Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2008/32 K.2008/92

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Kadastro sırasında 982 ada 10 parsel sayılı 46351,49 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz tapu kaydı, vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ... adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine temsilcisi, yasal süresi içinde tapu kaydına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine ve çekişmeli parselin davalı adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın davalıya ait tapu kaydı kapsamında kaldığı, Hazineye ait tapu kayıtlarının ise taşınmazın bir kısmına uyduğu, tapu tesisinden itibaren geriye doğru davalı lehine 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğiyle iktisap süresinin gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma ve inceleme yetersiz, değerlendirme dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Çekişmeli taşınmaz Toprak Tevzi Komisyonunca yapılan çalışmalarda 2512, 2514 ve 2515 sayılı belirtmelik parseli olarak belirlenmiş olup, 2512 parsele 1937 tahrir yıllı 869 tahrir sayılı vergi kaydı uygulanmış, uygulanan vergi kaydı sabit hudutlu kabul edilerek 2512 sayılı belirtmelik parseli Şükrü Koçak adına ayrılmıştır.

2514 sayılı belirtmelik parseline 12.2.1955 tarih 23 sıra sayılı tapu kaydı ve 1937 tahrir yıllı 860 ve 870 tahrir sayılı vergi kayıtları uygulanmış, uygulanan kayıtlar gayri sabit hudutlu kabul edilerek 2514 sayılı belirtmelik parseli, 3323 ve 3324 sayılı parsellere ifraz edilmiş, 3323 parsel Veysi Kemer adına ayrılmış, 3324 parsel ise 2.1.1964 tarih 673 sıra sayılı tapu kaydı ile Hazine adına tapuya bağlanmıştır.

2515 sayılı belirtmelik parseli ise herhangi bir neden belirtilmeksizin 3275 ve 3276 sayılı parsellere ifraz edilmiş, 3275 parsel Züleyha Gökbulak adına ayrılmış, 3276 sayılı parsel ise 2.1.1964 tarih 674 sıra sayılı tapu kaydı ile Hazine adına tapuya bağlanmıştır. Davacı Hazinenin dayanağını oluşturan tapu kaydı 2.1.1964 tarih 673 ve 674 sıra sayılı tapu kayıtlarıdır.

Davalı tarafın dayanağını oluşturan 15.7.1999 tarih ve 3 sıra numaralı tapu kaydının tesis kaydı olan 12.2.1955 tarih 23 sıra sayılı tapu kaydı Ahlat Sulh Hukuk Mahkemesinin 18.9.1953 tarih 1953/100-163 sayılı ilamı ile hükmen oluştuğu halde mahkemece tapu dayanağı tescil ilamı ve krokisi getirtilmemiş, Hazinenin dayanağı olan tapu kayıtlarının kapsamı da tevzi haritalarından yararlanılmak suretiyle saptanmamıştır.

Bu tür eksik ve yetersiz soruşturmaya dayanılarak karar verilemez. Doğru sonuca varılabilmesi için; öncelikle davalı tapusunun dayanağını

oluşturan tescil ilamı dosya içine getirtilmeli, tescil davasında Hazinenin taraf olup olmadığı, ilamın taraflar açısından kesin hüküm oluşturup oluşturmadığı tespit edilmeli, Hazine tapularının dayanağı belirtmelik tutanağı ve haritası ile davalı tapusunun dayanağı tescil ilamı ile haritası getirtilerek dosya ikmal edilmeli, bundan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen yerel bilirkişi ve teknik bilirkişi huzuru ile yapılacak keşif sırasında tarafların dayandığı tapu kayıtları ve haritaları uygulanıp kapsamları 3402 sayılı Kadastro Yasası'nın 20/A maddesi gereğince haritalarına göre belirlenmelidir.

Celbedilen tescil ilamında Hazinenin taraf olduğunun anlaşılması halinde bu ilam taraflar arasında kesin hüküm teşkil edip Hazineyi bağlayacağından bu durumda öncelikle tescil krokisi uygulanarak kapsamı belirlenmeli ve bu bölümün davalı adına tesciline karar verilmelidir.

Tescil krokisinin uygulama kabiliyetinin bulunmaması durumunda ise kaydın sınırında okunan “yol, kıralık ve sırt” sınırlarının kadimden beri yön değiştirmeyen sabit bir sınır olup olmadığı araştırılmalı, bu sınırların gayri sabit hudutlu olduğunun anlaşılması halinde kaydın miktarı ile geçerli olduğu düşünülmeli, davalı şahıs tapusunun miktar fazlası olan ve Hazine tapularının kapsamında bulunan bölüm hakkında ise tescil tapusunun ihdas tarihi ile Hazine tapularının tesis tarihi arasında 20 yıllık zilyetlik süresi dolmadığından Hazine adına tescile karar verilmelidir.