Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2010/8633 K.2010/7231

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Kadastro sırasında 106 ada 36 parsel sayılı 26889.48 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, toprak komisyonunca oluşturulan tapu kaydı nedeniyle davalı ... adına tespit edilmiştir. Davacı ... vekili, yasal süresi içinde kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve çekişmeli 106 ada 36 parsel sayılı taşınmazın davacı adına tesçiline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, 4753 sayılı Yasa ile 1963 yılında oluşan Hazine tapusunun tesis tarihine kadar davacı ... bayileri lehine 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 46. maddelerinde öngörülen koşulların gerçekleştiği kabul edilmek sureti ile hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır.

Dava konusu taşınmazın tespitine esas 08.11.1963 tarih ve 491 sıra numaralı tapu kaydı taşınmazın kaçak ve yitik kişilerden kalması nedeniyle Hazine adına oluşturulmuştur. Bu durumda davacı. Hazinenin dayanağı olan tapu kaydının oluştuğu tarihe kadar Kadastro Kanunu'nun 14. ve 46. maddelerindeki şartların lehine oluştuğunu kanıtlamak zorundadır. Dava konusu 106 ada 36 parsel sayılı taşınmaz, toprak komisyonunca 83 parsel sayılı taşınmaz olarak belirtilip.

08.11.1963 tarih 491 sıra numarası ve 8750 m2 yüzölçümü ile Hazine adına tapuya tesçil edilmiştir.

Mahkemece; zilyetlik tanıklarının dinlenilmesi suretiyle taşınmaz üzerindeki zilyetliğin sürdürülüş biçimi ve süresi araştırılmamış taşınmazın kaçak ve yitik kişilerden kalıp kalmadığı belirlenmemiş, tapu kaydının oluşum tarihi olan 1963 yılından geriye doğru 20 yılı aşkın süre davacı ... bayilerinin zilyetliğinde olup olmadığı tereddüde yer bırakmayacak şekilde tespit edilmemiş, çekişmeli taşınmaza aidiyeti kanıtlanan, Hazine dayanağı 1937 tarih ve 23 tahrir numaralı vergi kaydının cinsinin mera olduğu gözetilerek taşınmazın öncesinin mera olup olmadığı yönünde gerekli araştırma yapılmamıştır.

Doğru sonuca varılabilmesi için, komşu taşınmazların kadastro tutanakları ve dayanağı kayıtlar, belirtmelik tutanakları ve tüm ekleri, özellikle taşınmazın kuzey doğusundaki yoldan sonra gelen taşınmazlara ait kadastro tutanakları ve dayağı kayıtlar, 1937 tarih 23 ve 30 tahrir numaralı vergi kayıtlarının oluşumlarına esas tüm belgeler ile vergi kayıtlarının kapsamında taşınmazların kadastro tutanakları ve davalı iseler dava dosyaları getirtilip dosya tamamlandıktan sonra taşınmazın kaçak ve yitik kişilerden metruk olup olmadığı;

davacı ... bayilerinin 1963 yılından geriye doğru 20 yılı aşkın süre taşınmaza zilyet olup olmadıklarını bilebilecek yaşta, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek aynı ve komşu köylerden seçilecek 3 kişilik yerel bilirkişi kurulu, tarafların bildirdikleri ve bildirecekleri tüm tanıklar, önceki keşiflerde dinlenen bilirkişi ve tanıklar ile 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, taşınmazın kaçak ve yitik kişilerden metruk olup olmadığı, 1963 yılından geriye doğru 20 yılı aşkın süre davacı ... bayiilerinin zilyetliğinde olup olmadığı, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, taşınmaza kimin hangi tarihten itibaren ne suretle zilyet olduğu, davacı tarafın zilyetliğinin ne şekilde sürdürüldüğü, davacı tarafın zilyetliğinin asli yada fer'i zilyetlik olup olmadığı, bir başka anlatımla icar ilişkisine dayanıp dayanmadığı, taşınmazın öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı,

taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar ve ihyaya konu edilip edilmediği, imar ve ihyaya konu edilmiş ise imar ve ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli;

beyanlar arasında doğabilecek çelişkilerin usulen giderilmesi yoluna gidilmeli, 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmazın niteliğiyle ilgili ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, teknik bilirkişilere keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, taşınmazın dört bir taraftan niteliğini ve özelliklerini gösterir şekilde fotoğrafı çektirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.