Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2008/7327 K.2008/7955

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 101 ada 174 parsel sayılı 4.977,85 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz tapu kaydı, ifraz, harici satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı adına tesbit edilmiştir. Davacı Hazine, yasal süresi içinde, çekişmeli taşınmazın kaçak ve yitik kişilerden kanunlar uyarınca Hazineye intikal eden taşınmazlardan olduğu iddiasına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine ve çekişmeli taşınmazın tesbit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Kadastro sırasında çekişmeli taşınmaz, mahkeme ilamı nedeniyle oluşan tapu kaydı kapsamındaki taşınmazların 1990 yılında ifraz edilerek çekişmeli taşınmazın davalıya satıldığı ve halen de davalının zilyetliğinde bulunduğundan söz edilerek davalı adına tesbit edilmiş, davacı Hazine vergi kayıtlarına dayanarak çekişmeli taşınmazın kaçak ve yitik kişilerden kanunlar uyarınca Hazineye intikal eden taşınmazlardan olduğu iddiasıyla taşınmazın Hazine adına tescilini talep etmiştir.

Mahkemece, davacı Hazinenin iddiasını kanıtlayamadığından ve Kadastro Kanunu'nun 13/1-A maddesinden söz edilerek davanın reddine karar verilmiş ise de yapılan inceleme ve araştırma karar vermek için yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece, davalı tarafın tutunduğu tapu kaydının dayanağı olan Asliye Hukuk Mahkemesinin 1965/25-135 sayılı dava dosyası ya da ilam örneği ile tapu kaydının haritası getirtilmemiş, yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tanıklardan tapu kayıtlarının sınırları tek tek sorulmamış, fen bilirkişisinden tapu kayıtlarının sınırlarını haritasında göstermesi istenmemiş,

tapu kaydının revizyon gördüğü parsellerin toplam yüzölçümü tapu kaydının yüzölçümünden çok fazla olduğu ve çekişmeli taşınmazın batısında eylemli durumda mera bulunması karşısında kayıt miktar fazlasının kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile mülk edinilip edinilemeyeceği üzerinde durulmamış, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarının davada yararı bulunmayan komşu köyler halkından seçilmesi gereği düşünülmemiş, davacı Hazinenin bildirdiği çok sayıdaki vergi kaydından hangilerine dayandığı hususunda açıklama istenmemiş, yapılan keşifte vergi kayıtları hiç uygulanmamış,

söz konusu vergi kayıtlarının kaçak ve yitik kişilerden Hazineye kalan yerlere ilişkin bulunduğuna dair herhangi bir belge ya da bilgi bulunup bulunmadığı ilgili yerlerden sorularak araştırılmamış, tesbit dayanağı tapu kaydının revizyon gördüğü diğer parsellerin davalı olup olmadığı ve davalı iseler davaların birleştirilmesinin gerekeceği düşünülmemiştir.

Diğer taraftan bilirkişi ve tanıkların keşif mahallinde tek tek dinlenmeleri ve beyanlarının ayrı ayrı keşif tutanağına geçirilmesi zorunlu bulunduğu halde yerel bilirkişi ve tesbit bilirkişilerinin kimlik bilgilerinin altına aynı beyanın bilgisayar ortamında kopyalanıp yapıştırılması suretiyle keşif tutanağı tanzim edilmesi de usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için öncelikle tesbit dayanağı tapu kaydının revizyon gördüğü 101 ada 172, 173, 187 ve 188 parsel sayılı taşınmazların Kadastro Mahkemesinde davalı olup olmadıkları araştırılmalı, davalı iseler davaları birleştirilmeli, davacı Hazine temsilcisine çekişmeli taşınmazla ilgili olarak hangi vergi kayıtlarına dayandığı açıklatılmalı, vergi kayıtlarının kaçak ve yitik kişilerden Hazineye intikal eden yerlere ilişkin bulunduğu hususunda bilgi ve belge bulunup bulunmadığı Özel İdare Müdürlüğü ve Mal Müdürlüğünden sorulmalı,

tesbit dayanağı tapu kaydının tesciline esas olan mahkeme ilamı ve dava dosyası ile tescil krokisi getirtilmeli, bu tapu kaydının revizyon gördüğü 101 ada 172, 173, 174, 187 ve 188 parselleri dıştan çevreleyen taşınmazlara (101 ada 170, 171, 175, 189, 192, 193 ve 103 ada 90 parsel ile çekişmeli taşınmazın doğusundan geçen yolun doğusunda kalan diğer parseller) ilişkin kadastro tesbit tutanakları ile dayanağı olan kayıt ve belgeler tüm tesis ve tedavülleri ile birlikte celbedilmeli, bundan sonra mahallinde davada yararı bulunmayan komşu köy ya da kasabalar halkından seçilecek üç kişilik yaşlı ve ehil üç kişilik yerel bilirkişi kurulu,

uzman fen ve ziraatçı bilirkişi katılımıyla yeniden keşif yapılmalı, yapılacak keşifte yerel bilirkişiler ile varsa taraflarca aynı yöntemle belirlenip gösterilen tanıklardan tesbit dayanağı tapu kaydı ile Hazine'nin tutunduğu ve mevkii uyan vergi kayıtlarının mevki ve sınırları hakkında bilgileri sorulmalı, fen bilirkişisinden davalı dayanağı tapu kaydının revizyon gördüğü bütün parselleri komşularıyla birlikte gösterir tarzda tanzim edeceği haritası üzerinde açıklanan mevki ve sınırlar ile tapu kaydının haritasına göre kapsamını göstermesi istenmeli, çekişmeli taşınmazın öncesinin mera olup olmadığı,

üzerinde sürdürülen zilyetliğin hangi tarihte ve nasıl başladığı, kayıt miktar fazlasının meradan kazanılıp kazanılmadığı hususlarında yerel bilirkişi ve tanıklardan olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, ziraatçı bilirkişiden taşınmazın toprak yapısı, bitki örtüsü, batısındaki mera parseli ile ayırıcı özelliklerinin bulunup bulunmadığı, taşınmazın tarımsal amaçlı kullanılıp kullanılmadığı, kullanılıyor ise ne şekilde kullanıldığı, üzerinde mera bitki örtüsü bulunup bulunmadığı hususlarında ayrıntılı rapor istenmeli, bundan sonra toplanmış ve toplanacak olan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.