Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2010/3133 K.2011/533

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında temyize konu olan 117 ada 63, 67 ve 68 parsel sayılı 42485.63, 7881,84 ve 3779.43 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar devletin hüküm ve tasarrufu altındaki hamtoprak niteliğindeki yerlerden olmaları nedeniyle Hazine adına tespit edilmişlerdir. Davacı ... oğlu ..., yasal süresi içinde irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve çekişmeli 117 ada 67 ve 68 parsel sayılı taşınmazlar ile 117 ada 63 parsel sayılı taşınmazın 20.10.2009 tarihli uzman bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölümünün payları oranında ... mirasçıları ... ve müşterekleri adına, 117 ada 63 parsel sayılı taşınmazın geri kalan bölümünün tespit gibi Hazine adına tesçiline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece temyize konu olan çekişmeli taşınmazların özel mülkiyete konu olabilecek yerlerden olduğu kabul edilerek karar verilmişse de yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır. Çekişmeli taşınmazlar 117 ada 1 parsel sayılı mera parseline sınır bulunmaktadır. Mahallinde yapılan keşifte aynı köyden 1943 doğumlu bir yerel bilirkişi dinlenmiştir.

Çekişmeli taşınmazları ve özellikle 117 ada 63 parsel sayılı taşınmazı batısındaki yol veya dereden sonra gelen taşınmazlarla birlikte gösteren birleşik pafta örneği dosya içine getirtilerek, ada ve parsel numarası belirlenecek taşınmazların tutanak örnekleri ile varsa dayanaklarını oluşturan kayıtları da getirtilmeden karar verilmiştir. Eksik araştırma, inceleme ve uygulama ile karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için komşu köylerde oturan ve davada yararı bulunmayan elverdiğince yaşlı kişiler arasından seçilecek yerel bilirkişiler ile tarafların aynı şekilde bildirecekleri tanıkları, üç kişiden oluşacak ziraatçi bilirkişi kurulu ve fen bilirkişisi hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte, çekişmeli taşınmazların öncelerinin ne olduğu, kim tarafından hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldıkları, kullanımın ekonomik amaca uygun bulunup bulunmadığı, terör olayları dışında kullanıma ara verilip verilmediği, çekişmeli taşınmazların komşu mera parsellerinden ne şekilde ayrıldıkları, aralarında doğal ya da yapay ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı ve çekişmeli taşınmazların öncelerinin mera olup olmadığı gibi hususları tek tek ve olaylara dayalı olarak yerel bilirkişi ve tanıklardan sorulup saptanmalıdır.

Yerel bilirkişi ve taraf tanıklarının sözleri arasında doğabilecek çelişkilerin yöntemince giderilmesine çalışılmalı ve tespit tutanağının edinme sebebine aykırı sonuçlara ulaşılması halinde de tüm tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek aykırılıklar giderilmelidir.

Keşfe katılacak ziraatçi bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazların tarımsal niteliklerini bildirir, öncelerinin meradan açma olup olmadığını irdeler, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi içerir, çekişmeli taşınmazların değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş ve çekişmeli taşınmazların toprak yapısı ve bitki örtüsü itibariyle bitişik mera parsellerinin devamı olup olmadığını açıklar ayrıntılı mera parselleri ile aralarında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığını belirtir; uzman fen bilirkişisinden de keşif ve uygulamayı izleyip, denetlemeye olanak verir ayrıntılı rapor alınmalıdır.