Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2008/5922 K.2008/5251

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan davası sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 152 ada 16 parsel sayılı 486,19 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz 3. derece arkeolojik sit alanı sınırları içerisinde kalması ve zilyetlikle kazanılması mümkün olmaması nedeniyle Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı ..., yasal süresi içinde tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne ve çekişmeli parselin davacı ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece keşif yapılmaksızın çekişmeli taşınmazın 3. derece arkeolojik sit alanı sınırları içerisinde kaldığı ev, ambar ve arsa niteliğinde bulunduğu ve zilyetlikle mülk edinme koşullarının davacı taraf yararına gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hükme yeterli bulunmamaktadır.

Davacının dayandığı tapu kaydı ve arkeolojik sit haritası keşif mahallinde uygulanmamış, çekişmeli taşınmazın tapu kaydı kapsamında kalıp kalmadığı, sit alanında olup olmadığı belirlenmemiş, taşınmazın niteliği, zilyetlik durumu usulünce araştırılmamıştır. Bu şekilde eksik ve yetersiz araştırmaya dayanılarak karar verilemez.

Doğru sonuca varılabilmesi için çekişmeli taşınmazın başında icra edilecek keşif sırasında fen ve arkeolog bilirkişileri aracılığı ile arkeolojik sit haritası, davacının dayanağı tapu kaydı uygulanmalı, davacının dayandığı tapu kaydının çekişmeli taşınmaza uyup uymadığı, çekişmeli taşınmazın arkeolojik sit alanında kalıp kalmadığı, taşınmazın niteliği hususunda uzman ziraat bilirkişiden ayrıntılı rapor alınmalı, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin kime ait olduğu, ne durumda bulunduğu,

kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, tespite aykırı sonuca varıldığı takdirde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenip aykırılığın giderilmesine çalışılmalı, bundan sonra bütün deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Çekişmeli taşınmazın tapu kaydı kapsamında kaldığının veya zilyetlikle mülk edinme şartlarının davacı taraf yararına gerçekleştiğinin ve 3. derece arkeolojik sit alanında bulunduğunun anlaşılması halinde ise, 2863 sayılı Yasa hükümleri uyarınca çekişmeli taşınmazın tapu kütüğünün beyanlar hanesine gerekli şerhin verilmesi gerekmektedir.