Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2008/1056 K.2008/1101

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Yargıtay bozma ilamında özetle: "Davacıların dayanağı vergi kayıtlarının usulünce uygulanması, taşınmaz üzerindeki zilyetliğin yöntemince araştırılması, taşınmazın niteliği hususunda ziraatçi bilirkişiden rapor alınması" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; çekişmeli parselin davacı İsmail Odabaşı mirasçıları adlarına payları oranında tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazın tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, kamu yararına tahsis edilen, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan veya yasalar gereğince Devlete intikal eden yerlerle ilgisinin olmadığı, davacının dayanağı vergi kaydının çekişmeli taşınmazı kapsadığı kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmaz, komşu 782 parsele uygulanan vergi kaydının miktar fazlası olarak ham toprak vasfıyla tespit edilmiş, davacı vergi kaydına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece, taşınmazın niteliği ile ilgili zirai bilirkişi raporları arasındaki çelişkiyi gidermeye yönelik 3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmamış, davacı tarafın dayanağı vergi kaydının kapsamı usulünce belirlenmemiştir.

Taşınmaz üzerindeki zilyetlik durumu tereddüte yer bırakmayacak şekilde saptanmadığı gibi taşınmazın niteliğinin ve zilyetlik durumunun belirlenmesi hususunda komşu 852, 853 ve 856 parsel sayılı taşınmazların dava dosyalarında yapılan araştırma ve alınan zirai bilirkişi raporlarından yararlanılmamıştır.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için, çekişmeli taşınmaza komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle; aynı yönteme göre tesbit edilecek taraf tanıkları ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu huzuruyla keşif icra edilmelidir.

Keşif sırasında dayanılan vergi kaydı uygulanıp kapsamı belirlenmeli, bilirkişilerce gösterilemeyen hudutlar için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın ilk maliki, intikali ve tasarrufu hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, taşınmazın öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı, taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar ihyaya konu edilip edilmediği, imar ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği,

etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, taşınmaz üzerindeki zilyetlik durumu tereddüde yer bırakmayacak şekilde saptanmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, yargılama boyunca dinlenen bilirkişi ve tanık beyanları arasındaki çelişki yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalı, teknik bilirkişiye uygulanan vergi kaydının kapsamını belirtir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, 3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan taşınmazın niteliğiyle ilgili,

dosyada mevcut zirai bilirkişi raporları arasındaki çelişkiyi de giderecek şekilde ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, taşınmazın niteliğinin ve zilyetlik durumunun belirlenmesi hususunda komşu 852, 853 ve 856 parsel sayılı taşınmazların dava dosyalarında yapılan araştırma ve alınan zirai bilirkişi raporları da gözönünde bulundurulmalı ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.