar arasında genel kadastro ile oluşan tapunun, tapu kaydına dayanarak açılan iptali davası sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 159 ada 119 parsel sayılı 36800 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz irsen intikal ve taksimen ... ...'in kullanımında olmakla birlikte 1980 yılında ... Köyü sakinleri ile çıkan niza sonucu zilyetliğini terkettiği açıklanarak ham toprak niteliğinde Hazine adına tespit ve 28.1.2000 tarihinde tescil edilmiştir.

Davacı ..., 15.5.2001 tarihli dava dilekçesi ile paya ilişkin tapu kaydı, kesin hüküm ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak çekişmeli taşınmazın (35) dekar yüzölçümündeki bölümünün adına tescili istemiyle; davacı Hazine vekili ise 15.9.2003 tarihli dava dilekçesi ile çekişmeli taşınmaza ... ...'in müdahalesinin meni istemiyle ayrı ayrı dava açmışlardır.

Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda Hazinenin davasının reddine, ... ...'in davasının kabulü ile dava konusu 159 ada 119 parsel sayılı taşınmazın Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile bu taşınmazın payları oranında ... ... mirasçıları ... ... ve müşterekleri adına tesciline karar verilmiş; hüküm, Hazine vekili ile ... Köyü Tüzel Kişiliği vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Hükmü temyiz eden ... Köyü Tüzel Kişiliğinin çekişmeli taşınmazın tescil tapusu ile maliki olmadığı, çekişmeli taşınmaza karşı usulen açılmış bir davasının bulunmadığı ve çekişmeli taşınmaz hakkında açılan davaya usulen müdahil sıfatıyla katılmadığı, bir başka deyişle davada taraf sıfatı bulunmadığı anlaşılmaktadır. Davada taraf olmayan ... Köyü Tüzel Kişiliği vekilinin hükmü temyizde hukuki yararı da bulunmadığından temyiz inceleme isteminin REDDİNE,

2- Davalı ve karşı davacı Hazine vekilinin temyiz isteğine gelince; mahkemece davacı ...'in davasının dayanak tapu kaydının taşınmazı kapsadığı, davacının bu tapu kaydında paydaş olduğu ve zilyetliğinin pay satın alma tarihinden beri devam ettiği, ayrıca Asliye Hukuk Mahkemesinin 1982/719 esas, 1994/708 karar sayılı ilamında davacı lehine kesin hüküm oluşturduğu gerekçeleri ile kabulüne karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahallinde yeniden keşif yapılarak; keşifte, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazın öncesinin kime ait olduğu, kimden kime intikal ettiği, kim tarafından ve hangi tarihten beri ne suretle kullanıldığı; çekişmeli taşınmaza komşu olan taşınmazların ne durumda bulunduğu ve çekişmeli taşınmazdan ne şekilde ayrıldığı; davacı ...'in dayanağını oluşturan tapu kaydının çekişmeli taşınmazı kapsayıp kapsamadığı, tapuda yazılı sınırların zeminde nerede olduğu; kayıt kapsıyor ise diğer payların kimlere ait olduğu, paydaşlar arasında paylaşma yapılıp,

yapılmadığı, paylaşma yapılmış ise dava konusu taşınmazın davacıya isabet edip etmediği, tapu kaydının başka taşınmazlara revizyon görüp görmediği, Afşin Asliye Hukuk Mahkemesinin 31.10.1994 tarih 1982/719 esas, 1994/708 karar sayılı ilamına konu olan yerlerin nereleri olduğu, kısmen veya tamamen çekişmeli taşınmazın kapsamında kalıp kalmadıkları kısmen kapsamında kalıyorsa miktar fazlası olan bölümlerin davacı ... tarafından ne zamandan beri ne sebeple kullanıldığı kullanımın Asliye Hukuk Mahkemesi kararından sonra kullanılmaya başlayıp başlamadığı,

Asliye Hukuk Mahkemesi kararından sonra başlanmışsa kullanımın herhangi bir akdi veya irsi ilişkiye dayanıp dayanmadığı gibi taraflar arasındaki çekişmeyi çözmek için gerekli hususlar olabildiğince olaylara dayalı olarak sorulup saptanmaya çalışılmalı; yerel bilirkişilerce bilinemeyen sınırlar hakkında taraflara tanıkla kanıtlama imkanı sağlanmalıdır.

Keşfe katılacak uzman ziraatçi bilirkişiden çekişmeli taşınmazın tamamı hakkında tarımsal niteliği, ne zamandan beri kullanıldığı ve zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığına ilişkin komşu parsellerle mukayeseli rapor alınmalıdır.

Aynı şekilde keşfe katılacak uzman fen bilirkişisinden keşif ve uygulamayı izlemeye, bilirkişi ve tanık sözlerini denetlemeye ve özellikle davacı tarafın dayanağını oluşturan tapu kaydının uygulamasını gösterir, yerel bilirkişi ve tanıklarca gösterilen sınırlar ile, varsa tapunun revizyon gördüğü taşınmazları aynı harita üzerinde izlemeye olanak verir; ayrıca Afşin Asliye Hukuk Mahkemesinin 31.10.1994 tarih 1982/719 esas, 1994/708 karar sayılı dosyasında davaya konu olan yerlerin ve özellikle o dosyadaki bilirkişi raporlarında ... ... tarafından kullanıldığı bildirilen yerleri krokileri çakıştırmak suretiyle gösterir rapor alınmalıdır.

Bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek.

Afşin Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 31.10.1994 tarih 1982/719 esas, 1994/708 karar sayılı ilamının taraflar arasında kesin hüküm oluşturup oluşturmadığı, kesin hüküm varsa hangi bölümü kapsadığı; çekişmeli taşınmazın ... ... kullanımında olmayan bölümünün varlığı belirtilmişse, ... ...'in bu bölüm üzerindeki zilyetliğinin ne zaman, ne şekilde başladığı ve lehine edinme şartlarının oluşup oluşmadığı tartışılıp değerlendirilerek ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.