Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2010/5708 K.2011/357

Taraflar arasında kadastro tespitinden ... dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 103 ada 13 parsel sayılı 5710,09 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, irsen intikal, taksim, bağış ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalılar ... ve ... adlarına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, yasal süresi içinde taşınmazın kaçak ve yitik kişilerden kaldığı iddiası ile vergi kayıtlarına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli taşınmazın tespit gibi tesçiline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazın tarım arazisi niteliğinde olduğu ve davalılar lehine zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmazın sınırında 103 ada 19 sayılı mera parseli bulunduğu halde yöntemince mera araştırılması yapılmamış, zilyetlik tanıkları dinlenmek suretiyle zilyetliğin sürdürülüş biçimi ve süresi yöntemince araştırılmamıştır.

Doğru sonuca varılabilmesi için komşu parsellere ait onaylı tutanak örnekleri, varsa tesisinden itibaren tüm tedavülleriyle dayanak kayıt ve belgeleri ile bu taşınmazların tespitleri kesinleşmişse kadastro sonrası oluşan tapu kayıtları dosya içine getirtildikten sonra mahallinde komşu köylerde oturan ve davada yararı bulunmayan, elverdiğince yaşlı kişiler arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve tarafların aynı yöntemle belirlenecek tanıkları hazır olduğu halde yeniden keşif yapılmalı, mahkeme gözlemi tutanağa geçirilmelidir.

Keşifte dinlenecek yerel bilirkişi, taraf tanıkları ve tespit bilirkişilerinden çekişmeli taşınmazın öncesinde ne olduğu, kimden kime ne şekilde intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, zaman içinde sınırlarında genişleme olup olmadığı, komşu 103 ada 19 sayılı mera parselinin kesinleşip kesinleşmediği, eylemli olarak mera olup olmadığı,

kadim mera niteliğini taşıyıp taşımadığı mera ile arada ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı gibi hususlar tek tek sorulup saptanmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, bilirkişi ve tanık sözleri arasında doğabilecek çelişkilerin usulen giderilmesine çalışılmalı, tespite aykırı sonuçlara ulaşılması halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek beyanlar arasındaki çelişkiler yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmelidir.

3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan taşınmazın eğimi, toprak yapısı, bitki örtüsü, kullanım durumu, öncesinin mera nitelikli yerlerden olup olmadığını komşu parsellerle bir bütün olarak değerlendirilip karşılaştırmalı biçimde açıklayacak nitelikte ayrıntılı rapor alınmalı, çekişmeli bölüm ile mera arasında ayırıcı unsur olarak doğal ya da yapay bir sınırın bulunup bulunmadığı belirlenmeli, çekişmeli taşınmazın niteliğini belirlemek için bütün yönlerden fotoğrafları çektirilerek, yan görünüş krokisi çizdirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.