Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2009/1305 K.2009/864

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Kadastro sırasında 134 ada 190 parsel sayılı 12462,79 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, irsen intikal, taksim, hibe ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ... ... adına tesbit edilmiştir. Davacı Hazine temsilcisi, yasal süresi içinde çekişmeli taşınmazın kaçak ve yitik kişilerden Hazineye kalan yerlerden olduğundan zilyetlikle kazanılamayacağı iddiasına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine ve çekişmeli parselin tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazın tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, kamu hizmetine tahsis edilen veya devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan veya yasalar uyarınca devlete kalan yerlerden olmadığı ve davalı yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmaz doğu, güney ve güney batı yönlerinden 134 ada 248 parsel sayılı mera parseline sınır olduğu halde mahkemece usulen mera araştırması yapılmamış ve 134 ada 248 parsel sayılı mera parselinin dört yönden sınırları içinde kalan 134 ada 188 ve 189 parsel sayılı taşınmazlar da davalı olduğu halde davaların birleştirilerek görülmesi gereği tartışılıp değerlendirilmemiştir. Eksik araştırma, inceleme ve uygulama ile hüküm kurulamaz.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için komşu köylerde oturan ve davada yararı bulunmayan elverdiğince yaşlı kişiler arasından seçilecek yerel bilirkişiler kurulu, tarafların aynı şekilde bildirecekleri taraf tanıkları, üç kişiden oluşacak uzman ziraatçı bilirkişi kurulu ve uzman fen bilirkişi hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazın öncesinin ne durumda bulunduğu, tarım arazisi olup olmadığı, kim tarafından ve hangi tarihten beri kullanıldığı, kimden kime ve ne şekilde geçtiği, üzerinde sürdürülen zilyetliğin ne şekilde devam ettirildiği, çekişmeli taşınmazın öncesinde mera olup olmadığı, öncesi mera ise meradan hangi tarihte ve kimin tarafından açıldığı, mera değilse mera parseli ile ne şekilde ayrıldığı ve arada sabit sınır bulunup bulunmadığı gibi hususlar olaylara dayalı olarak sorulup saptanmaya çalışılmalı; yerel bilirkişi ve taraf tanıkları

bildirimleri arasında doğabilecek çelişkilerin; tespite aykırı sonuçlara ulaşılması halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek aykırılığın giderilmesine çalışılmalıdır.

Keşfe katılacak ziraatçi bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini ve üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresini tespite olanak verir, komşu taşınmazlarla birlikte değerlendirmeyi de içerir, özellikle 134 ada 248 parsel sayılı mera parseli ile çekişmeli taşınmazın ne şekilde ayrıldığını irdeler şekilde; fen bilirkişisinden de keşif ve uygulamaları izleyip değerlendirmeye olanak verir, özellikle 134 ada 248 parsel sayılı mera parseli ile çekişmeli taşınmazın ne şekilde ayrıldığını irdeler şekilde gerektiğinde yan kesit çizelgesi de eklenmiş ayrıntılı raporlar alınmalıdır.