Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2009/7246 K.2009/8107

Taraflar arasında kadastro tesbitinden ... dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 102 ada 3 parsel sayılı 29110.99 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kadimden beri Köy Tüzel Kişiliği tarafından mera olarak kullanılması nedeniyle mera niteliği ile orta malı olarak sınırlandırılmıştır. Davacı ..., yasal süresi içinde tapı kaydı, vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve çekişme konusu 102 ada 3 sayılı parselin davacı ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, taşınmazın mera olmadığı ve davacının ibraz ettiği Sekü mevkisine ilişkin tahrir kaydının taşınmaza uyduğu davacı yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14.maddesinde öngörülen zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş isede; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Davacı dava dilekçesinde tapu kaydına dayanarak, dilekçesine fotokopi belge eklediği halde tapu kaydının tarih ve sıra numarası açıklattırılarak tüm tedavülleri ile birlikte getirtilip uygulanmamış, taşınmaza komşu ... Köyünde kalan parsellerin tutanak ve dayanakları getirtilerek taşınmaz yönünü ne olarak okuduğu belirlenmemiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık çekişmeli taşınmazın öncesinin Kamu orta malı mera niteliğinde bulunup bulunmadığına ilişkindir.

Meralara ilişkin uyuşmazlıklarda yerel bilirkişilerin, komşu köylerde ikamet eden, davada yararı bulunmayan yaşlı ve tarafsız kişiler arasından seçilmesi, taraf tanıklarının da aynı yönteme göre belirlenmesi gerekir. Mahkemece davacının köyü olan ... Köyünden seçilen yerel bilirkişi ve tanık dinlenerek bu gereğe riayet edilmemiş olması da yerinde değildir.

Doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle çekişmeli taşınmazı dıştan çevreleyen tüm komşu parsellerin bu arada kuzeyden komşu ... köyünde kalan parsellerin de tutanak ve dayanağını oluşturan belgeler getirtilip dosyaya konulmalı, davacının hangi kayıtlara dayandığı açıklattırılarak, dayandığı kayıtlar tüm tedavülleri ile birlikte getirtilmeli, dayanağını oluşturan tapu ve vergi kayıtlarının başka parsellere revizyon görüp görmediği, merciinden sorulup tesbit edilmeli, revizyon görmüş ise bu parsellerin onaylı tutanak suretleri getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, ... ve ...

Köyü dışında komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişi ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları, 3 kişilik ... bilirkişi kurulu ve fen bilirkişi huzuruyla keşif

icra edilmelidir. Taşınmazın başında icra edilecek keşif sırasında dayanılan tüm kayıtlar uygulanıp kapsamları belirlenmeli, bilirkişilerce zeminde gösterilemeyen hudutların tesbiti icin taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, dinlenecek yansız yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından taşınmazın öncesinin kime ait olduğu,

kimden nasıl intikal ettiği, kamu orta malı mer'a niteliği taşıyıp tasımadıgı kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, teknik bilirkişiye davacının dayanağını oluşturan tapu ve vergi kayıtlarının kapsamını belirtir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, yargılama sırasında toplanan delillerin tutanağın edinme sebebi sütunundaki beyanlara aykırı düşmesi halinde tesbit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilip aykırılığın giderilmesine çalışılmalı,

taşınmazın başında yapılan uygulamanın ve kullanmayla ilgili bilirkişi tanık sözlerinin doğruluğu komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, üç kişilik ... bilirkişi kurulundan komşu parseller ile de kıyaslama yapılarak taşınmazın niteliği, ... yapısı, kamu orta malı niteliğinde mera olup olmadığı hususlarında ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, taşınmaza komşu parseller davalı iseler dava dosyalarındaki ... bilirkişi raporları da değerlendirilmeli, komşu parsellerden hükmen kesinleşenler varsa kesinleşme durumları gözönüne alınmalı,

taşınmazın kamu orta malı mera olduğunun anlaşılması halinde meraların zilyetlikle kazanılamayacağı düşünülmeli, davacının 12.4.2007 tarihli celsede “taşınmazın ... Köyü Tüzel Kişiliğine ait mera olmasına karşın yanlışlıkla ... Köyünün merası olarak tespit edildiği” şeklindeki imzalı beyanı değerlendirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.