Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2010/2618 K.2010/7333

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 103 ada 72 parsel sayılı 13605.23 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ... adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, yasal süresi içinde taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine ve çekişme konusu 103 ada 72 sayılı parsel sayılı taşınmazın tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, taşınmazın 22 ada 2 sayılı iskan tapu kapsamında kaldığı ve Toprak Tevzi çalışmalarında mera parseli dışında bırakıldığı kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır. Davalı taraf yargılama sırasında 4753 sayılı Yasa ile murisi ...adına tescil edilen 22 ada 2 sayılı,10.5.1950 tarih ve 1011 sahife numaralı tapu kaydına dayanmıştır. Tapu kaydının haritası bulunduğu anlaşılmaktadır.

Tapu kaydınına taşınmaza uyup uymadığı hususunda Mahkemece yapılan her iki keşiften sonra dosyaya ibraz edilen fen bilirkişi raporları ile zilyetlik ve zilyetliğin sürdürülüşü hakkındaki beyanlar çelişkili olduğu halde raporlar ve beyanlar arasındaki çelişkiler giderilmeden hüküm kurulmuştur. Tapu kaydının haritası bulunduğu halde 3402 sayılı Yasa'nın 20/A maddesi gereğince yöntemince zemine uygulanarak kayıt kapsamı haritası göre tespit edilmemiştir.

Tapu kaydı mera hudutlu olduğu halde yöntemince mera araştırması yapılmamıştır.

Doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle davalının dayanağını oluşturan tapu kaydının kadastro tespiti sırasında her hangi bir parsele revizyon görüp görmediği Kadastro ve Tapu Sicil Müdürlüklerinden ayrı ayrı sorularak revizyon görmüş ise revizyon gördüğü parselin kadastro tespit tutanağının onaylı sureti ile çekişmeli parselin bulunduğu bölgede yetkili idari mercilerce yapılmış ve kesinleşmiş mera tahsis kaydı varsa mera tahsis kaydı ve haritası getirtilerek dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yöreyi iyi bilen, elverdiğince yaşlı,

davada yararı bulunmayan ve komşu köylerde ikamet eden yerel bilirkişiler ile aynı yöntemle gösterilecek taraf tanıkları, tespit bilirkişileri, fen ve ziraat bilirkişi katılımı ile keşif yapılamalıdır.

Davalının dayandığı 22 ada 2 sayılı tapu kaydının dayanağı tapu haritası yöntemince zemine uygulanarak tapu kapsamı haritasına göre kesin olarak belirlenmeli, mera tahsis kaydı varsa haritası zemine uygulanarak taşınmazın mera tahsis haritasındaki yeri ve mera tahsis kaydı kapsamında kalıp kalmadığını gösterir, keşfi takibe imkan verir ve kayıt kapsamları ile önceki kayıt uygulamasına ilişkin raporlar arasındaki çelişkiyi giderir şekilde ayrıntılı rapor ve kroki alınmalı, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin ne olduğu, kadim mera olup olmadığı,

kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı hususları etraflıca sorularak maddi olaylara dayalı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık beyanlarının tespit tutanağının edinme sebebindeki açıklamalar ile çelişmesi halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenerek ve yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeli, ziraat bilirkişisinden taşınmazın niteliği hususunda, komşu parsellerin toprak yapısı ile de karşılaştırmayı içerir bilimsel verilere dayalı ayrıntılı rapor alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.