Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2009/7188 K.2010/1265

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 1048 ada 20, 22 parsel sayılı 10888.25 ve 21370.02 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalılar adlarına tespit edilmiştir. Davacı Hazine temsilcisi, yasal süresi içinde tapu kaydına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine ve çekişmeli 1048 ada 20 ve 22 parsel sayılı taşınmazların davalılar adlarına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazların davalıya ait tapu kaydının kapsamında kaldığı, Hazineye ait tapu kaydının ise taşınmazların bir kısmına uyduğu, Hazine’nin dayanağı olan tapu kaydının tesisinden itibaren geriye doğru davalı lehine 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğiyle iktisap süresinin gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma ve inceleme yetersiz, değerlendirme dosya kapsamına uygun değildir.

Çekişmeli taşınmazlar Toprak Tevzi Komisyonunca yapılan çalışmalarda 1290 sayılı belirtmelik parseli olarak belirlenmiş olup, 1290 numaralı parsele 11.11.1953 tarih ve 55 sıra numaralı tapu kaydı uygulanarak ve kayıt değişebilir sınırlı kabul edilerek 1290 sayılı belirtmelik parseli, 2917 ve 2918 sayılı parsellere ifraz edilmiş, 2917 parse...adına ayrılmış, 2918 parsel ise 2.1.1964 tarih 9 sıra sayılı tapu kaydı ile Hazine adına tapuya bağlanmıştır.

Davacı Hazinenin dayanağını oluşturan tapu kaydı 22500 metrekare yüzölçümündeki 2.1.1964 tarih 9 sıra sayılı tapu kaydıdır.

Davalı tarafın dayanağını oluşturan 7352 metrekare yüzölçümündeki 11.11.1953 tarih ve 55 sıra sayılı tapu kaydı Ahlat Sulh Hukuk Mahkemesinin 24.07.1953 tarih, 1952/176-1953/129 sayılı ilamı ile oluştuğu halde mahkemece tapu dayanağı tescil ilamı ve krokisi getirtilmemiş, Hazine’nin dayanağı olan tapu kaydının kapsamı da tevzi haritalarından yararlanılmak suretiyle saptanmamıştır.

Toprak Komisyonunca, davalı dayanağı tapu kaydının doğu hududunun “kirelik” olması nedeniyle Hazine tapusunun oluşturulduğu anlaşılmaktadır. Doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle Hazine tapusunun dayanağı belirtmelik tutanağı ve haritası ile davalı tapusunun dayanağı tescil ilamı ile varsa haritası getirtilerek dosya tamamlandıktan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen yerel bilirkişiler ve teknik bilirkişi katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında tarafların dayandığı tapu kayıtları ve haritalarının kadastro paftasıyla ölçeklerinin eşitlenip çakıştırılması suretiyle kapsamları 3402 sayılı Kadastro Yasası'nın 20/A maddesi gereğince haritalarına göre belirlenmelidir. Davalı tarafın dayanağı tapu kaydının tescil krokisinin bulunmaması veya uygulama kabiliyetinin bulunmaması durumunda ise tapu kaydının değişebilir sınırlı olduğu ve miktarı ile geçerli olacağı düşünülmelidir.

Belirtilen şekilde yapılan uygulama sonunda, davalı tarafın dayanağı tapu kaydı ve tescil krokisi kapsamında kalan kısmın davalı adına, Hazine tapusu kapsamında kalan kısmın ise tescil tapusunun ihdas tarihi ile Hazine tapusunun tesis tarihi arasında 20 yıllık zilyetlik süresinin dolmaması nedeniyle Hazine adına tesciline karar verilmelidir.

Yapılan uygulama sonunda çekişmeli taşınmazların davalı ve Hazine tapusu kapsamı dışında kalan bölümünün varlığının saptanması halinde bu bölüm yönünden 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14.maddesinde öngörülen zilyetlikle mülk edinme şartlarının davalı yararına oluşup oluşmadığı araştırılarak sonucuna göre bir karar verilmelidir.