Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2010/5513 K.2010/4854

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

1962 yılında 5602 sayılı Yasa uyarınca yapılan tespit sonrasında açılan davanın yapılan yargılaması sonucunda Tutak Tapulama Mahkemesinin 19.07.1976 tarihli Kararı ile kanuna uygun tutanak düzenlenmesi için dosyanın tümü ile Ağrı Tapulama Müdürlüğüne geri çevrilmesine karar verilmekle.

2004 yılında yeniden düzenlenen tutanakla 223 parsel sayılı 33000,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, satış ve kazandırıcı zamanaşımı zilyedliği nedeni ile davalılar ... ve ... adlarına eşit paylarla tespit edilmiştir. Davacı Hazine, yasal süresi içerisinde taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasına dayanarak dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli taşınmazın tespit gibi tesçiline karar verilmiş, hüküm, davacı hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazın tarım arazisi niteliğinde olduğu ve davalı taraf yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluştuğu kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır. Çekişmeli taşınmaz batı ve kuzey yönlerden 238 sayılı mera parseline sınır olduğu halde mahkemece yöntemince mera araştırılması yapılmamıştır.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için komşu köylerde oturan ve davada yararı bulunmayan kişiler arasından seçilecek yerel bilirkişiler, tarafların aynı yöntemle belirlenecek tanıkları ve üç kişiden oluşacak ziraatçi bilirkişi kurulu hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazın öncesinde ne olduğu, kimden kime ne şekilde intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne şekilde kullanıldığı, zaman içinde sınırlarında genişleme olup olmadığı, komşu 238 parsel sayılı mera parseli ile arada yapay veya doğal ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı, çekişmeli taşınmazın öncesinin mera olup olmadığı veya meradan yer kazanılıp kazanılmadığı gibi hususlar tek tek sorulup saptanmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli;

bilirkişi ve tanık sözleri arasında doğabilecek çelişkilerin usulen giderilmesine çalışılmalı; tespite aykırı sonuçlara ulaşılması halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek beyanlar arasındaki çelişkiler yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmelidir.

3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini bildirir, komşu parsellerle karşılaştırmalı, çekişmeli taşınmazın toprak yapısı, eğimi, bitki örtüsü ve diğer yönlerden komşu mera parselinden nasıl ayrıldığını açıklar nitelikte, çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden fotoğrafları da çektirilerek ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Keşfe katılacak fen bilirkişisinden keşif ve uygulamaları izleyip denetlemeye olanak verir, ayrıntılı ve çekişmeli taşınmaz ile komşu 238 sayılı mera parselinin konumlarını yan kesit krokisi ile gösterip açıklayan rapor alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.