Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2008/910 K.2008/535

Mal beyanında bulunmamak suçundan sanık ...'in 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 5358 sayılı Yasa ile değişik 337/1.maddesi gereğince 10 gün disiplin hapsi ile cezalandırılmasına, bu cezanın 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 5485 sayılı Kanun’la değişik 110/2-a maddesi uyarınca konutunda çektirilmesine dair Sakarya 2.İcra Mahkemesinin 05.07.2007 tarihli ve 2007/1168-2438 sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

Tebliğname ile, 5485 sayılı Kanun’la değişik 5275 sayılı Kanun’un 110/2.maddesinde, "kadın veya altmış beş yaşını bitirmiş kişilerin mahkum oldukları altı ay, veya daha az süreli hapis cezasının konutunda çektirilmesine hükmü veren mahkemece veya hükümlü başka bir yerde bulunuyorsa o yerde bulunan aynı derecedeki mahkemece karar verilebilir” şeklindeki düzenlemeye yer verilmiş ise de 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 2.maddesinde yer alan "Disiplin hapsi: kısmi bir düzeni korumak amacıyla yaptırım altına alınmış olan fiil dolayısıyla verilen, seçenek yaptırımlara çevrilemeyen, ön ödeme uygulanamayan, tekerrüre esas olmayan,

şartlı salıverilme hükümleri uygulanamayan, ertelenemeyen ve adli sicil kayıtlarına geçirilemeyen hapsi ifade eder." olarak yapılmıştır. “Disiplin hapsi” veya “hapsen tazyik yaptırımı” 5237 sayılı TCK’nda düzenlenen yaptırımlardan farklı bir niteliktedir. Gerek disiplin hapsi gerekse hapsen tazyik yaptırımında amaç, bir yükümlülüğün yerine getirilmesini sağlamak olduğundan, yükümlülüğüne uygun davranması için kişinin zorlanması söz konusu olmaktadır.

Disiplin hapsinin tanımından da anlaşılacağı üzere, seçenek yaptırımlara çevrilmesi mümkün olmadığından, 5275 sayılı Kanun’un 110/2.maddesinin hükümlüler hakkında uygulanıp 10 gün disiplin hapsi cezalarının konutta çektirilmesine karar verilmesinde isabet görülmemekle kararın 5271 sayılı CMK’nun 309.maddesi uyarınca bozulması lüzumu, Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü’nün 03.12.2007 gün ve 61320 sayılı kanun yararına bozma istemine atfen Yargıtay C.Başsavcılığının 04.01.2008 gün ve K.Y.B.2007/282757 sayılı tebliğnamesiyle istenilmiş olmakla,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

5485 sayılı Kanun’la değişik 5275 sayılı Kanun’un 110/2-a maddesinde, kadın veya altmışbeş yaşını bitirmiş kişilerin mahkum oldukları altı ay veya daha az süreli hapis cezasının konutunda çektirilmesine hükmü veren mahkemece veya hükümlü başka yerde bulunuyorsa o yerde bulunan aynı derecedeki mahkemece kararın verilebileceği şeklinde düzenlemeye yer verilmiş ise de.

"1.6.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5271 sayılı CMK.nun “Tanımlar” başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasının (L) bendinde disiplin hapsinin tanımı; “kısmi bir düzeni korumak amacıyla yaptırım altına alınmış olan fiil dolayısıyla verilen, seçenek yaptırımlara çevrilemeyen, ön ödeme uygulanamayan, tekerrüre esas olmayan, şartlı salıverilme hükümleri uygulanamayan, ertelenemeyen ve adli sicil kayıtlarına geçirilemeyen hapsi ifade eder.” olarak yapılmıştır.

Disiplin hapsi ve hapsen tazyik yaptırımı 5237 sayılı TCK.nunda düzenlenen yaptırımlardan farklı niteliktedir. Bu durumda disiplin hapsinin özel nitelikte ceza olması ve kendine özgü bir yaptırım içermesi karşısında, 5275 sayılı Kanun’un 110/2-a maddesinin hükümlü hakkında uygulanıp, hakkında verilen 10 gün disiplin hapsi cezasının konutta çektirilmesine karar verilmesi isabetsizdir.