Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2008/5837 K.2008/7329

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Kadastro sırasında 185 ada 259 parsel sayılı 13.942,72 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz tapu kaydı nedeniyle Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı ..., yasal süresi içinde irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne ve çekişmeli parselin davacı ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazın tarım arazisi niteliğinde bulunduğu,devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olmadığı, Hazine tapu kaydının oluştuğu tarihe kadar davacı yararına zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

1964 tarihli Toprak Komisyonu çalışmaları esnasında çekişmeli taşınmazın meradan açma olduğundan bahisle 1966 tarihinde davalı Hazine adına tapu kaydı oluştuğu ve çekişmeli taşınmazın sınırında 185 ada 310 sayılı mera parseli bulunduğu halde mahkemece yapılan keşifte komşu köyden tanık dinlenmemiş, mahkemenin gözlemi keşif zaptına geçirilmemiş, ziraat bilirkişisinin çekişmeli taşınmazın 25-30 yıldır tarımsal amaçla kullanılan tarım arazisi olduğuna ilişkin raporu ile yetinilerek çekişmeli taşınmazın meradan açma olup olmadığı komşu mera parseli ile arasında doğal ya da yapay ayırıcı sabit sınır olup olmadığı, üzerinde durulmamış;

kısaca, yöntemince mera araştırması yapılmamıştır.

Doğru sonuca ulaşabilmek için taşınmazın bulunduğu yerde çalışma yapan Toprak Komisyonunca düzenlenen belirtmelik tutanakları ve haritaları ile yine var ise mera tahsis kararları, ekleri ve haritaları getirtilmeli, daha sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları ve tüm tespit bilirkişileri huzuruyla keşif icra edilmeli, Toprak Komisyonu belirtmelik tutanakları, mera tahsis kararı ve haritaları uygulanıp kapsamları belirlenmeli, mera tahsis kararı mevcut değil ise,

taşınmazın öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadığı, taşınmazın sınırındaki 185 ada 310 sayılı mera parseli ile arasında ayırıcı bir unsurun bulunup bulunmadığı mera parseli ile kot farkı olup olmadığı, varsa bu farkın doğal ayırıcı sınır niteliğinde olup olmadığı belirlenmeli, taşınmazın niteliği, intikali ve tasarrufu hususunda yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli,

yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin tutanağa aykırı düşmesi halinde tespit bilirkişilerinin tümü tanık sıfatıyla dinlenilerek beyanlar arasındaki çelişkiler yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, ziraat mühendisleri arasından seçilecek bilirkişi kurulundan önceki ziraat bilirkişisinin raporunu da değerlendirecek taşınmazın toprak yapısını ve öncesinde mera olup olmadığı konusunda bulguları içerecek nitelikte ayrıntılı rapor alınmalı, teknik bilirkişiye keşif ve uygulamayı gösterir harita ve rapor düzenlettirilmeli, ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.