Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2010/5598 K.2011/1638

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... ada ... parsel sayılı 609426,18 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğundan söz edilerek davalı Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı A.. E.., kadastro sırasında kendisi ve A.. E.. adına tespit edilmiş olan ... ada ... parsel sayılı taşınmazın yüzölçümünün yaklaşık 10 dönüm eksik tespit edildiği, eksikliğin ... ada ... parsel sayılı taşınmazda kaldığı iddiası ile dava açmıştır. Yargılama aşamasında A..

E.. de, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak davaya katılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davacı ve müdahil davacının davalarının kabulüne, çekişmeli taşınmazın fen bilirkişi krokisinde (13A) olarak ve kırmızı renkle gösterilen 8703.95 metrekare yüzölçümündeki bölümünün eşit paylarla davacı A.. E.. ve müdahil davacı A..

E.. adlarına, (13B) olarak gösterilen 600722.23 metrekare yüzölçümündeki bölümünün ise tespit gibi davalı Hazine adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Davalı Hazine’nin temyizi, çekişmeli taşınmazın teknik bilirkişi tarafından düzenlenen rapor ve krokisinde (13A) ile gösterilen bölümü ile ilgili hükme yöneliktir. Mahkemece, bu bölümün tarım arazisi olduğu ve üzerinde tespit günü itibarı ile davacı ve müdahil davacı lehine zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece, çekişmeli bölümün niteliği ile ilgili olarak 3 kişilik, uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmamış, mahkemenin taşınmazın konumu ve niteliği ile ilgili gözlemi keşif tutanağına geçirilmemiş, çekişmeli taşınmazın temyize konu bölümü ile Hazine adına tescile karar verilen bölüm arasında toprak yapısı itibarı ile fark olup olmadığı üzerinde durulmamış, çekişmeli bölüm üzerindeki zilyetliğin sürdürülüş biçimi ve süresi yöntemince araştırılmamıştır.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için, çekişmeli taşınmaza komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler getirtilip dosya tamamlandıktan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları ile dinlenmeyen tespit bilirkişileri ve 3 kişilik, ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu katılımıyla

yeniden keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından çekişmeli bölümün geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ve ne suretle kullanıldığı, öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı, çekişmeli bölümün devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar ve ihyaya konu edilip edilmediği,

edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği etraflıca sorulup, maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, dinlenen bilirkişi ve tanık beyanları arasındaki çelişki olduğu takdirde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalı, alınacak beyanlara göre tespite aykırı sonuca ulaşılması halinde, tespit bilirkişileri arazi başında tanık sıfatıyla ve gerekirse yüzleştirme yapılmak suretiyle dinlenilmeli, teknik bilirkişiye keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, zirai bilirkişi kurulundan çekişmeli bölümün niteliğini, eğimini,

toprak yapısını, bitki örtüsünü, kullanım durumunu, çekişmeli bölüm ile çekişmeli bölümün ait olduğu parsel arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığını belirtir ve önceki ziraatçi bilirkişi raporunu da irdeler şekilde bilimsel verilere dayalı ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, taşınmazın dört taraftan çektirilecek fotoğrafları üzerinde taşınmazın sınırları fen bilirkişisine kabaca işaretlettirilmeli, mahkemenin taşınmazın niteliği ve toprak yapısı ile ilgili gözlemi ayrıntılı olarak keşif tutanağına geçirilmeli, taşınmazın niteliği kesin olarak saptanarak,