Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2010/2457 K.2010/2720

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 101 ada 33 parsel sayılı 36751.47 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, beyanlar hanesinde ....'in işgalinde olduğu şerhi verilmek suretiyle 4753 sayılı Yasa ile oluşan tapu kaydı nedeniyle davalı Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı ..., yasal süresi içinde irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve çekişme konusu 101 ada 33 sayılı parselin davacının miras bırakanları ... oğullar..... ve ..... mirasçıları adlarına verasette iştirak şeklinde tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişme konusu taşınmaz hakkında Hazine tapusunun tesisinden geriye doğru davacı miras bırakanlarının .... isimli şahıstan satın almak suretiyle 20 yılı aşkın zilyetliklerinin bulunduğu, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 46/1. ve 14.maddesinde öngörülen şartların gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır.

Taşınmaz 4753 sayılı Yasa ile yapılan Toprak Tevzi Çalışmalarında belirtmelik tutanağının 336 numaralı parseli olarak hali arazi vasfıyla, tarlalar arasında kalmış, kültüre elverişli yerlerden olarak Hazine adına belirtilerek, 2.12.1966 tarih ve 84 sıra numarada Hazine adına tapu kaydı oluşturulmuştur.

Çekişmeli 101 ada 33 sayılı parselin sınırında toprak Tevzi komisyonunca 142 sayılı parsel altında tespit edilen, kadastro tespitinde 101 ada 73 sayılı parsel olarak mera vasfıyla orta malı olarak sınırlandırılan taşınmaz bulunduğu, mera parseline karşı dava açıldığı ve tespitinin kesinleşmediği anlaşılmaktadır. Toprak Tevzi Komisyonunca düzenlenen mera tahsis kaydı ve haritası çakıştırılmak suretiyle zemine fen bilirkişisi tarafından uygulanmamıştır.

Keşifte komşu köyden dinlenen yerel bilirkişiler 1958 ve 1971 doğumlu olup, yaşlı olmadıkları gibi tanıkların da aynı köyden dinlendiği anlaşılmaktadır. Mahkemece mahallinde yapılan gözlemde ve yerel bilirkişi ve tanıklar tarafından kuzeydeki arkdan sonra meranın başladığı belirtilmiş ise de; arkın kadim olup olmadığı araştırılmamıştır. Böylece mera yönünden yapılan araştırma hüküm vermeye yeterli değildir.

Toprak Tevzi komisyonunca düzenlenen mera tutanağının haritası getirtilerek dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve aynı yöntemle tespit edilecek taraf tanıkları, 3 kişilik uzman bilirkişi kurulu ve fen bilirkişi huzuruyla keşif icra edilmelidir.

Keşifte Toprak Tevzi Komisyonunca düzenlenen mera tahsis haritası, Hazine tapusunun dayanağını oluşturan belirtmelik haritası yerel bilirkişiler yardımı, teknik bilirkişi eli ile kadastro paftası ile ölçekleri eşitlenerek uygulanmalı, dinlenecek yansız yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazların geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne surette kullanıldığı, ....’dan satın alınan yerlerin neden Toprak Komisyonunca sadece taşınmazın güneyinde yer alan 101 ada 35, 41, 44 sayılı parsellerin yeri olarak belirtildiği, taşınmazın kamu orta malı mera vasfı taşıyıp taşımadığı,

sınırında bulunan meradan açılıp açılmadığı, mera ile taşınmaz arasında bulunduğundan söz edilen arkın kadim olup olmadığı, mera ile arada sabit sınır teşkil edip etmediği hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, yargılama sırasında toplanan delillerin belirtmelik ve kadastro tutanaklarındaki beyanlara aykırı düşmesi halinde kadastro tutanağında ismi yazılı tüm şahıslar tanık sıfatıyla dinlenilip aykırılığın giderilmesine çalışılmalı, Toprak Tevzi Komisyonunca düzenlenen belirtmelik tutanağında 335 sayılı belirtmelik parselinin.... ve ....’in .....’dan satın aldıkları yer olarak belirtildiği,

bu yerler Kadastro tespitinde taşınmazın güneyinde bulunan 101 ada 35, 41 ve 44 sayılı parsel olarak adlarına tespit gördüğünden .....’a ait yerlerin sadece bu parseller olup olmadığı araştırılmalı, teknik bilirkişiye Hazinenin tapu kaydının haritasını ve mera haritasını çakıştırmak sureti ile uygulamayı kroki üzerinde gösterir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, 3 kişilik uzman ziraat mühendisinden oluşan kuruldan taşınmazın toprak yapısı, eğimi, sinırında bulunan mera ile arada ayrıcı unsur bulunup bulunmadığı, sınırda bulunduğu söylenen arkın neden kadastro paftasında görünmediği, meranın devamı niteliğinde olup olmadığı,

su tutma kapasitesi arasında farklılık bulunup bulunmadığı hususlarında komşu parsellerin toprak yapısı ile de mukayese yapılmak suretiyle bilimsel verilere dayalı rapor alınmalı, taşınmazın öncesinin kamu orta malı mera olduğu belirlendiğinde 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 16. maddesi gereğince bu tür yerlerin zilyetlikle iktisap edilemeyeceği nazara alınmalıdır.

Mahkemece belirtilen şekilde araştırma ve inceleme yapılmadan karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi, davacı dava dilekçesi ile taşınmazın adına tescili istemi ile dava açmıştır.

Mahkemece taşınmazın davacının babası ve amcaları tarafından 3.şahıs olan..... isimli kişiden satın alındığı kabulü edilerek, mirasçıları belirlenmeksizin davacının babası ... ile ... ve.... adına tesciline karar verilmiş ise de; davacının babası ... ile adına tescil kararı verilenler arasındaki münasebet, müşterek mülkiyet şeklinde olduğuna, ve ... ve ... mirasçıları tarafından açılmış bir dava ya da açılmış davaya müdahaleleri bulunmadığına göre, anılan payların hükme konu edilmesi isabetsiz olduğu gibi;