Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2010/2900 K.2011/203

Taraflar arasında kadastro tespitinden ... dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 117 ada 26 parsel sayılı 6179.55 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz toprak tevzi komisyonu çalışmaları sonucunda oluşmuş tapu kaydı nedeniyle Hazine adına tespit edilmiş, tutanağın beyanlar hanesinde ... oğlu ...’un işgalinde olduğu belirtilmiştir. Davacı ... vekili, yasal süresi içinde irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve çekişmeli parselin davacı ... oğlu ... adına tesçiline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; çekişmeli taşınmazın 1963 yılında 4753 sayılı Yasa uyarınca Hazine adına tapuya tescil edilerek tapulu taşınmaz haline döndüğü, 4753 sayılı Yasa uyarınca oluşan bu tapu kaydının çekişmeli taşınmazı kapsadığı, ancak bu tapunun tesisinden geriye doğru davacı taraf yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 46. maddesinde öngörülen 20 yıl süre ile malik sıfatıyla zilyetlik koşullarının gerçekleştiği kabul edilerek hüküm kurulmuş ise de; mahkemece yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Taşınmazın bulunduğu bölgede toprak komisyonunca 4753 ve 5618 sayılı Yasa'lar uyarınca çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmalar sırasında taşınmaz, kadastro tespiti sırasında uygulanan ve uyduğu tespit edilen 08.11.1963 tarih ve 429 sıra numaralı tapu kaydı ile Hazine adına tesçil edilmiştir.

Hazinenin tapu kaydının dayanağını teşkil eden 20.7.1963 tarihli belirtmelik tutanağının 116/61 numaralı parselinin ... ... icarında olduğu, kaçak ve yitik kişilerden Hazineye intikal ettiği, 1937 tarih 9-16 tahrir numaralı vergi kayıtları ve Ağustos 927 tarih 1 sıra numaralı tapu kaydı ile Hazine adına kayıtlı olduğu, 1951 yılında köye gelen şahısların Hazine'den icar ile kullandığı belirtilerek taşınmazların Hazine'ye ait olduğu belirtilmek suretiyle Hazine adına tapu kaydı oluşturulmuştur.

Mahkemece belirtmelik tutanağında uygulanan Ağustos 927 tarih ve 1 sıra numaralı tapu kaydı tüm tedavülleri varsa haritası ile birlikte getirtilmemiş, kaydın kadastro tespiti sırasında revizyon görüp görmediği yeterince araştırılmamış, varsa bu taşınmazların kadastro tespit tutanak suretleri getirtilerek tapu kaydı, revizyon gördüğü parseller de dikkate alınarak keşifte uygulanarak kapsamı varsa haritasına göre, haritası yoksa "İspiril Dağı, Miciç banisi, Haci Bal ziyareti ve Nihil" olan hudutları itibarı ile gayri sabit hudutlu olduğu gözönüne alınarak, miktarına göre belirlenmesi gerektiği düşünülmemiştir.

Yine belirtmelik tutanağında uygulanan 1937 tarih 9-16 tahrir numaralı vergi kayıtları ile buna ilişkin belgelerin tümü getirtilerek tahrir kayıtlarının Hazine adına oluşum nedeni araştırılmamıştır. Aynı Hazine tapu kaydı ve vergi kayıtlarına göre belirtmesi yapılan ve Kadastro Mahkemesinde şahıslarca Hazine aleyhine açılan dava dosyaları ile bu dava dosyasının birleştirilmesi gereği düşünülmemiştir.

Dosyaya getirtilen nüfus kayıt örneğinden belirtmelik bilirkişilerinin ölü olduğu anlaşılmakta ise de; belirtmelik tutanağında muhtar ve aza olarak imzası bulunan şahısların ölü olup olmadıkları araştırılmamış, sağ iseler belirtmelik tutanağının içeriği hakkında tanık olarak bilgilerine başvurulmamıştır. Yine belirtmelikte icarcı olarak adı geçen şahsın kim olduğu ve icarcı olup olmadığı üzerinde de durulmamıştır.

Böylesine eksik araştırma, inceleme ve uygulama ile karar verilemez.

Doğru sonuca varılabilmesi için, öncelikle belirtmelik tutanağında gösterilen Ağustos 1927 tarih ve 1 sıra numaralı Hazine'ye ait tapu kaydının tesisinden itibaren tüm tedavülleri, varsa haritası, varsa kadastro sırasında revizyon gördüğü parsellerin kadastro tespit tutanağı suretleri, 1937 tarih 9-16 tahrir numaralı vergi kayıtları ile bu kayıtların Hazine adına kaydedilme nedenine ilişkin oluşum belgeleri, belirtmelikte imzası bulunan tüm muhtar ve azaların nüfus kayıt örnekleri getirtilip dosya ikmal edildikten sonra taşınmaz başında yerel bilirkişiler, taraf tanıkları,

belirtmelik ve tespit bilirkişileri ve teknik bilirkişi katılımı ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte yerel bilirkişiler yardımı ile Ağustos 1927 tarih ve 1 sıra numaralı tapu kaydı uygulanarak, hudutları zeminde tek tek göstertilmeli, gösterilen hudutlar teknik bilirkişiye haritasında işaret ettirilmeli, dayanağı harita varsa haritasına göre, yoksa ya da haritasının uygulama kabiliyeti bulunmuyorsa hudutların gayri sabit olduğu dikkate alınarak miktarına göre tapu kaydının kapsamı belirlenmeli, kapsam belirlenirken söz konusu kaydın revizyon gördüğü parseller de nazara alınmalıdır.

Aynı şekilde, belirtmelikte uygulanan vergi kayıtları da yöntemince uygulanarak kapsamları belirlenmeli, bu kayıtlarının Hazine adına oluşum nedeni üzerinde durulmalı, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın geçmişte ne olduğu, kim veya kimler tarafından ne suretle ve ne zamandan beri kullanıldığı, Hazine'den icar ile kullanılıp kullanılmadığı,

taşınmazın kaçak ve yitik kişilerden kalıp kalmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, belirtmelikte imzası bulunan muhtar ve azalar sağ iseler belirtmelik tutanağının içeriği hususunda beyanlarına başvurulmalı, Hazine adına oluşan tapu kayıtlarının dayanağı belirtmelikte Ağustos 1927 tarih ve 1 sıra numaralı tapu kaydının uygulandığı ve aynı şekilde davalı bulunan tüm parsellerle ilgili dava dosyalarının birleştirilmesi gereği düşünülmeli, teknik bilirkişiden keşfi takibe imkan verir ve uygulanan kayıtların kapsamını gösterir ayrıntılı ve krokili rapor alınmalı,