Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2010/7270 K.2010/7057

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında temyize konu 2883, 2884, 2892 ve 2938 parsel sayılı 11200, 9000, 10100 ve 2500 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlardan 2883, 2884 ve 2938 parsel sayılı taşınmazlar, ... yatak değiştirmesi sonucu meydana gelen yerlerden olması nedeniyle davalı Hazine, 2892 parsel sayılı taşınmaz ise tapu kayıtları nedeniyle davalı ... ... adına tespit edilmiştir.

İtirazı Kadastro Komisyonunda reddedilen davacı...2892 ve 2938 parsel sayılı taşınmazlara yönelik tapu kaydına, davacı ... ve müşterekleri 2883 parsel sayılı taşınmaza yönelik kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine, davacı ... ise, 2884 parsel sayılı taşınmaza yönelik kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Yargılama sırasında ... ve müşterekleri 2883 parsel sayılı taşınmaza yönelik kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak davaya katılmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda çekişmeli 2283 parsel sayılı taşınmazın müdahiller ... mirasçıları ile müşterekleri adlarına payları oranında, çekişmeli 2284 parsel sayılı taşınmazın davacı ... mirasçıları adlarına payları oranında, çekişmeli 2892 parsel sayılı taşınmazın davalı ... ... mirasçıları adlarına payları oranında, çekişmeli 2938 parsel sayılı taşınmazın davalı Hazine adına tesçiline karar verilmiş; hüküm, davacı ... ile Davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delilerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı ...’nın yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddi ile 2892 ve 2938 parsel sayılı taşınmazlarla ilgili hükmün ONANMASINA,

2- Davalı Hazine vekilinin çekişmeli 2883 ve 2884 parsel sayılı taşınmazla ilgili temyizine gelince, Mahkemece çekişmeli taşınmazların tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, kamu yararına tahsis edilen, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan veya yasalar gereğince devlete intikal eden yerlerle ilgisinin olmadığı, adlarına tesçil kararı verilenler lehine zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle

hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır. Çekişmeli taşınmazların hududunda ...

Nehrinin bulunmasına rağmen taşınmazların dere yatağı olup olmadığı ya da dereden kazanılıp kazanılmadığı hususlarında Jeolog bilirkişiden, taşınmazların niteliği ile ilgili olarak ise 3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmamış, taşınmazların, kadastro paftası üzerinde kıyı kenar çizgisine göre konumları belirlenmemiş, zilyetliğin sürdürülüş biçimi ve süresi yöntemince araştırılmamıştır.

Çekişmeli taşınmazların kadastro paftası üzerinde kıyı kenar çizgisine göre konumlarının belirlenmesine yönelik olarak. 28.11.1997 tarih 5/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı gibi idarece yapılmış ve yöntemince kesinleşmiş bir kıyı kenar çizgisi yoksa kıyı kenar çizgisinin mahkemece tespiti gerekmektedir.

Bu tespit yapılırken, 13.03.1972 tarih ve 7/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklanan kıyı şeridinin nasıl tespit edileceğine dair kural ve yöntemler ile 17.04.1990 tarih, 3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun 4. ve 9. maddeleri ile 28.11.1997 tarih 5/3 sayılı içtihadı birleştirme kararı göz önünde tutulmalıdır.

Hal böyle olunca; mahkemece, çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde idarece yapılmış ve yöntemince kesinleşmiş bir kıyı kenar çizgisi bulunup bulunmadığı sorulmalı, idarece yapılmış ve yöntemince kesinleşmiş bir kıyı kenar çizgisi bulunmadığı sonucuna varıldığı takdirde, mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, 3621 sayılı Kanun'un 9. maddesine göre bu işlerde uzman olan jeolog veya jeomorfolog, harita mühendisi ve 3 kişilik ziraat mühendislerinin de katıldığı geniş katılımlı bir bilirkişi kurulu huzuruyla keşif icra edilmelidir.

Taşınmazların başında icra edilecek keşif sırasında yerel bilirkişiden taşınmazların öncesinin ne olduğu, taşınmazlar üzerindeki zilyetliğin başlangıcı, sürdürülüş biçimi, öncesinde tarla olarak kullanılıp kullanılmadığı, taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar ve ihyaya konu edilip edilmediği, imar ve ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği, etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, teknik bilirkişilerden;

dava konusu taşınmazların bulunduğu yere ilişkin memleket haritalarının, en eski tarihli askeri haritaların, hava fotoğraflarının yöntemince uygulanması, gerektiğinde değişik kodlardan toprak örnekleri alınıp analizlerinin yapılması, mevsimsel etkilerin de göz önünde tutulması suretiyle kıyı kenar çizgisini saptamaları istenilmeli, belirlenen kıyı kenar çizgisinin de gözetilmesi suretiyle çekişmeli taşınmazların ...

Nehrinin etki alanı içerisinde kalıp kalmadıkları ve aktif dere yatağı içerisinde bulunup bulunmadıkları ile ilgili olarak denetime açık, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, 3 kişilik zirai bilirkişi kurulundan taşınmazların toprak yapısı, bitki örtüsü, kullanım durumu ile ilgili olarak ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, teknik bilirkişilerden, çekişmeli taşınmazların kadastro paftası ile kıyı ve kıyı kenar çizgisinin çakıştırılması neticesinde taşınmazların konumunu belirlemeleri istenilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

.