Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2008/3858 K.2008/3207

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 148 ada 344 parsel sayılı 6879,75 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ... Yardimciel adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, yasal süresi içinde çekişmeli taşınmazın mera olduğu iddiasına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine ve çekişmeli parselin davalı ... Yardimciel adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece,çekişmeli taşınmazın tarım arazisi niteliğinde bulunduğu,kamu malı niteliğinde mera olmadığı, zilyetlikle mülk edinme şartlarının davalı lehine gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm kurmak için yeterli bulunmamaktadır.

Uyuşmazlığın temeli çekişmeli taşınmazın kamu malı mera niteliğini taşıyıp taşımadığı ve 3402 sayılı Kadastro Yasası’nın 14. maddesinde öngörülen şartların davalı yararına gerçekleşip gerçekleşmediği konusundadır.

Birinci keşfe katılan zirai bilirkişinin düzenlediği raporda çekişmeli taşınmazın kadim mera olduğunu bildirmiş,ikinci keşfe katılan iki zirai bilirkişinin ayrı ayrı düzenledikleri raporlarda ise,çekişmeli taşınmazın kamu malı niteliğinde mera olmadığı, özel mülkiyete konu 2. sınıf tarım arazisi olduğu belirtilmiştir.

Birinci keşfe katılan zirai bilirkişi ile ikinci keşfe katılan zirai bilirkişi raporları arasında çelişki mevcuttur.Ayrıca mahkemece çekişmeli taşınmaza komşu 342 ve 343 parsel sayılı taşınmazların dayanağını oluşturan tapu kayıtları getirtilmemiştir.

Zirai bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeden, eksik ve yetersiz inceleme ile karar verilemez.Doğru sonuca varılabilmesi için mahkemece çekişmeli taşınmazın başında yaşlı,tarafsız ve yöreyi iyi bilen komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları ile üç kişilik ... mühendisi bilirkişi kurulu aracılığı ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Getirtilecek komşu parsel tutanak ve dayanakları keşif sırasında uygulanarak, taşınmaz yönünü ne olarak hudut gösterdiği tespit edilmeli,yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu,kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, kullanımının ekonomik amacına uygun olup olmadığı, taşınmazın öncesinin mera olup olmadığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı,yargılama sırasında toplanan delillerin tutanağın edinme sütunundaki beyanlara aykırı düşmesi halinde tespit

bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenmeli, yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin zemine uygunluğu komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, üç kişilik ... mühendisi bilirkişi kurulunca dosyaya ibraz edilen zirai bilirkişi raporlarındaki bulgular değerlendirilerek çelişki giderilmeli, üç kişilik ... mühendisi bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın toprak yapısı,bitki örtüsü,vasfı ile komşu taşınmazlara göre arz ettiği özellikler mukayeseli şekilde ayrıntılı gerekçeli rapor alınmalı, mahkemenin çekişmeli taşınmaz hakkındaki gözlemi zabta geçirilmeli,