Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2010/2244 K.2010/7244

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "Davalının dayanağı olan tapu kaydının yöntemince uygulanması, taşınmazın niteliği konusunda eski zirai bilirkişi raporlarının da irdelenmesi suretiyle 3.kişilik ziraatçi bilirkişi bilirkişi kurulundan rapor alınması, zilyetliğin sürdürülüş biçimi ve süresinin araştırılması" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda çekişmeli 177 ada 61 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi rapor ve krokisinde (B) ve (C) harfleri ile gösterilen bölümlerinin önceki hükmün kesinleşmiş olması nedeniyle müdahil Hazine adına tesçiline, aynı rapor ve krokide (A) harfi ile gösterilen bölümünün ise payları oranında davalılar adına tesçiline karar verilmiş; hüküm, müdahil Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın temyize konu (A) bölümünün tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, davalı taraf yararına zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır. Mahkemece Yargıtay bozma ilamına uyulduğuna göre, bozma ilamında işaret edilen hususların eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir.

Bozma ilamına uyulmakla, taraflar yararına usuli kazanılmış hak doğar. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin yerine getirilmesi zaruridir. Hükmüne uyulan bozma ilamında "davalı dayanağı tapu kaydının yöntemince uygulanması, taşınmazın niteliğinin belirlenmesi ve zilyetlik durumunun araştırılması" gereklerine işaret edilmesine rağmen, hükmüne uyulan bozma ilamının gerekleri yerine getirilmemiştir.

Mahkemece, davalı dayanağı tapu kaydının kapsamı yöntemince belirlenmemiş, taşınmazın niteliği ile ilgili olarak 3. kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmamış, çekişmeli taşınmazın her yönünden tüm özelliklerini gösterir fotoğrafları çektirilmemiş, zilyetliğin sürdürülüş biçimi ve süresi yöntemince araştırılmamıştır.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için çekişmeli taşınmaza komşu taşınmazların onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte getirtilip dosya tamamlandıktan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle; aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında davacı dayanağı tapu kaydı uygulanıp kapsamı belirlenmeli, davalı dayanağı tapu kaydının sınırları tek tek okunup, mahalli bilirkişi ve tanıklardan tapu kaydı sınırlarının zeminde gösterilmesi istenilmeli, fenni bilirkişi tarafından gösterilen sınırlar kroki üzerinde gösterilmeli, bilirkişilerce gösterilemeyen sınırlar için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, önceki keşifte dinlenilen bilirkişi ve tanıklarca davalı dayanağı tapu kaydının dava dışı 175 ada 5 parsel sayılı taşınmazı da kapsadığı bildirildiğinden davalı dayanağı tapu kaydının kapsamının belirlenmesinde bu husus önemle göz önünde bulundurulmalı,

bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın her bölümü yönünden kim tarafından neye istinaden ve ne zamandan beri zilyet edildiğine ilişkin maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, çekişmeli taşınmazın davalı dayanağı tapu kaydının kapsamının dışında kaldığı sonucuna varıldığı takdirde taşınmazın öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı, taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar ve ihyaya konu edilip edilmediği, imar ve ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği,

etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, yargılama boyunca dinlenen bilirkişi ve tanık beyanları arasındaki çelişki yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalı, 3.kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan, taşınmazın niteliğiyle ilgili önceki tarihli keşifler sonucu dosyaya ibraz edilen ziraatçi bilirkişi raporlarındaki bulguların değerlendirildiği ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı,

mahalli bilirkişi ve tanıkların taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğe ilişkin beyanlarının doğruluğu 3.kişilik zirai bilirkişi raporu ile de denetlenmeli, taşınmazın her yönünden tüm özelliklerini gösterir fotoğrafları çektirilmeli, keşif sırasındaki mahkeme gözlemi taşınmazın her bölümü yönünden ayrıntılı olarak keşif tutanağına geçirilmeli, davalının belgesiz olarak aynı çalışma alanı içinde taşınmaz iktisap edip etmediği sorularak miktar sınırlaması yönünden araştırma yapılmalı, teknik bilirkişiye uygulanan tapu kaydının kapsamını belirtir ve keşif takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli,