Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2010/3246 K.2010/3454

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 101 ada 95 parsel sayılı 232.919,66 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, ham toprak niteliğiyle davalı Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı ... Bilge ve müşterekleri, yasal süresi içinde vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve çekişmeli 101 ada 95 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişinin 5.12.2008 tarihli rapor ve krokisinde (A) harfi ile gösterilen bölümünün eşit hisseler ile davacı ... ve müşterekleri adlarına tesciline, aynı rapor ve krokide (B) harfi ile gösterilen geriye kalan bölümünün tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı dayanağı vergi kaydının çekişmeli taşınmazı kapsadığı, çekişmeli taşınmazın tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, davacılar lehine zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmazın niteliği ile ilgili olarak 3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan rapor alınmamış, davacı taraf dayanağı vergi kaydının çekişmeli taşınmazın bulunduğu köyden farklı bir köye ait olduğu hususu üzerinde durulmamış, çekişmeli taşınmaz ile komşu 2 numaralı mera parseli arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı araştırılmamış, çekişmeli taşınmazın fotoğrafı çektirilmemiş,çekişmeli taşınmaz üzerindeki zilyetliğin sürdürülüş biçimi ve zilyetliğin süresi yöntemince araştırılmamıştır.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için, çekişmeli taşınmaza komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, aynı yönteme göre tespit edilecek taraf ve zilyetlik tanıkları ile, önceki keşiflerde dinlenen mahalli bilirkişi, tespit bilirkişileri, taraf tanıkları ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu huzuruyla keşif icra edilmelidir.

Taşınmazın başında icra edilecek keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından davacı dayanağı 1936 tarih 38 tahrir numaralı vergi kaydının sınırlarını göstermeleri istenilmeli, bilirkişilerce gösterilemeyen hudutlar için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, vergi kaydının mella komu-yuva köyüne ait olmasına rağmen çekişmeli taşınmazın neden Akçevre köyünde bulunduğu üzerinde durulmalı, vergi kaydının cinsi kışlak olduğundan taşınmazın öncesinin mera, yaylak ve kışlak olup olmadığı açıklığa kavuşturulmalı,

çekişmeli taşınmaza komşu 101 ada 1 ve 2 parsel sayılı taşınmazlara uygulanan vergi kayıtlarının .... köyü .... mevkiine ait olmaları karşısında, çekişmeli taşınmazın neden Dubur mevkiinde bulunduğu hususu araştırılmalı, vergi kaydının kadastro sırasında .... veya ... köyünden başka taşınmazlara revizyon görüp görmediği saptanmalı,dinlenen bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmazın öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı,

taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar ve ihyaya konu edilip edilmediği, imar ve ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği etraflıca sorulup, maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, 3 kişilik uzman ziraat mühendisleri kurulundan;

çekişmeli taşınmazın toprak yapısı ile komşu mera taşınmazının toprak yapısının mukayese edilmesi suretiyle taşınmazın toprak yapısı ve niteliğini belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, çekişmeli taşınmaz ile komşu 2 numaralı mera parseli arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı araştırılmalı, çekişmeli taşınmazın fotoğrafı çektirilmeli, davacıların ve murislerinin belgesiz olarak aynı çalışma alanı içinde taşınmaz iktisap edip etmediği sorularak miktar sınırlaması yönünden araştırma yapılmalı, davacı tarafın aynı vergi kaydına dayanarak bir başka dava açıp açmadıkları araştırılmalı,

dava açmışlarsa vergi kaydının uygulaması gözetilmeli, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, alınan beyanlar ile önceki keşiflerde dinlenen mahalli bilirkişi ve tespit bilirkişilerinin beyanları arasında çelişki ortaya çıktığı takdirde giderilmeye çalışılmalı, fenni bilirkişiye keşfi takibe imkan verir ve denetime elverişli kroki ve ayrıntılı rapor düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.