Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2010/2382 K.2010/3051

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 274 ada 12 parsel sayılı 25801,71 metrekare yüzölçümündeki ve aynı ada 13 parsel sayılı 21486,99 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar, toprak tevzi komisyonu çalışmaları sonucunda oluşan tapu kayıtlarına dayanılarak davalı Hazine adına tespit edilmiş. 12 sayılı parselin “.....’in işgalinde” 13 parsel sayılı taşınmazın ise “...... oğlu T....’ın işgalinde” oldukları tutanaklarının beyanlar hanelerinde gösterilmiştir.

Davacı ... vekili, yasal süresi içinde satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 274 ada 12 parsel sayılı taşınmazın... adına tescili istemiyle, davacı ..... ise, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 274 ada 13 parsel sayılı taşınmazın adına tescili istemiyle ayrı ayrı dava açmışlardır.

Mahkemece, dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davacıların davalarının kabulüne ve çekişmeli 274 ada 12 parsel sayılı taşınmazın davacı ..., çekişmeli 274 ada 13 parsel sayılı taşınmazın davacı ..... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazlar üzerinde davacılar yararına, Hazine tapularının oluşum gününden önce zilyetlikle edinme koşullarının oluştuğu kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır. Çekişmeli taşınmazlara uygulanan 03.01.1963 tarih 575 ve 576 numaralı tapu kayıtlarının hudutlarında mera okunmaktadır.

Bu kayıtların mera okuduğu yönde kadastro sırasında 274 ada 29 parsel sayılı kadastro sırasında “taşocağı” niteliği ile tespit yapılan ve halen davalı olan, toprak tevzi komisyonunca da 1136 sayılı mera parseli olarak belirlenen taşınmaz bulunmaktadır. Aynı şekilde, çekişmeli taşınmazlara komşu olan aynı ada 14, 18 ve 19 parsel sayılı taşınmazların da halen davalı oldukları anlaşılmaktadır.

Mahkemece, taşınmazların meradan açılıp açılmadıkları konusunda yöntemince mera araştırması yapılmamıştır. Eksik araştırma, inceleme ve uygulama ile karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; komşu köylerde oturan ve davada yararı bulunmayan elverdiğince yaşlı kişiler arasından seçilecek yerel bilirkişiler, tarafların aynı şekilde bildirecekleri taraf tanıkları, sağ olan tespit ve belirtmelik bilirkişileri ile üç kişiden oluşacak ziraatçı bilirkişi kurulu hazır olduğu halde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte; çekişmeli taşınmazların öncelerinin ne olduğu, mera olup olmadıkları, mera parselinden ne şekilde ayrıldıkları, kim tarafından hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldıkları gibi hususlar tek tek ve olaylara dayalı olarak yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından sorulup saptanmalı, beyanları arasında doğabilecek çelişkiler yöntemince giderilmeli; tespite aykırı sonuçlara ulaşılması halinde tüm tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek aykırılığın giderilmesine çalışılmalıdır.

Ayrıca hazır edilecek Toprak Tevzi Komisyonu çalışmalarına katılmış heyet üyeleri ile bilirkişilerden hayatta olanlar da tanık sıfatı ile dinlenilmeli, keşfe katılacak ziraatçı bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazların tarımsal niteliklerini bildiren, çekişmeli taşınmazların öncelerinin mera olup olmadığı ile bitişik mera parselinden ne şekilde ayrıldığını açıklayan, komşu parsellerin toprak yapısı ve bitki desenleri yönünden karşılaştırmalı değerlendirmeyi içeren; gerektiğinde çekişmeli taşınmazların değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Keşfe katılacak fen bilirkişisinden de keşif ve uygulamayı izleyip denetlemeye olanak veren, çekişmeli taşınmazlar ile toprak tevzi komisyonunun 584, 585, 586, 587, 588 ve 589 belirtmelik parselleri ile 1143, 1144, 1145, 1146, 1147 ve 1148 dağıtım parsellerini 1936 yılı 215 tahrir numaralı vergi kaydı ile toprak tevzi çalışmaları ve kadastro çalışmaları sırasında davacılar adına tespit edilmiş taşınmazları birlikte gösteren, çekişmeli taşınmazların mera parsellerinden ne şekilde ayrıldığını yan kesit çizelgesi ile açıklayan ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Aynı zamanda aynı ada 29 parsel sayılı taşınmazın evvelce mera olan niteliğinin neye dayanılarak "taşocağı" olarak değiştirildiğine ilişkin belgeler getirtilmeli ve dosya ekinde bulunan, davacı ...'ın kardeşi .... tarafından aynı toprak tevzi parseline ilişkin tapu kaydının iptali istemi ile açılan ve davanın kabulü ile sonuçlanan tapu iptali ve tescil davasına ilişkin Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 19.07.1995 tarih 1995/161-521 sayılı kararının kesinleşip kesinleşmediği ve kapsamının neresi olduğu saptanarak ve komşu parsellerle ilgili dava dosyalarının sonuçları da araştırılıp, uygulamada yararlanılmak suretiyle,