Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2009/4429 K.2009/5753

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 106 ada 20 parsel sayılı 2645.02 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz 4753 sayılı Yasa ile oluşan tapu kaydı nedeniyle davalı Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı ..., yasal süresi içinde irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve çekişme konusu 106 ada 20 sayılı parselin davacı ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece Hazineye ait Ağustos 927 tarih ve 1 sıra numaralı tapu kaydının taşınmazı kapsadığı ancak kaydın sınırları sabit olmasına rağmen miktarının sınırların kapsadığı yer kadar büyük olmadığı, miktarının da nereye tekabül ettiğinin bilinememesi nedeniyle uygulama imkanı bulunmadığından 1963 yılında 4753 sayılı Yasa ile Hazine adına tapuya tescil edilerek tapulu taşınmaz haline döndüğü ve bu tapunun tesisinden geriye davacı taraf yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 46. maddesinde öngörülen 20 yıl süre ile malik sıfatıyla zilyetlik koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de;

mahkemece yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Taşınmazın bulunduğu bölgede Toprak Komisyonunca 4753 ve 5618 sayılı yasalar uyarınca çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmalar sırasında taşınmaz, kadastro tespiti sırasında uygulanan ve uyduğu tespit edilen 8.11.1963 tarih ve 473 ve 474 sıra numaralı tapu kayıtları ile Hazine adına tescil edilmiştir.

Hazinenin tapu kayıtlarının dayanağını teşkil eden 20.7.1963 tarihli belirtmelik tutanağının 63/21 nolu parselinin ...

Timur icarında, 62/20 nolu belirtmelik parselinin ise ... icarında olduğu, kaçak ve yitik kişilerden Hazineye intikal ettiği, 1937 tarih 9-16 tahrir numaralı vergi kayıtları ve Ağustos 927 tarih 1 sıra numaralı tapu kaydı ile Hazine adına kayıtlı olduğu, 1951 yılında köye gelen şahısların Hazineden icar ile kullandığı belirtilerek taşınmazların Hazine'ye ait olduğu belirtilmek suretiyle Hazine adına tapu kayıtları oluşturulmuştur.

Mahkemece belirtmelik tutanağında uygulanan Ağustos 927 tarih ve 1 sıra numaralı tapu kaydı tüm tedavülleri varsa haritası ile birlikte getirtilmemiş, kaydın kadastro tespiti sırasında revizyon görüp görmediği yeterince araştırılmamış, varsa bu taşınmazların kadastro tespit tutanak suretleri getirtilmek suretiyle tapu kaydı, revizyon gördüğü parseller de dikkate alınarak keşifte uygulanan kaydın kapsamı varsa haritasına göre, haritası yoksa “İspiril Dağı, Miciç banisi, Haci bal ziyareti ve Nihil” olan hudutları itibarı ile gayri sabit hudutlu olduğu gözönüne alınarak, miktarına göre belirlenmesi gerektiği düşünülmemiştir.

Yine belirtmelik

./...

2009/4429-5753 SH.2

tutanağında uygulanan 1937 tarih 9-16 tahrir numaralı vergi kayıtları ile buna ilişkin belgelerin tümü getirtilerek tahrir kayıtlarının Hazine adına oluşum nedeni araştırılmamıştır. Aynı Hazine tapu kaydı ve vergi kayıtlarının göre belirtilmesi yapılan ve Kadastro Mahkemesinde şahıslarca Hazine aleyhine açılan davalar ile dava dosyasının birleştirilmesi gerektiği düşünülmemiştir.

Dosyaya getirtilen nüfus kayıt örneğinden belirtmelik bilirkişilerinin ölü olduğu anlaşılmakta ise de; belirtmelik tutanağında muhtar ve aza olarak imzası bulunan şahısların ölü olup olmadıkları araştırılmamış, sağ iseler belirtmelik tutanağının içeriği hakkında tanık olarak bilgilerine başvurulmamıştır. Yine belirtmelikte isimleri geçen şahısların kim oldukları ve icarcı olup olmadıkları üzerinde de durulmamıştır. Böylesine eksik inceleme ile karar verilemez.

Doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle belirtmelik tutanağında gösterilen Ağustos 1927 tarih ve 1 sıra numaralı Hazine'ye ait tapu kaydının tesisinden itibaren tüm tedavülleri, varsa haritası, tapu kaydı, varsa kadastro sırasında revizyon gördüğü parsellerin kadastro tespit tutanağı suretleri, 1937 tarih 9-16 tahrir numaralı vergi kayıtları ile bu kayıtların Hazine adına kaydedilme nedenine ilişkin oluşum belgeleri, belirtmelikte imzası bulunan tüm muhtar ve azaların nüfus kayıt örnekleri,

taşınmazın doğusundaki dereden sonraki mera parseline ilişkin kadastro tespit tutanağı sureti getirtilerek dosya ikmal edildikten sonra taşınmaz başında yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, belirtmelik ve tespit bilirkişileri ve teknik bilirkişi katılımı ile yeniden keşif yapılmaktadır.

Keşifte yerel bilirkişiler yardımı ile Ağustos 1927 tarih ve 1 sıra numaralı tapu kaydı uygulanarak, hudutları zeminde tek tek göstertilmeli, gösterilen hudutlar teknik bilirkişiye haritasında işaret ettirilmeli, dayanağı harita varsa haritasına göre, yoksa ya da uygulama kabiliyeti bulunmuyorsa hudutların gayri sabit olduğu dikkate alınarak miktarına göre tapu kaydının kapsamı belirlenmeli, kapsam belirlenirken söz konusu kaydın revizyon gördüğü parsellerde nazara alınmalı, aynı şekilde belirtmelikte uygulanan vergi kayıtları da uygulanarak kapsamı belirlenmeli, bu kayıtlarının Hazine adına oluşum nedeni üzerinde durulmalı,

yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın geçmişte ne olduğu, kim veya kimler tarafından ne suretle ve ne zamandan beri kullanıldığı, icar ile kullanılıp kullanılmadığı, taşınmazın kaçak ve yitik kişilerden kalıp kalmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, belirtmelikte imzası bulunan muhtar ve azalar sağ iseler belirtmelik tutanağının içeriği hususunda beyanlarına başvurulmalı, taşınmazın doğusundaki dereden sonra mera parseli bulunduğu anlaşıldığından derenin kadim olup olmadığı ve taşınmazın meradan açılıp açılmadığı hususunda usulüne uygun mera araştırması yapılmalı,

Hazine adına oluşan tapu kayıtlarının dayanağı belirtmelikte Ağustos 1927 tarih ve 1 sıra numaralı tapu kaydının uygulandığı ve aynı şekilde davalı bulunan tüm parsellerle ilgili dava dosyalarının birleştirilmesi gerektiği düşünülmeli, teknik bilirkişiden keşfi takibe imkan verir ve uygulanan kayıtların kapsamını gösterir ayrıntılı ve krokili rapor alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.