Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2010/1183 K.2010/5383

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle 109 ada 11 parsel sayılı 8804.66 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz .... 109 ada 14 parsel sayılı 5593.85 m2 yüzölçümündeki taşınmaz .... 109 ada 17 parsel sayılı 9472.36 m2 yüzölçümündeki taşınmaz ... adına, 109 ada 24 parsel sayılı 3172.39 m2 yüzölçümündeki taşınmaz ... adına. 109 ada 26 parsel sayılı 4393.28 m2 yüzölçümündeki taşınmaz ... adına tespit edilmiştir.

Davacı Hazine vekili, yasal süresi içinde çekişmeli taşınmazların mera olduklarından mera özel siciline kayıt edilmeleri istemiyle ayrı ayrı dava açmıştır. Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davaların reddine ve çekişmeli parsellerin tespit gibi tesçillerine karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazların zilyetlikle kazanılabilecek yerlerden olduğu ve davalılar yararına kazanma koşullarının gerçekleştiği kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmişse de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır. Çekişmeli taşınmazlar mera niteliği ile sınırlandırılmış taşınmazlara sınır bulundukları halde mahkemece yöntemince mera araştırması yapılmamıştır. Eksik araştırma, inceleme ve uygulama ile karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için komşu köylerde oturan ve davada yararı bulunmayan elverdiğince yaşlı kişiler arasından seçilecek yerel bilirkişiler, tarafların aynı yönteme uygun bildirecekleri taraf tanıkları, tüm tespit bilirkişileri ve üç kişiden oluşacak ziraatçi bilirkişi kurulu hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte çekişmeli taşınmazların öncelerinin ne olduğu, mera olup olmadıkları, komşu ve mera olarak sınırlandırılıp kesinleşmiş taşınmazlardan ne şekilde ayrıldıkları, kimler tarafından hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldıkları gibi hususlar tek tek ve olaylara dayalı olarak yerel bilirkişi ve tanıklardan sorulup saptanmaya çalışılmalıdır.

Yerel bilirkişi ve tanık sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle yöntemince giderilmeye çalışılmalı; tespitlere aykırı sonuçlara ulaşılması halinde de tüm tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek aykırılıkların giderilmesine çalışılmalıdır. Keşfe katılacak ziraatçi bilirkişi kurulundan, ayrı ayrı çekişmeli taşınmazların tarımsal niteliklerini ve öncelerinin mera olup olmadığını

bildirir, üzerlerinde sürdürülen zilyetliklerin şekli ve süresini açıklar, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı değerlendirmeyi içerir, ayrıntılı ve gerektiğinde çekişmeli taşınmazların değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş raporlar alınmalıdır.

Keşfe katılacak fen bilirkişisinden keşif ve uygulamaları izleyip denetlemeye olanak verir, ayrıntılı ve çekişmeli taşınmazlar ile bitişiklerindeki mera parsellerinin konumunu, düzenlenecek yan kesit krokisi ile gösterir raporlar alınmalıdır. Bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek ve komşu taşınmazların kadastro veya hükmen kesinleşme durumları da gözetilerek ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.