Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2009/4935 K.2009/4993

Taraflar arasında kadastro tesbitinden ... dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Kadastro sırasında 1262 parsel sayılı 3.000 m2, 1587 parsel sayılı 58.400 m2, 1593 parsel sayılı 2.050 m2, 936 parsel sayılı 10.025 m2, 966 parsel sayılı 2.200 m2, 1282 parsel sayılı 1.650 m2 ve 967 parsel sayılı 720 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlardan 1587 parsel tapu kaydı, vergi kaydı nedeniyle davalıların murisi ... ... adına, 1262 ve 1593 sayılı parseller tapu kaydı, vergi kaydı, satış ve hibe nedeniyle davalı ..., 936, 966, 967 ve 1282 sayılı parseller vergi kaydı, irsen intikal, taksim ve satış nedeniyle davalı ... adına tesbit edilmiştir.

İtirazı Kadastro Komisyonunda reddedilen davacı ... ile ... ve ... ..., irsen intikal ve taksim yapılmadığı iddiasına dayanarak taşınmazların ... ... mirasçıları adına tescili istemi ile dava açmışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda çekişmeli taşınmazlardan 1282 ve 1593 sayılı parsellerin ölü ... ... adına, 1262 sayılı parselin ... ... adına, 1587 sayılı parselin 36.000 m2’lik kısmının ölü ... ... adına, 22.400 m2’lik kısmının ... adına, 936, 966, 967 sayılı parsellerin ise eşit paylarla ölü ... ... ile ... ... adlarına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre 936, 966 ve 967 sayılı parsellere ilişkin sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak mahkemece çekişmeli parsellerin tespit dayanağı olan 1937 tarih 90 ve 91 tahrir nolu vergi kayıtlarının çekişmeli taşınmazlara uyduğu ve vergi kayıtlarının eşit olarak kök muris ... ... ile davalı ...'nün murisi annesi ... adına kayıtlı olduğu,

kök muris ... ...'in terekesinin taksim edilmediği kabul edilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne, çekişmeli taşınmazların eşit paylarla kök muris ... ... ve ... ... adına tesciline karar verilmiş ise de, çekişmeli taşınmazlar yönünden 3402 sayılı Yasa'nın 30/2. maddesi gereğince re'sen araştırma koşullarının mevcut bulunmamasına ve temyiz eden ...'nün sıfatına göre çekişmeli taşınmazların 1/2 payının ... ... adına,

1/2 payın da tespit gibi davalı ... adına tesciline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde tespit maliki ... üzerinde bırakılması gereken 1/2 payın ... adına tesciline karar verilmiş olması isabetsiz temyiz itirazları bu nedenle yerinde bulunduğundan kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

2- Çekişmeli 1587 sayılı parsele ilişkin temyiz itirazlarına gelince.

Mahkemece; çekişmeli 1587 sayılı parselin, tespite dayanak yapılan ve davalı ...'nün murisi ... adına kayıtlı bulunan 1.7.1945 tarih 2, 3, 4, 5, 7 ve 8 nolu 30.9.1946 tarih 65 ve 67 nolu tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmaza uymadığı, taşınmazın yine tespit dayanağı olan 1937 tarih 270, 272 ve 273 tahrir nolu vergi kayıtlarının kapsamında kaldığı, 1937 tarih 273 nolu vergi kaydının "36.000 metrekare" yüzölçümü ile tarafların ortak kök murisi davalı ...'nün annesi ...'nin babası olan ... ... adına kayıtlı olduğu, ...

Terekesinin iştirak halinde bulunduğu gerekçesi ile taşınmazın 36.000 metrekaresinin ölü ... ... adına, "22.400" metrekare yüzölçümündeki bölümünün ise taşınmazın tamamının ...'nün zilyetliğinde olması ve 270 ile 272 tahrir nolu vergi kayıtlarının davalı ...'nün annesi ... adına olması nedeniyle davalı ... adına tesciline karar verilmiş ise de, 1587 sayılı parselin temyize konu "36.000" metrekare yüzölçümündeki bölümü hakkında yapılan değerlendirme dosya kapsamına uygun bulunmadığı gibi, araştırma, inceleme ve uygulama da hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Kök muris ... ...'in vergi kaydının tesisinden sonra taşınmazı kızı ...'ye satıp satmadığı hususu araştırılmamış, tespit ve davalı dayanağı tapu kayıtları mahalline yeterli şekilde uygulanmamış, tespit bilirkişileri ve taraf tanıkları dinlenmeden karar verilmiştir.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için öncelikle taraflardan tanık bildirmeleri istenmeli, tespit dayanağı tapu kayıtları tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte getirtilmeli ve tüm komşu parsellerin onaylı tutanak suretleri ile dayanağı olan kayıt ve belgelerin tesisinden itibaren tüm tedavülleri ve varsa haritası getirtilip dosya tamamlandıktan sonra mahallinde yerel bilirkişi, tespit bilirkişileri, taraf tanıkları ve uzman bilirkişilerin katılımıyla keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında dayanak tapu kayıtları tüm tedavülleriyle birlikte okunup sınırları mahalli bilirkişilere zeminde tek tek göstertilmeli, bilirkişilerin gösteremediği sınırların tesbiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, teknik bilirkişiye yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdiği sınırlar haritasında işaret ettirilmeli, dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan davaya konu edilen taşınmazların niteliği, intikali ve kullanımı hususunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, tesbit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenmeli,

beraberde götürülecek teknik bilirkişiye temyize konu olmayan ve davalı lehine usuli müktesep hak teşkil eden "22.400" metrekarelik kısım ile birlikte, uygulanan tapu kayıtlarının ve varsa haritalarının kapsadığı alanı gösterir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, taşınmazın temyize konu edilen 36000 m2 yüzölçümündeki bölümünün, dayanak tapu kayıtlarının kapsamında kalıp, kalmadığı belirlenmeli, tapu kaydının kapsamı dışında kaldığının saptanması halinde, ... ... adına kayıtlı bulunan vergi kaydı kapsamındaki temyize konu bölümün, vergi kaydının oluşmasından sonra sağlığında ... tarafından kızı,

davalı tarafın miras bırakanı ...'ye satılıp satılmadığı, davalı tarafın bu bölüm üzerindeki zilyetliğinin mirasçılık sıfatına dayalı olup, olmadığı konusunda tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmuş olması isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenle yerinde bulunduğundan kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

3- Çekişmeli 1262 sayılı parsele ilişkin temyiz itirazlarına gelince. Çekişmeli taşınmaz 14.4.1947 tarih 81 nolu tapu kaydı ve tapu kaydı maliki ...'nin 1962 tarihinde taşınmazı oğlu ...'ye hibesi nedeniyle davalı ... adına tespit edilmiştir.

Mahkemece; çekişmeli 1262 sayılı parselin tespit dayanağı ve maliki davalı ...’nün murisi annesi ... olan 14.4.1947 tarih 81 nolu tapu kaydı kapsamında kaldığı kabul edilerek davanın reddi ile taşınmazın ... ... adına tesciline karar verilmiş, davacı taraf hükmü temyiz etmemiştir.

Somut olayda 3402 sayılı Yasa'nın 30/2. maddesi gereğince re'sen araştırma koşulları mevcut olmadığına ve dava reddedildiğine göre, çekişmeli taşınmazın tespit gibi davalı ... adına tesciline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde tapu kayıt maliki ... adına tesciline karar verilmiş olması isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenle yerinde bulunduğundan kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

4- Çekişmeli 1593 sayılı parsele ilişkin temyiz itirazlarına gelince. 1593 sayılı parselin tespit dayanağı olan, maliki davalı ...’nün murisi annesi ... olan 14.4.1947 tarih 79 nolu tapu kaydı kapsamında kalmadığı gibi, tespit dayanağı olan 1937 tarih 287 nolu vergi kaydının da uymadığı kabul edilerek taşınmazın ... ...’e ait olup terekesinin paylaşılmadığı gerekçesiyle ölü ... ... adına tesciline karar verilmiştir.

Yapılan bu değerlendirme dosya kapsamına uygun bulunmadığı gibi, araştırma, inceleme ve uygulama da hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. 287 nolu vergi kaydı maliki ... oğlu ... ..., tespit dayanağı 14.4.1947 tarih ve 79 nolu tapu kaydının önceki maliki olup onun ölümü üzerine mirasçılarından satın alan ... adına tapu kaydı oluşmuştur.

Mahkemece tespit ve davalı dayanağı tapu kayıtları mahalline yeterli şekilde uygulanmamış, tespit bilirkişileri ve taraf tanıkları dinlenmeden karar verilmiştir.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için öncelikle taraflardan tanık bildirmeleri istenmeli, tespit dayanağı tapu kaydı tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte getirtilmeli ve tüm komşu parsellerin onaylı tutanak suretleri ile dayanağı olan kayıt ve belgelerin tesisinden itibaren tüm tedavülleri ve varsa istimlak haritası getirtilip dosya tamamlandıktan sonra mahallinde yerel bilirkişi, tespit bilirkişileri, taraf tanıkları ve uzman bilirkişilerin katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında dayanak tapu kayıtları tüm tedavülleriyle birlikte okunup sınırları mahalli bilirkişilere zeminde tek tek göstertilmeli, bilirkişilerin gösteremediği sınırların tesbiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, teknik bilirkişiye yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdiği sınırlar haritasında işaret ettirilmeli, dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan davaya konu edilen taşınmazların niteliği, intikali ve kullanımı hususunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, tesbit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenmeli,

beraberde götürülecek teknik bilirkişiye uygulanan tapu kayıtlarının ve varsa haritasının kapsadığı alanı gösterir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenle yerinde bulunduğundan kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

5- Çekişmeli 1282 sayılı parsele ilişkin temyiz itirazlarına gelince. Mahkemece; çekişmeli 1282 sayılı parselin, tespite dayanak yapılan davalı ...’nün murisi annesi ... adına kayıtlı olan 1937 tarih 300 nolu vergi kaydının kapsamında kalmadığı, taşınmazın ... ...’e ait olup terekesinin iştirak halinde olduğu gerekçesi ile ölü ... ... adına tesciline karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece tespite dayanarak yapılan ve davalının da dayanağı olan vergi kaydı mahalline yeterli şekilde uygulanmamış, tespit bilirkişileri ve taraf tanıkları dinlenmeksizin yerel bilirkişilerin soyut nitelikteki beyanları ile yetinilerek karar verilmiştir.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için öncelikle taraflardan iddia ve savunmaları konusunda tanık bildirmeleri istenmeli, tüm komşu parsellerin onaylı tutanak suretleri ile dayanağı olan kayıt ve belgeler tesisinden itibaren tüm tedavülleri ve haritası ile getirtilip dosya tamamlandıktan sonra mahallinde yerel bilirkişi, tespit bilirkişileri, taraf tanıkları ve uzman bilirkişiler huzuruyla keşif yapılmalı, keşif sırasında dayanak vergi kaydı okunup sınırları mahalli bilirkişilere zeminde tek tek göstertilmeli, bilirkişilerin gösteremediği sınırların tesbiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı,

teknik bilirkişiye yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdiği sınırlar haritasında işaret ettirilmeli, dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan davaya konu edilen taşınmazların öncesinin kime ait olduğu, kimden kime ya da kimlere, ne şekilde intikal ettiği, kök miras bırakan ...'dan intikal ediyor ise, mirasçıları arasında usulüne uygun biçimde paylaşma yapılıp, yapılmadığı,

tespitinin dayanağı vergi kaydının taşınmazı kapsaması halinde kaydın, ... mirasçısı ... adına oluşma nedenleri üzerinde durulmalı, bu konuda yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, tespite aykırı sonuca ulaşılması halinde tesbit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilmeli, beraberde götürülecek teknik bilirkişiye uygulanan kayıtların ve varsa haritasının kapsadığı alanı gösterir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.