Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2008/7873 K.2008/6007

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 114 ada 296 parsel sayılı 401.479,05 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz mera olarak sınırlandırılmak suretiyle tespit edilmiştir. Davacılar ... Er ve Ahmet İlter, yasal süresi içinde irsen intikal, taksim, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve çekişmeli parselin fen bilirkişisi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölümünün davacı ..., (B) harfi ile gösterilen bölümünün davacı Ahmet İlter adına tesciline, geri kalan bölümünün ise mera olarak sınırlandırılmasına karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın fen bilirkişisi raporunda (A) ve (B) harfleri ile gösterilen bölümlerinin tarım arazisi niteliğinde olduğu zilyetlikle mülk edinme koşullarının davacılar lehine gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulüne verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Davacılar zilyetlikle mülk edinme şartlarının oluştuğu iddiası ile dava açmışlardır.

Çekişmeli taşınmazın 1962 tarihinde 10 nolu mera parseli olarak sınırlandırılması ve haritaya bağlanması nedeniyle mera olarak tespit edildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda dava konusu taşınmazın zilyetlikle kazanılabilecek yerlerden olup olmadığının ve davacı taraf yararına zilyetlikle mülk edinme şartlarının oluşup oluşmadığının belirlenmesi yönünden ve usulüne uygun olarak mera araştırması yapılması zorunludur.

Buna rağmen Mahkemece mahallinde yapılan keşifte mera norm kararı ve haritası uygulanmamış, fen bilirkişisine bu uygulamayı gösterir rapor ve kroki düzenlettirilmemiştir. Ayrıca Ziraatçı bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişsiz olup raporda mera parseli ile davaya konu taşınmaz bölümü arasında ayırıcı yapay ya da doğal unsur bulunup bulunmadığından da söz edilmemiştir.

Komşu köyden yerel bilirkişi olarak bir kişi dinlenmiş, taraf tanıklarının komşu köyden dinlenilmesi yoluna gidilmeyerek usule uygun mera araştırması yapılmadan davanın kabulü yönünde hüküm kurulmuştur. Doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahallinde tarafların bildirdikleri ve bildirecekleri tüm deliller ile dava konusu

./..

2008/7873-6007 S/2

taşınmazı dıştan çevreleyen tüm komşu parsellerin ve çekişmeli taşınmazın güneyindeki Kavak Köyüne ait parsellerin tespit tutanakları ve dayanağı olan kayıt ve belgeler getirtilerek dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişi ve aynı yöntemle belirlenecek tanıklar huzuruyla keşif icra edilmelidir.

Öncelikle davanın niteliği dikkate alınarak mahalli bilirkişiler ve taraf tanıklarından, çekişmeli taşınmazın kime ait olduğu, kimden kime ne suretle intikal ettiği, ne şekilde zilyet edildiği, zilyetliğin ekonomik amaca uygun olup olmadığı,

tahsisli veya kadim mera olup olmadığı yolunda olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, taşınmazı dıştan çevreleyen komşu parsellerin tespitlerinde bir belge ya da kayıt uygulanmış ise bu kayıtlarda taşınmaz yönünü ne nitelikle ve kimin yeri olarak sınır gösterdiği belirlenmeli, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, mera tahsisine ilişkin kayıtlar ve haritası dosya içine getirtilerek usulen mahalline uygulanmalı, mera ile çekişmeli taşınmazın ne şekilde ayrıldığı, aralarında ayırıcı unsur olup olmadığı,

taşınmazın meradan açılarak elde edilip edilmediği kesin olarak belirlenmeli, meraların zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığı gözönünde bulundurulmalı, mahalli bilirkişi ve taraf tanıklarının komşu köylerde oturan ve davada yararı olmayan elverdiğince yaşlı kişiler arasından seçilip dinlenilmesine özen gösterilmeli;

keşfe katılacak üç kişilik uzman ziraatçı bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın niteliğini bildirir, uzman fen bilirkişisinden uygulanan kayıtların kapsamını belirtir ve keşfi takibe imkan verir raporlar alınmalı, bundan sonra belirtilen şekilde yapılacak araştırma, inceleme, uygulama sonucunda ve toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.