Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2009/2850 K.2009/2603

Taraflar arasında kadastro tesbitinden ... dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Kadastro sırasında 101 ada 177 parsel sayılı 4754.13 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz tapu kaydı nedeniyle davalılar adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine temsilcisi, yasal süresi içinde vergi kayıtlarına ve taşınmazın firari ve mütegayyip eşhastan kaldığı iddialarına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine ve çekişmeli taşınmazın davalılar adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece davalı dayanağı tapu kaydının davaya konu taşınmazı kapsadığı kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır. Davalı taraf tescil ilamı ile oluşan 28.6.1966 tarih 40 sıra numaralı tapu kaydına dayanmıştır.

Mahkemece tapu kaydının tesisinden itibaren tüm tedavülleri getirtilmemiş, tescil ilamı ile oluşan tapu kaydının haritası getirtilerek mahalline yeterli şekilde uygulanıp kapsamı belirlenmemiş, çekişmeli taşınmazın hududunda 208 parsel numaralı mera parseli olduğu halde yöntemince mera araştırması yapılmamış, taşınmazın niteliği ile ilgili olarak ise 3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmamış, davalı dayanağı tapu kaydının revizyon gördüğü taşınmazlarla ilgili dava dosyalarının birleştirilmesi gereği düşünülmemiştir.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için öncelikle davalı dayanağı tapu kaydının tesisinden itibaren tüm tedavülleri ve haritası ile tüm komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yerel ve komşu köyden seçilecek bilirkişilerle; aynı yönteme göre tesbit edilecek taraf tanıkları, tespit bilirkişileri, 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu huzuruyla keşif icra edilmelidir.

Taşınmazının başında icra edilecek keşif sırasında davalı tarafın dayandığı tapu kaydı ve haritası uygulanıp kapsamı 3402 sayılı Kadastro Yasası'nın 20/A maddesi gereğince haritasına göre belirlenmelidir. Davalı dayanağı tapu kaydının oluşum nedeni olan tescil ilamında Hazinenin taraf olduğu, tescil ilamının taraflar arasında kesin hüküm teşkil ettiği ve davacı Hazineyi bağladığı gözetilmelidir.

Tescil krokisinin uygulama kabiliyetinin bulunmaması durumunda ise; davalı dayanağı tapu kaydı ihdasından itibaren tüm tedavülleriyle birlikte okunup hudutlar mahalli bilirkişilere zeminde tek tek göstertilmeli, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tesbiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, teknik bilirkişiye yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdiği hudutlar haritasında işaret ettirilmeli,.

kaydın sınırlarında okunan "Başkale yolu ve ..., beroj ve nızar "sınırının kadimden beri yön değiştirmeyen sabit bir sınır olup olmadığı önemle araştırılmalı, bu sınırların gayri sabit hudutlu olduğunun anlaşılması halinde kaydın miktarı ile geçerli olduğu nazara alınmalı, kayıt miktar fazlası üzerinde zilyetlikle iktisap koşullarının oluşup oluşmadığı araştırılmalı, dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan davaya konu edilen taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı,

taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar ve ihyaya konu edilip edilmediği, imar ve ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, 3 kişilik uzman ziraat mühendisleri kurulundan arazinin niteliğiyle ilgili ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı,

yargılama sırasında toplanan delillerin tutanakların edinme sebebi sütunundaki beyanlara aykırı düşmesi halinde tesbit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilip aykırılığın giderilmesine çalışılmalı, beraberde götürülecek teknik bilirkişiye uygulanan tapu kaydının ve haritasının kapsadığı alanı gösterir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.