Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2009/6213 K.2009/6589

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 6 parsel sayılı 35100 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, 7 parsel sayılı taşınmaza uygulanan gayri sabit sınırlı tapu kaydının miktar fazlası olması nedeniyle davacı Hazine adına tespit edilmiştir. ...'ın tapu kaydına dayanan itirazı Kadastro Komisyonunca kabul edilerek taşınmazın eşit paylarla ... ve ... adına tesciline karar verilmiştir. Davacı Hazine temsilcisi, komisyon kararının iptali istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine ve çekişmeli parselin eşit paylarla ... ve ... adına tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Çekişmeli 6 parsel sayılı taşınmaz, kuzeyinden Acısu Irmağına, güney ve batı yönlerinden eski olduğu bildirilen yol ile devamında 643 parsel sayılı mera parseline sınır bulunmaktadır.

Mahkemece ....., ırmağı yönünden Jeolog bilirkişi raporu alındığı halde mera yönünden herhangi bir araştırma yapılmamış, mera parseli ile arada bulunan yolun kadim yol olup olmadığı, zaman içinde yolun güzergahının değişip değişmediği üzerinde durulmamıştır. Eksik araştırma ve inceleme ile karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için üç kişilik ziraatçı bilirkişi kurulu ile, komşu köylerde oturan ve davada yararı bulunmayan elverdiğince yaşlı kişiler arasından belirlenecek yerel bilirkişiler, tarafların aynı yönteme uygun bildirecekleri tanıklar hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, kimden kime ne şekilde intikal ettiği, kim tarafından hangi tarihten beri ve nasıl kullanıldığı, çekişmeli taşınmazın sınırlarında zaman içinde değişme olup olmadığı, öncesinin mera olup olmadığı; çekişmeli taşınmazın güney batısında bulunan yolun kadim ve sabit olup olmadığı, zaman içinde güzergahının değişip değişmediği; davalı tarafın dayanağını oluşturan tapu kaydının batı hududunda okuduğu "..."nın neresi olduğu;

"..." yolun batısında kalıyorsa dayanak tapunun neden "yol" hududunu okumamış olabileceği gibi hususlar tek tek ve olaylara dayalı olarak yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından sorulup saptanmalı, aynı şekilde keşfe katılacak ziraatçı bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın tespit günü itibariyle tarımsal niteliğini ve öncesinin mera olup olmadığı ve zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını belirten ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Aynı şekilde keşfe katılacak uzman fen bilirkişisinden keşif ve uygulamayı izlemeye, bilirkişi ve tanık sözlerini izleyip denetlemeye olanak verir, özellikle dayanak tapunun "..." hududunun neresi olduğu bu sınırın sabit nitelikte sayılabilecek şekilde olup olmadığı ile 643 parsel sayılı taşınmaz ile 6 parsel sayılı taşınmazın birbirlerine göre durumunu gösteren ayrıntılı, gerektiğinde yankesit krokisi eklenmiş ve üzerinde taşınmazların kadastral sınırları işaretlenmiş fotoğraflarla desteklenmiş rapor alınmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.