Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2010/7978 K.2011/7755

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 561, 569, 571 ve 574 parsel sayılı 7940, 1000, 208 ve 4980 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... oğlu ... adına. 566, 568 ve 570 parsel sayılı 8040, 2680 ve 173 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar aynı nedenlerle ... Oğlu ... adına.

573 parsel sayılı 656 m2 yüzölçümündeki taşınmaz irsen intikal, taksim, ifraz, hibe ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle... oğlu .... adına tespit edilmiştir. Kadastro Komisyonunca Hüsrev oğlu ...'nin 561, 566, 568 ve 574 parsel sayılı taşınmazlara yönelik itirazlarının kabulüne, bu taşınmazların ... adına tespitine 569, 570, 571 ve 573 parsel sayılı taşınmazlara yönelik itirazlarının ise reddine karar verilmesi üzerine ...

Oğlu ..., çekişmeli 561, 569, 571, 573 ve 574 parsel sayılı taşınmazların adına tescili istemiyle; ... oğlu ... vekili 566 ve 568 parsel sayılı taşınmazların ... adına tescili istemiyle; ... oğlu ... vekili 561 ve 574 parsel sayılı taşınmazların ... adına tescili istemiyle; ... 573 parsel sayılı taşınmazın adına tescili istemiyle ayrı ayrı dava açmışlardır.

Ayrıca ... tarafından ..., ... ve ...'a karşı 14.04.1978 tarihli dilekçe ile Turplu mevkili tapu kaydına dayanılarak Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan elatmanın önlenmesi davası görevsizlik kararı ile Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Yargılama sırasında ..., çekişmeli 566 ve 568 parsel sayılı taşınmazları satın alma iddiasına dayanarak davalara katılmıştır.

Mahkemece tüm dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda, çekişmeli 561, 569, 571 ve 574 parsel sayılı taşınmazların payları oranında ... mirasçıları adına; çekişmeli 566, 568 ve 570 parsel sayılı taşınmazların payları oranında Selim Arayan mirasçıları adına; çekişmeli 573 parsel sayılı taşınmazın payları oranında Bahattin Arayan mirasçıları adına tesciline karar verilmiş; hüküm, ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; davacı ve karşı davalı ...'nin dayanağını oluşturan tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmazları kapsamadığı, çekişmeli taşınmazlar üzerinde adlarına tescile karar verilen zilyet olan davalı ve karşı davacılar yararına edinme koşullarının oluştuğu kabul edilerek karar verilmiş ise de mahkemece yapılan araştırma ve inceleme karar vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Davacı ve karşı davalı ...'nin dayanağını oluşturan ... ve ... mevkili tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmazları kapsadıkları kanıtlanamamıştır. Bu yöne ilişkin mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Ancak; çekişmeli taşınmazlar üzerinde kimlerin, hangi tarihten beri ne sıfatla zilyet oldukları hususunda dinlenen yerel bilirkişi sözleri arasında 27.05.1988 tarihli keşifte doğan çelişkiler giderilmeden, özellikle Selim Arayan mirasçısı ...'ın birleşen 1979/200 Esas sayılı dosyaya sunduğu katılma dilekçesi ve oturum beyanlarında çekişmeli taşınmazlar üzerinde icarcı, yani hasılat kiracısı olarak fer'i zilyet olduklarını bildirmesi nedeniyle, çekişmeli taşınmazlara zilyet olanların ne sıfatla zilyet oldukları hususu netleştirilmeden karar verilmesinde isabet bulunmamaktadır.

Eksik araştırma, inceleme ve uygulama ile karar verilemez. Hal böyle olunca doğru sonuca ulaşabilmesi için; yöntemince belirlenecek yerel bilirkişi kurulu, taraflarca bildirilecek zilyetlik tanıkları, sağ olan tüm tespit bilirkişileri ile komisyon inceleme tutanağında imzaları bulunan bilirkişiler ve önceki keşiflere katılmış yerel bilirkişiler hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte çekişmeli taşınmazların öncesinin kime ait olduğu, kim tarafından hangi sınırlarla ve ne sıfatla kullanıldığı, taşınmazlara zilyet olan kişilerin icarcı yani hasılat kiracısı olarak fer'i zilyet olup olmadıkları, herhangi birine veya ...'ye icar ödeyip ödemedikleri, ödemişlerse hangi taşınmazlar hakkında hangi tarihe kadar ödedikleri, daha sonra taşınmazların malik sıfatıyla kullanılıp kullanılmadığı,

kullanılmış ise malik sıfatıyla kullanılmaya başlanan tarihler ile tespit günü arasında zilyetlikle edinmeye yeter sürenin geçip geçmediği gibi taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü için gerekli bilgiler keşfe katılacaklardan sorulup saptanmaya çalışılmalı, beyanlar arasında doğabilecek çelişkiler ve önceki keşiflerde dinlenen yerel bilirkişi sözlerine aykırı sonuca ulaşılması halinde,

o keşiflerde dinlenmiş yerel bilirkişilerden sağ olanlar da tanık sıfatıyla dinlenilerek gerektiğinde yüzleştirme yapılarak aykırılık giderilmeli Kadastro tespit tutanağı veya komisyon inceleme tutanağında bildirilen hususlara aykırı sonuçlara ulaşılması halinde kadastro tespit tutanağında veya komisyon kararına esas olan komisyon inceleme tutanağında imzası bulunanlardan sağ olan kişiler de tanık sıfatıyla dinlenilerek, doğan aykırılığın giderilmesine çalışılmalıdır.

Özellikle... oğlu ..., çekişmeli taşınmazların başında dinlenilerek birleşen dosyada davaya katılması aşamasındaki beyanları kendisine okunmalı, hangi taşınmaz üzerinde kimlerin fer'i zilyet olduğu gibi hususlar netleştirilmeye çalışılmalıdır.

Gerektiğinde komşu parsellerin maliklerinin beyanına dahi başvurularak kendi taşınmazlarının çekişmeli taşınmazlardan nasıl ayrıldıkları ve adlarına tescile karar verilen kişilerin çekişmeli taşınmazlar üzerinde sürdürdükleri zilyetliklerinin malik sıfatıyla mı, icarcı (yani hasılat kiracısı sıfatıyla mı) olduğu kesin olarak saptanmalı; bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.