Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2008/2546 K.2008/4760

Taraflar arasında, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkin dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacılar vekili; kooperatifçe müvekkillerinin haksız olarak üyelikten ihraç edildiklerini ileri sürerek, ihraç kararlarının iptalini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, ihraç kararlarının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. Mahkemece, davacılara gönderilen ihtarlarda 1 ay yerine 30 gün süre verildiği ve ana sözleşmeye göre henüz muaccel olmayan aidat istendiği, buna göre ihtarların ve ihraç kararının haklı olmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, ihraç kararlarının iptali istemlerine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. maddesinde, aidatlarını geciktiren üyelere iki ihtarın gönderilmesi, ilk ihtarda 10 gün ve ikinci ihtarda 1 ay içinde yükümlülüklerin yerine getirilmesinin ihtar edilmesinin öngörülmesi karşısında, ikinci ihtarda bir ay yerine 30 günlük süre verilmesi kural olarak doğru değildir. Ancak, ikinci ihtarın tebliğ edildiği ay, eğer 30 gün çekiyor ise bu ihtar ortağın aleyhine hüküm doğurmayacağından geçerli olacaktır.

Somut olayda, mahkemece, ihtarların tebliğ tarihleri ayrıca araştırılmamış, bilirkişi raporunda da kooperatif yönetimince ihraç kararında belirtilen tarihler esas alınmıştır. Bu tarihlere göre de yalnızca davacılardan ... bakımından, ihtarın 31 gün çeken ekim ayında tebliğ edildiği, diğer davacıların ihtarlarının ise 30 gün çeken kasım ayında tebliğ edildiği yazılıdır.

Bu durumda, mahkemece, ihtarların tebliğ tarihlerinin ilgili noterden sorulması ve 30 günlük sürenin tebliğ tarihine göre değerlendirilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak, ihtarların geçersiz sayılması yerinde değildir.

Öte yandan, mahkemece ana sözleşmenin 14. maddesine aykırı olarak ihtarlarda muaccel olmayan alacağın istenildiği gerekçesi ile de ihraç kararının iptaline karar verilmiştir.

Davalı kooperatife ait ana sözleşmenin 14. maddesinde ihtar ile üyeden aidat bedeli istenebilmesi için aidatın 30 gün gecikmesi şartı öngörülmüş olup, bu durum dört davacı bakımından da ihraç kararlarının iptalini gerektiren nedenlerden sayılabilir ise de, bu hususta hükme esas alınan raporda, istenen aidat borcunun muaccel olup olmadığının anlaşılamadığı belirtilerek ihraç kararının iptali gerekeceğine değinilmiştir.

Mahkemece davalı vekilinin bu husustaki itirazları üzerinde durularak öncelikle aidatın hangi tarihe kadar ödenmesi gerektiğine ilişkin ana sözleşmede bir hüküm bulunup bulunmadığının araştırılması, bundan sonra da ihtarlarda istenilen borçların hangi aylara ait aidat borcu olduğunun tespiti, bu hususta, gerekirse kooperatif kayıt ve belgeleri üzerinde bilirkişi