Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2009/6012 K.2009/7114

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle. “Hazine’nin dayanağını oluşturan toprak tevzi komisyonu çalışmaları sonucunda oluşmuş tapu kaydı ile davacı tarafın dayanağını oluşturan tescil ilamı ile oluşmuş tapu kayıtlarının tüm oluşum belgeleri ve varsa haritaları ile getirtilip yöntemince mahalline uygulanmadığı, uygulamada tüm komşu taşınmazlara ait tutanak örnekleri ve dayanaklarını oluşturan kayıtlarından yararlanılmadığı,

çekişmeli taşınmazın etrafında dere olduğu halde, jeolog bilirkişi raporu ve üç kişilik ziraatçi bilirkişi kurulundan rapor alınmadığı ve özellikle tescil ilamına Hazine’nin taraf olup olmadığının araştırılmadığı belirtilerek belirtilen eksiklikler giderildikten sonra mahallinde yeniden keşif ve uygulama yapılmak suretiyle, dayanak kayıtların yöntemince mahalline uygulanması ve kayıt kapsamlarının belirlenmesi.

Hazine’nin tescil ilamına taraf olduğunun belirlenmesi halinde tescil ilamının tarafları arasında kesin hüküm oluşturup Hazineyi bağlayacağının düşünülmesi ve uygulama kabiliyeti varsa tescil ilamı krokisi kapsamında kalan bölümün davacı taraf adına tesciline karar verilmesi, krokisinin uygulama kabiliyetinin bulunmaması halinde davalı tarafın dayanağını oluşturan tapu kaydındaki "yol" ve "dere" sınırlarının kadim ve sabit olup olmadığının araştırılması,

tapu kaydının değişebilir sınırlı olduğunun belirlenmesi halinde miktarıyla geçerli olacağı ve kayıt miktar fazlası bölümün Hazine’nin dayanağını oluşturan tapu kaydı kapsamında kalması halinde, tescil tarihi ile Hazine’ye ait tapunun oluşum tarihi arasında zilyetlikle edinmeye yeterli süre geçmediğinden, kayıt miktar fazlasının edinilemeyeceği gözetilerek bu bölümün Hazine adına tesciline karar verilmesi;

tescil ilamında Hazine’nin taraf olmadığının anlaşılmaması halinde ise, Hazine tapusunun kapsamında kalan yer için tapunun oluştuğu tarihe kadar, Hazine tapusunun kapsamı dışında kalan yer için kadastro tespit tarihine kadar edinme koşullarının oluşup oluşmadığı araştırılarak ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmesi” gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli parselin davacı...oğlu ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmaz üzerinde davacı yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14 ve 46. maddeleri uyarınca edinme koşullarının oluştuğu kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de, mahkemenin kabul ve değerlendirmesi dosya içeriğine uygun bulunmamaktadır. Çekişmeli taşınmaz, davacı adına tespit edilmiş 790 ada 11 parsel sayılı taşınmaza sınır ve o taşınmazın devamı niteliğinde bulunmaktadır.

790 ada 11 parsel sayılı taşınmaz 1936 tarih 694 tahrir numaralı vergi kaydı ve 16.12.1952 tarih 37 numaralı hasımsız tescil ilamı ile oluşmuş kayıttan gelen 13.5.2005 tarih 2 numaralı tapu kaydı uygulanmak suretiyle davacı adına tespit edilmiştir. Hem tapu kaydı, hem vergi kaydı batı hudutlarında “dere” okumakta ve her iki kayıt da miktarlarında fazla olarak 790 ada 11 parsel sayılı taşınmaza uygulanmış bulunmaktadır.

Ahlat Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 18.8.1952 tarihli ilamı ile oluşan 16.12.1952 tarih 37 numaralı tapu kaydı 15000 m2 yüzölçümünde olup batı hududunda “dere” okunduğuna göre, tescil tarihi itibariyle 15000 m2 yerin davacının bayi ve murisinin kullanımında olduğu ve miktar fazlasının daha sonra açıldığının kabulü zorunludur. Çekişmeli taşınmazın bulunduğu bölgede 1963 yılında Toprak Tevzi Komisyonunca çalışma yapılmış 02.1.1964 tarihinde Hazine adına tapu oluşmuştur.

Hazine tapusunun oluşum tarihine kadar ise 790 ada 11 parsel sayılı taşınmaza uygulanan değişebilir sınırlı tapu kaydının miktar fazlası bölüm üzerinde davacı taraf yararına zilyetlikle mülk edinmeye yeterli süre geçmemiştir.