Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2009/9324 K.2010/648

Taraflar arasında kadastro tespitinden ... dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "Taşınmaz başında yeniden keşif yapılarak davalıların dayandığı tapu kaydının yöntemince uygulanması, taşınmazın davalıların dayanağı olan kaydının kapsamında kalmaması halinde öncesinin ne olduğu, kim ya da kimlerin zilyet ettiği, zilyetliğin başlangıç tarihi ve sürdürülüş biçimi hususlarında yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı bilgi alınması, uzman ziraat mühendisinden taşınmazın niteliğine ilişkin rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine ve çekişmeli 184 ada 96 sayılı parselin tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazın tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, davalılar yararına zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece, çekişmeli taşınmaz ile doğu ve batısında bulunan 203 sayılı mera parseli arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı, çekişmeli taşınmazın mera parseline el atmak suretiyle elde edilip edilmediği araştırılmamış, taşınmazın niteliği ile ilgili olarak usulüne uygun mera araştırması yapılmamış, 3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmamıştır.

Doğru sonuca varılabilmesi için, mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek 3 kişilik yerel bilirkişi kurulu aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulunun katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin ne olduğu, hangi tarihten beri ve ne şekilde, kim veya kimler tarafından kullanıldığı, kullanımın ekonomik amaca uygun olup olmadığı, zilyetliğin kimden kime ne şekilde intikal ettiği, taşınmazın öncesinde mera veya yaylak niteliğinde olup olmadığı, bitişik mera parselinden ne suretle ayrıldığı,

mera parseli ile arada ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı gibi hususlar tek tek sorulup saptanmalı, beyanlar arasında doğabilecek çelişkiler giderilmeli, tespite aykırı sonuçlara ulaşılması halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenmek suretiyle aykırılığın giderilmesine çalışılmalıdır.

Keşfe katılacak 3 kişilik uzman ziraat bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın niteliğini, tarım arazisi mi yoksa mera mı olduğunu bildirir biçimde, uzman fen bilirkişisinden ise keşif ve uygulamaları izlemeye, bilirkişi ve tanık sözlerini denetlemeye olanak verecek şekilde ayrıntılı ve gerekçeli raporlar ile kroki alınmalı,203 sayılı mera parseli ile ilgili olarak açılmış bulunan Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşen dava ya da davalar var ise uygulamada bu davaların sonucu da gözönünde bulundurulmalı,