Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2009/329 K.2009/437

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 145 ada 16 parsel sayılı 454.070,72 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğundan söz edilerek davalı Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı ... ve arkadaşları, yasal süresi içinde vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve çekişmeli parselin eşit paylarla davacılar adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece davacı tarafın dayandığı 1937 tarih 260 tahrir numaralı vergi kaydının çekişmeli taşınmaz ile birlikte daha geniş bir alanı kapsadığı ve vergi kaydı maliki davacıların dedeleri Kahraman'a paylaşma sonucu intikal ettiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmaz, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olması nedeniyle davalı Hazine adına ham toprak vasfıyla tespit edilmiştir. Davacı taraf vergi kaydı ve zilyetliğe dayanmıştır.

Mahkemece, davacı tarafın dayanağı vergi kaydının kapsamı usulünce belirlenmemiş, taşınmaz üzerindeki zilyetlik durumu tereddüte yer bırakmayacak şekilde saptanmamış, taşınmazın niteliğinin ve zilyetlik durumunun belirlenmesi hususunda çekişmeli taşınmazın kuzeyinde yer alan komşu taşınmazların tespit tutanakları ile dayanağı kayıtlardan da yararlanılmamış, tek kişiden ibaret zirai bilirkişi raporu ile yetinilerek karar verilmiştir.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için mahallinde tarafların bildirdikleri ve bildirecekleri tüm deliller ile çekişmeli taşınmazın kuzeyinde yer alan komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgelerin ve davacı dayanağı vergi kaydının kapsadığı alanı dıştan çevreleyen tüm komşu parsellerin tespit tutanakları ile dayanağı olan kayıtlar getirtilerek dosya ikmal edildikten sonra taşınmaz başında yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı, yansız yerel bilirkişiler ve üç kişilik uzman zirai bilirkişi ve fen bilirkişisinin katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında dayanılan vergi kaydı uygulanıp kapsamı belirlenmeli, bilirkişilerce gösterilemeyen hudutların belirlenmesi açısından taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, uygulama yapılırken vergi kaydının revizyon gördüğü taşınmaz ya da taşınmazlar varsa bunlar göz önüne alınmalı, vergi kaydının ait olduğu Mutlu Köyü ile

çekişmeli taşınmazın bulunduğu Karataş Köyü'nün aynı köy olup olmadığı belirlenmeli, bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın ilk maliki, intikali ve tasarrufu hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, taşınmazın öncesinin kamu malı niteliğindeki mera, yaylak, kışlak veya özel çayır niteliğinde olup olmadığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, vergi kaydı kapsamı ve taşınmaz üzerindeki zilyetlik durumu tereddüde yer bırakmayacak şekilde saptanmalı,

taşınmazın niteliği ve zilyetlik durumu ile vergi kaydı kapsamının belirlenmesi yönünden taşınmazın kuzeyindeki komşu parsellerin tespit tutanakları ile dayanağı kayıtlardan da yararlanılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, yargılama boyunca dinlenen bilirkişi ve tanık beyanları arasındaki çelişki yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalı taşınmazın fotoğrafları çektirilerek keşfi yapan hakim ve keşfe katılan fenni bilirkişi tarafından, fotoğrafların taşınmaza aidiyetinin saptanabilmesi ve denetlenebilmesi için gerekli önlemler alınmalı,

fotoğraflar ile taşınmaz bölümleri arasında irtibat sağlayacak şekilde fenni bilirkişiden açıklamalı rapor istenilmeli, teknik bilirkişiye uygulanan vergi kaydının kapsamını belirtir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, taşınmazın sınırları vergi kaydının kapsamı olarak belirlenen bölümler fotoğraflar üzerinde işaretletilmeli, ziraatçı bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın niteliğinin belirlenmesi hususunda komşu 145 ada 23 ve 24 sayılı ham toprak niteliğindeki taşınmazlar ve diğer komşu taşınmazlarla mukayeseli incelemeyi içerir ayrıntılı ve hüküm için yeterli rapor alınmalı,