Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2009/929 K.2009/1901

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 593 parsel sayılı 1910 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz vergi kaydı, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına tespit edilmiştir. Tespite karşı Hazine ve davalı ... itiraz etmişler, davacı Hazine’nin itirazı Kadastro Komisyonunda reddedilmiş, davalı ... ’nin itirazı ise kabul edilerek çekişmeli taşınmazın ölü ... adına tesciline karar verilmiştir.

Davacı Hazine, vergi kayıt miktarı fazlasının zilyetlikle kazanılmayacağı iddiasına, davacı ... ise, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak ayrı ayrı dava açmışlardır.

Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davacı Hazinenin davasının reddine, davacı ... ’nün davasının kabulüne ve çekişmeli 593 parsel sayılı taşınmazın davacı ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili ile davalı ... mirasçılarından ... ve müşterekleri vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın ... 'ye ait iskan kaydı kapsamında kaldığı ancak, ...'nın ölümü ile mirasçısı ... tarafından ölünceye kadar bakma sözleşmesi ile ... 'e devredildiği, ... tarafından ölene dek kullanıldığı, ölümünden sonra mirasçıları tarafından davacıya satılarak zilyetliğinin devredildiği, davacı ... lehine zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece, taşınmazın iskan kayıt maliki ... ’ye verilip verilmediği ile iskan tevzii defterinin valilikçe onaylı olup olmadığı hususları araştırılmamış, iskan kaydının kapsamı yöntemince belirlenmemiş, çekişmeli taşınmazın kaçak ve yitik kişilerden kalıp kalmadığı, taşınmaz üzerindeki zilyetliğin sürdürülüş biçimi ve süresi araştırılmamış, taşınmazın niteliği ile ilgili olarak 3 kişilik, uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmamıştır.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için, davalı dayanağı iskan kaydı ve varsa haritası ile, çekişmeli taşınmaza komşu parsellerin onaylı tutanak suretleri ile dayanağı olan belgeler getirtilerek, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler; aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, tespit bilirkişileri huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi, tespit bilirkişileri ve taraf tanıklarından; davalı dayanağı iskan kaydının hudutlarının zeminde tek tek gösterilmesi istenilmeli, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tespiti yönünden taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdiği hudutlar teknik bilirkişiye haritasında işaret ettirilmeli, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, çekişmeli taşınmazın iskan kayıt maliki ... ’ye verilip verilmediği ile, iskan tevzii defterinin valilikçe onaylı olup olmadığı ve iskan kayıt

maliki açısından mülkiyet hakkı doğup doğmadığı hususları araştırılmalı, çekişmeli taşınmazın kaçak ve yitik kişilerden kalıp kalmadığı hususu açıklığa kavuşturulmalı, taşınmaz üzerindeki zilyetliğin sürdürülüşü ile ilgili olarak, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu,

kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, 3 kişilik, uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan taşınmazın niteliğiyle ilgili ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, taşınmazın iskan yolu ile ... ’ye verildiği ve iskan tevzii defterinin valilikçe onaylanmış olduğunun anlaşılması halinde, kayıt maliki ...'nın ölümünden sonra sağ olan eşi ...’ya verilip verilmediği, ... tarafından davacı ... ’nün satıcılarının miras bırakanları olan ... ’e temlik edilip edilmediği, temlik edildiyse hangi tarihte temlik edildiği,

... ’in hangi tarihlerde taşınmaza zilyet olduğu, ... ’in ölümünden sonra terekesinin paylaşılıp paylaşılmadığı, paylaşılmadığı sonucuna varılması halinde bir kısım mirasçıları tarafından davacı ... ’ye temlikinin hukuki sonuç doğurup doğurmayacağı hususları açıklığa kavuşturulmalı, gerektiğinde ... mirasçılarının davaya dahil edilmesi hususu düşünülmeli, teknik bilirkişilere keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.