Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2010/405 K.2010/7121

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 167 ada 3 parsel sayılı 1.0350,47 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, Toprak Tevzii Komisyonunun 1961 yılında yapmış olduğu çalışmalar neticesinde 53 parsel numarası verilerek ve meradan açıldığı belirtilerek çayır niteliğinde davalı Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı ..., yasal süresi içinde kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve çekişmeli 167 ada 3 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile davacı ... adına tesçiline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece davacı yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesinde öngörülen zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır.

Toprak Tevzii Komisyonunun 1961 yılında yapmış olduğu çalışmalar da düzenlenen belirtmelik tutanağında 1945-1950 yıllarından sonra meradan açıldığı, köyün tamamının Ermenilerden metruk köy olduğu belirtilerek taşınmaz hazine adına tespit edilmiş, Kadastro çalışmaları sırasında ise. Toprak Komisyonunun 1961 yılında yapmış olduğu çalışmalar sonucunda taşınmazın 53 parsel numarası ile tespit gördüğü belirtilerek hazine adına tespit edilmiştir.

Davacı ise Hazine adına yapılan tespitten önce zilyetlikle mülk edinme şartlarının kendi adına oluştuğu iddiasına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece, tespite esas olan ve toprak komisyonunca düzenlenen belirtmelik tutanak ve ekleri mahallinde usulünce uygulanmadığı gibi tüm komşu parsellerin tutanak ve dayanağını oluşturan belgeler de getirtilmediği için uygulamada bu kayıtlardan yararlanılmamıştır.

Ayrıca, yöntemince mera araştırması yapılmamış, taşınmazın kaçak ve yitik kişilerle olan bağlantısı üzerinde durulmamış, belirtmelik bilirkişilerinin sağ olup olmadıkları araştırılıp, keşif mahallinde de dinlenmemişlerdir.

Doğru sonuca ulaşılması için, tespite esas olan ve komisyonca düzenlenen belirtmelik tutanak ve ekleri, tüm komşu parsellerin onaylı tutanak suretleri ile varsa dayanağı olan tapu ve vergi kayıtları getirtilip dosya tamamlandıktan sonra mahallinde komşu köylerden seçilecek 3 kişilik yerel bilirkişi kurulu, 3 kişilik ziraatçi bilirkişi kurulu, fen bilirkişisi ve yine komşu köylerden seçilecek zilyetlik tanıkları, belirtmelik bilirkişileri ve tespit bilirkişileri ile taşınmazın başında yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında belirtmelik tutanak ve ekleri haritası ile birlikte uygulanarak kapsamı belirlenmeli, belirtmelik tutanağında taşınmazın öncesinin ne olduğu, ve kimin işgalinde olduğu hususundaki bilgiler tutanağa aktarılmalı, dinlenen yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri, ne suretle kullanıldığı, taşınmazın öncesinin kamu yararına tahsis edilen mera gibi yerlerden bulunup bulunmadığı,

kaçak, yitik kişilere ait yerlerden olup olmadığı hususları sorularak ayrıntılı beyanları alınmalı, teknik bilirkişiye taşınmazın belirtmelik tutanak ve haritasındaki konumunu gösterir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, zirai bilirkişi kurulundan taşınmazın tarımsal niteliğini, zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını bildirir, komşu taşınmazlarla karşılaştırmayı içerir rapor alınmalı, son olarak da taşınmazın dört tarafını çevreleyen fotoğrafları çektirilerek dosya arasına alınmalı, Hazine tarafından komşu parsellere karşı aynı iddialarla açılan davalar varsa birleştirme hususu düşünülmeli,