Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2008/4041 K.2008/4617

Taraflar arasında sona eren üyelik nedeniyle kooperatife ödenen aidat bedellerinin iadesi istemine ilişkin dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen gün ve saatte temyiz eden ... vekili Avukat ... ... ile aleyhine temyiz istenilen ... Konut Yapı Kooperatifi vekili Avukat ... geldiler. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlandı. Tarafların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi iken üyelikten çıkarıldığını, müvekkiline 27.04.2004 tarihinde 5.203,00-YTL ödeme yapıldığını, ödemenin ihtirazi kayıtla kabul edildiğini, müvekkilinin üyeliğe girişte 60.000-DM ve aidat olarak 69.790-DM ödediğini, toplam 129.790-DM alacağının bulunduğunu, bunun 111.551,19-YTL’ye denk geldiğini, gider payı düşüldüğünde 104.206,28-YTL alacağının bulunduğunu ileri sürerek, şimdilik 100.000-YTL'nin 27.04.2004 tarihinden itibaren temerrüt faiziyle davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının peşinat yatırmadığını, aidat ödemek üzere üye olduğunu, davacının yatırdığı paranın 7.500-YTL civarında olduğunu, bu meblağın da kendisine ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının 60.000-DM üyeliğe giriş peşinatını yatırdığını ispat edemediği, esasen ödediği bedeli geri aldığı, başka alacağı kalmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; hükmü davacı vekili temyiz etmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, yerinde olmayan sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak, dava kooperatife yapılan ödemenin, istifa nedeniyle iadesi istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda yazılı gerekçelerle, 60.000-DM peşinatın ödenmediği için istenemeyeceği sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemenin kabulüne göre davaya konu 60.000.DM bedelli peşinata ilişkin verilen bononun, 27.04.2004 tarihli teslim belgesinin davacıya iade edildiği anlaşılmakta olup, BK.nun 88. maddesinin son cümlesindeki “Senet borçluya iade edildikte borç sakıt olmuş sayılır.” hükmü uyarınca, iade edilen bono, bedelin ödendiği yönünde davacı lehine karine oluşmuştur. Bunun aksinin davalı tarafça ispatı gerekir.

Mahkemece, bono teslim belgesinde, bonoların işlem görülmeden iade edilmiş olmasına dayanılmış ise de; kooperatifçe ödendiği kabul edilen bonolar da bu aynı başlık altındaki aynı belge ile iade edilmiştir. Bu nedenle, bu ibarenin bonoların bedeli ödenmeden iade edildiği anlamında olduğunun kabulü doğru değildir.

Öte yandan, kooperatif kayıtlarının asılları incelenmeksizin, bilgisayar çıktıları ile fotokopiler incelenerek düzenlenen bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması da doğru değildir. Bu itibarla, karinenin aksi ispatlanmadan ve defter asılları incelenmeksizin alınan bilirkişi raporuna dayalı olarak, peşinatın ödenmediğinin kabulü ile buna göre karar verilmesi