Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2009/6691 K.2009/5700

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 152 ada 3 ve 129 ada 79 parsel sayılı 733.78 ve 5488,11 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerlerden oldukları ve zilyetleri yararına iktisap koşullarının oluşmadığı gerekçesi ile Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı ..., yasal süresi içinde irsen intikal ve zamanaşamı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazların kadastro tespitinin iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli 129 ada 79 parsel sayılı taşınmaz ile 152 ada 3 parsel sayılı taşınmazın tarım arazisi olduğu ve davacı lehine zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

1- 129 ada 79 parsel sayılı taşınmazın sınırında mera bulunması nedeniyle uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için yöntemince mera araştırması yapılması zorunludur.

Mahkemece, çekişmeli taşınmaz ile doğusunda bulunan 129 ada 1 parsel sayılı mera parseli arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı, taşınmazın mera parseline el atmak suretiyle elde edilip edilmediği araştırılmadığı gibi, 3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmak suretiyle taşınmazların mevcut nitelikleri de saptanmamıştır.

Doğru sonuca varılabilmesi için, çekişmeli taşınmaza komşu olan parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler getirtilip dosya tamamlandıktan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle; aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, dinlenmeyen tespit bilirkişileri ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu katılımı ile yeniden keşif yapılmalı, keşif sırasında bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin ne olduğu, hangi tarihten beri ve ne şekilde, kim veya kimler tarafından kullanıldığı,

kullanmanın ekonomik amacına uygun olup olmadığı, zilyetliğin nasıl intikal ettiği, taşınmazın öncesinde mera olup olmadığı, bitişik mera parselinden ne suretle ayrıldığı, mera parseli ile arada ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı tek tek sorulup saptanmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel

./..

2009/6691-5700 S/2

tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, beyanlar arasında doğabilecek çelişkiler giderilmeli, tespite aykırı sonuçlara ulaşılması halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenmek suretiyle aykırılığın giderilmesine çalışılmalıdır.

Keşfe katılacak 3 kişilik uzman ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın niteliğini, tarım arazisi mi yoksa mera mı olduğunu bildirir biçimde ve çekişmeli taşınmaz ile komşu mera parselinin toprak yapısı ve bitki örtüsü karşılaştırılmak suretiyle bilimsel verilere dayalı olarak rapor düzenlenmesi istenmeli, çekişmeli bölüm ile mera arasında ayırıcı unsur olarak doğal ya da yapay bir sınırın bulunup bulunmadığı belirlenmelidir.

Uzman fen bilirkişisinden ise keşif ve uygulamaları izlemeye, bilirkişi ve tanık sözlerini denetlemeye olanak verecek şekilde ayrıntılı ve gerekçeli rapor ile kroki alınmalı, 129 ada 1 parsel sayılı mera parseline ilişkin dava ile bu davanın birleştirilmesinin gerekip gerekmeyeceği hususu değerlendirilmeli, belirtilen şekilde yapılacak araştırma ve inceleme sonucunda toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetsiz, davalı Hazinenin 129 ada 79 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki hükme yönelik temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

2- Davalı Hazinenin 152 ada 3 parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince; çekişmeli 152 ada 3 parsel sayılı taşınmazın sınırında orman bulunduğu ve bu bölgede orman kadastrosunun yapıldığı dosyada bulunan belge ve bilgilerden anlaşılmakta ise de; orman kadastrosunun kesinleşip kesinleşmediği konusunda araştırma yapılarak taşınmazın niteliği belirlenmemiştir.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için öncelikle taşınmazın bulunduğu bölgede orman kadastrosunun kesinleşip kesinleşmediği araştırılmalı, orman kadastrosu kesinleşmiş ise kadastro harita ve tutanağı, orman kadastrosu kesinleşmemiş ise memleket haritası, amenajman planı ve hava fotoğrafları getirtilerek dosya ikmal edildikten sonra taşınmaz başında uzman orman mühendisi ve ziraat mühendisi bilirkişilerin katılımı ile keşif yapılmalı, orman kadastrosu kesinleşmiş ise orman kadastro haritası ve tutanağı ormancı bilirkişi aracılığıyla usulen mahalline uygulanmalı, taşınmazın orman kadastro haritasına göre konumu belirlenmeli,

orman kadastrosu kesinleşmemiş ise 1/25.000 ölçekli memleket haritası, amenajman planı ve hava fotoğrafları uygulanarak 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 1.maddesi uyarınca taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığı yönünde ormancı bilirkişiden düşünce alınmalı, ziraatçı bilirkişiden taşınmazın toprak yapısı, niteliği hususunda ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, tespit bilirkişilerin tamamı ve zilyedlik tanıkları dinlenmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.