Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2010/7138 K.2011/6512

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "çekişmeli taşınmazın temyize konu (B) harfi ile gösterilen bölümü yönünden, çevresinde mera parseli bulunması nedeniyle yöntemince mera araştırması yapılması, taşınmazın niteliği ile ilgili olarak ziraat mühendislerinden oluşan 3 kişilik bilirkişi kurulundan ayrıntılı rapor alınması, taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetlik biçiminin ve süresinin araştırılması" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda çekişmeli 135 ada 36 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi Hazine adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın, bitişiğinde bulunan 41 parsel sayılı mera parselinden açıldığı kabul edilmiş ise de, komşu 135 ada 41 parsel sayılı taşınmazın tespitinin ham toprak vasfıyla yapıldığı anlaşılmaktadır. Önceki tarihli keşifte çekişmeli taşınmazın temyize konu bölümünün mera olduğu beyan edildiğinden, Dairemizin bozma kararı ile çekişmeli taşınmazın temyize konu bölümü yönünden yöntemince mera araştırması yapılması istenilmiştir.

Yörede, tahsisli mera bulunmadığı saptanmıştır. Hal böyle olunca, komşu 135 ada 41 parsel sayılı taşınmazın geleneksel biçimde hayvan otlatmak amacı ile kullanılan kadim mera olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. Ne varki, mahkemece bu yönde bir inceleme ve araştırma yapılmamıştır. Eksik inceleme ve araştırmayla karar verilmez.

O halde, sağlıklı sonuca varılabilmesi için, mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek 3 kişilik yerel bilirkişi kurulu, aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, tespit bilirkişileri ve ziraatçı bilirkişi huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında bilirkişi ve tanıklardan; çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, ilk maliki, intikali ve tasarrufu hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, taşınmaza komşu 41 parsel sayılı taşınmazın geleneksel biçimde hayvan otlatmak amacı ile kullanılan kadim mera olup olmadığı sorulmalı, 41 parsel sayılı taşınmazın öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığına ilişkin bilirkişi ve tanık sözleri çekişmeli taşınmaz ile 135 ada 41 parsele komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli,

yargılama boyunca dinlenen bilirkişi ve tanık beyanları arasında çelişki ortaya çıkarsa yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalı, ziraatçı bilirkişiden 41 parsel sayılı taşınmazın niteliği, bitki örtüsü ve toprak yapısını da irdeler şekilde ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, çekişmeli taşınmazın temyize konu bölümü ile komşu 41 parsel sayılı taşınmazı bir arada gösterir fotoğraflar çektirilmeli, fen bilirkişisinden keşfi takibe imkan verir rapor ve harita istenmeli,

komşu 41 parsel sayılı taşınmazın kadim mera olmadığı sonucuna varıldığı takdirde çekişmeli taşınmazın temyize konu bölümünün 41 parsel sayılı taşınmazdan elde edildiği ve öncesi ham toprak olan bir yerde 20 yılı aşkın ekonomik amaca uygun kullanımın iktisaba engel olmayacağı hususları gözetilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.