Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2008/2132 K.2008/2227

Taraflar arasında kadastro tesbitinden ... dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Kadastro sırasında 108 ada 4 parsel sayılı 7760.23 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz davacı ...’in zilyetlik süresi 20 yılı doldurmadığından Hazine adına tespit edilmiş, 108 ada 48 parsel sayılı 714.161,94 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise mera olarak sınırlandırılmıştır. Davacı, yasal süresi içerisinde kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın reddine ve çekişmeli 108 ada 4 sayılı parselin tespit gibi Hazine adına tesciline, 108 ada 48 sayılı parselin mera olarak sınırlandırılmasına karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli 108 ada 48 sayılı parselin Çankırı Valiliğinin 22.12.2006 tarihli yazısı ile mera olarak sınırlandırıldığı, bu taşınmaz içerisinde kalan 3-4 dönümlük bölümün davacı tarafından tarım arazisi olarak kullanıldığı, ancak meraların zilyetlikle kazanılması mümkün olmadığı gerekçesi ile, yine aynı ada 4 sayılı parselin ise davalı tarafından 1992 yılında satın alındığı ve zilyetliğin en erken bu tarihte başlayıp 20 yıla ulaşmadığı kabul edilerek davacının davasının reddine dair yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, bu kabul eksik inceleme, araştırma ve uygulamaya dayalıdır.

Davacı çekişmeli 108 ada 4 sayılı parselin tamamı ile 108 ada 48 sayılı parselin bir bölümünü dava dilekçesine ekli 01.08.1992 tarihli senetle ... ...’dan satın aldığını, o tarihten beri kendisinin, öncesinde ise ... ...’ın kullandığını ileri sürmektedir. Mahkemece keşifte dinlenilen yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazların öncesinin ne olduğu, kim tarafından ne zamandan beri kullanıldığı, meradan açma olup olmadıkları sorulmamıştır.

Çankırı Valiliği Mera Komisyonu Başkanlığı 108 ada 48 sayılı parselin mera olarak sınırlandırıldığını ancak tahsis işlemlerinin tamamlanmadığını bildirmiştir. Mahkemece çekişmeli parsellerin bulunduğu yörede Toprak Komisyonunca çalışma yapılıp yapılmadığı, mera tahsisi, mera norm kararı olup olmadığı sorulmamıştır.

Öncelikle taşınmazların niteliklerinin doğru bir şekilde belirlenebilmesi için çekişmeli parsellere komşu parsellerin tutanakları ile dayanakları kayıtlar celp edilmeli, ayrıca taşınmazın bulunduğu yerde toprak komisyonunca çalışma yapılıp yapılmadığı sorulmalı, yapılmış ise mera tahsis kararları, ekleri ve haritaları, toprak komisyonunca yapılmış dağıtım mevcut ise buna ilişkin belirtmelik tutanakları ve haritaları getirtilmelidir.

Tüm belgeler toplandıktan sonra, mahallinde yeniden yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan komşu köylerden seçilecek yerel bilirkişilerle, aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları ve uzman bilirkişiler huzuru ile keşif yapılmalı,

taşınmazın bulunduğu çalışma alanında Toprak Komisyonunca çalışma yapılmış ise buna ilişkin belirtmelik tutanakları, mera tahsis kararı, norm kararı ve haritaları uygulanıp kapsamları belirlenmeli, taşınmazların niteliği, intikali ve tasarrufu hususunda yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı bilgi alınmalı, davacının dayandığı satış senedi uygulanarak kapsamı belirlenmeli, yerel bilirkişi ve tanık sözleri çevre parsel tutanakları ve dayanakları kayıtlar ile denetlenmeli, yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin tutanağa aykırı düşmesi nedeniyle tespit bilirkişilerinin tamamı tanık sıfatıyla dinlenilmeli,

gerektiğinde beyanlar arasındaki çelişkiler yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, ziraat mühendisleri arasından seçilecek uzman bilirkişiler aracılığıyla taşınmazların toprak yapısı incelettirilerek gerekçeli rapor alınmalı, teknik bilirkişiye keşif ve uygulamayı gösterir harita ve rapor düzenlettirilmeli ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.