Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2010/2085 K.2010/3992

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 109 ada 3 parsel sayılı 318,40 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, yasal süresi içinde kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle mülk edinme koşullarının gerçekleşmediği iddiasına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine ve çekişmeli taşınmazın tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmaz üzerinde adına tescil kararı verilen yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle mülk edinme koşullarının oluştuğu kabul edilerek karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Çekişmeli taşınmazın bulunduğu ... Köyünün ilk kadastrosu 1972 yılında yapılmıştır.

Dosya içinde yer alan 15.06.1972 tarihli "zabıt"tan, dava konusu taşınmazın da içinde bulunduğu bölgenin 1972 yılı çalışma alanı dışında bırakıldığı ve 1972 kadastrosu dışında bırakılan bu alanın arazi kadastrosunun 2006 yılında yapıldığı anlaşılmaktadır. Dairemize temyiz incelemesi için gelen benzer nitelikteki bir kısım Elmalı Kadastro Mahkemesi dosyalarından ...

Köyünde yapılan 2006 yılı kadastro çalışmaları hakkında çok sayıda dava bulunduğu, bu davaların bir kısmının genel mahkemelerden aktarıldığı, bir bölümünün ise Hazine tarafından kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle mülk edinme koşullarının oluşmadığı iddiasına dayalı davalar olduğu görülmektedir. ... Köyü 2006 yılı kadastro çalışma alanının doğusu ve güneyi ... Köyü ilk kadastrosuna ait çalışma alanı ile çevrili bulunmaktadır.

Her iki kadastronun sınır olduğu kesimlerde yer alan taşınmazın ... Köyü ilk kadastrosuna ait kadastro tutanak örnekleri dosya içine getirtildiğinde bu sınırda yer alan birçok taşınmaza revizyon gören vergi ve tapu kayıtlarının ... Köyü 2006 yılı kadastro çalışma alanı yönünü "mera" olarak okudukları görülmektedir.

Yine, Dairemizde temyiz incelemesi yapılan benzer nitelikteki Elmalı Kadastro Mahkemesi dosyalarından, bu davalara konu taşınmazların bir kısmı için dayanılan 192, 205 ve 191 tahrir numaralı vergi kayıtları ile Hazine'nin temyiz dilekçesi ekinde yer alan ve 106 ada 14 ve 15 parsel sayılı taşınmazlar için ileri sürüldüğü anlaşılan tapu kaydının sınırlarında da "mera" bulunduğu bilgisi mevcuttur.

Ne var ki mahkemece, sözü edilen kayıt ve belgeler incelenmemiş, yapılan keşiflerde gereği gibi uygulanmamış, mera iddiası yönünden yöntemine uygun bir araştırma yapılmamış olduğu gibi, alınan ziraatçi bilirkişi raporları da çekişmeli taşınmazın niteliğini, öncesinin ne olduğunu, idari tahkikat tutanakları ve eki fotoğraflar ile mahkemenin vardığı sonuç arasındaki farklılığı açıklamaktan uzaktır. Bu denli eksik inceleme ve araştırma ile karar verilemez.

Doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle ... Köyü 2006 yılı kadastro çalışma alanı ile ilk kadastro çalışma alanı sınırlarını birlikte gösterir ve her iki tarafta kalan taşınmazların ada ve parsel numaralarını içerir birleşik haritalar dosya içine getirtilmeli, iki çalışma alanının müşterek sınırlarında yer alan ve ... Köyü ilk kadastrosu sırasında

kadastro tespitleri yapılan tüm taşınmazlar belirlenerek tamamına ait kadastro tutanak örnekleri ile tespit dayanağı belgeler ve davaya konu olanların dava dosyaları dosya içine konulup getirtilen dayanak belgelerde 2006 yılı kadastro çalışma alanı yönünün ne olarak okunduğu belirlenmeli, 2006 yılı kadastro çalışma alanını içeren 1986 ila 2006 yılları arasında farklı tarihlerde çekilmiş hava fotoğrafları ilgili yerlerden getirtilerek dosya arasına konulmalı ve bundan sonra mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte yöreyi iyi bilen ve davada yararı olmayan komşu köy ve mahalleler halkından seçilecek üç kişilik yaşlı ve ehil yerel bilirkişi kurulu, üç kişilik ziraatçi bilirkişi kurulu, bir orman bilirkişisi ve bir fen bilirkişisi ile taraf tanıkları hazır bulundurulmalı, yerel bilirkişilerden çekişmeli taşınmazın hali hazır durumu, geçmişteki hali, üzerindeki zilyetliğin ilk kez hangi tarihte başladığı, ilk zilyet edilen alanların sonradan genişletilip genişletilmediği, kimden kime ve nasıl intikal ettiği, öncesinin kamu orta malı niteliğinde mera olup olmadığı,

taşınmaz ile komşu taşınmazlara ait birkısım kayıt ve belgelerde bazı sınırların neden "mera" olarak gösterildiği hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, 111 ada, 112 ada, 113 ada ile 107 ada 12 ila 19 ve 104 ada 1 ila 5, 15 parsel sayılı taşınmazlara ait olduğu iddia edilen 205 tahrir numaralı vergi kaydı, 108 ve 109 adalar ile 105 ada 20, 28, 30, 31 ila 39 parsellere ait olduğu iddia olunan 192 tahrir numaralı, 107 ada 1, 2, 3, 8 ila 13 ve 110 ada 1 parsellere ait olduğu iddia olunan 191 tahrir numaralı, 104 ada 6 ila 14, 16,

17 ve 18 parsellere ait olduğu iddia olunan 196 tahrir numaralı vergi kayıtları ile 106 ada 14 ve 15 parseller için dayanıldığı Hazine'nin temyiz dilekçesinden anlaşılan Eylül 1981 tarih 1 sıra numaralı tapu kaydı, yerel bilirkişiler tarafından zemine uygulanarak taraflarca dayanılan kayıt ve belgelerin kapsamları belirlenmeli, tarafların aynı şekilde gösterecekleri tanıklardan taşınmazın öncesinin ne olduğu,

kimden kime ve nasıl intikal ettiği, kimler tarafından hangi tarihlerden itibaren ve ne şekilde kullanıldığı hususlarında ayrıntılı bilgi alınmalı, ziraatçi bilirkişilerden, çekişmeli taşınmazın hali hazır durumu, toprak yapısı, taşlılık oranı, eğimi, üzerindeki bitki örtüsü, taşınmazın görünen bu haline hangi tarihte ve nasıl kavuştuğu, taşınmazın öncesinin kamu orta malı niteliğinde mera olup olmadığı hususlarında teknik verilere dayalı ve özellikle idari tahkikat tutanağı ile arada oluşabilecek çelişkileri gidermeye yetecek şekilde ayrıntılı ve gerekçeli rapor istenmeli,

orman ve fen bilirkişilerinden dosya içine getirtilecek 1986 ila 2006 yılları arasında çekilmiş farklı yıllara ait hava fotoğrafları ile zemin çakıştırılmak suretiyle, çekişmeli taşınmazın sözü edilen hava fotoğraflarında ne olarak gözüktüğü konusunda ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisinden keşfi izlemeye imkan sağlar ve yerel bilirkişi ve tanıklarca gösterilen sınırları içerir, tarafların dayandıkları kayıt ve belgelerin kapsamlarını belirtir şekilde harita ve rapor istenmeli, aynı bütünden ifrazen oluşan taşınmazlara ilişkin davaların birleştirilmesi gerekip gerekmediği tartışılmalı,

toplanan tüm deliller karşısında çekişmeli taşınmazın öncesinin kamu orta malı mera olup olmadığı değerlendirilmeli, meraların kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle mülk edinilemeyeceği ve üzerinde sürdürülen zilyetliğe değer verilemeyeceği dikkate alınmalı, bütün bu inceleme, araştırma ve değerlendirmeler yapıldıktan sonra 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 17. maddelerinde yazılı koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği tartışılarak sonucuna göre bir karar verilmelidir.