Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2010/9585 K.2011/1108

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Kadastro sırasında 109 ada 1, 2 ve 3 parsel sayılı 1067.24, 681.02 ve 614.11 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalılar adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine vekili, yasal süresi içinde tapu kaydına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine ve çekişmeli taşınmazların davalılar adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazların Hazineye ait tapu kaydı kapsamında kaldığı, ancak; tapu tesisinden itibaren geriye doğru davalılar lehine kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile kazanma koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma ve inceleme yetersiz olup değerlendirme de dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Çekişmeli taşınmazlar Toprak Tevzi Komisyonunca yapılan çalışmalarda 61 sayılı belirtmelik parseli olarak belirlenmiş olup, gayri sabit hudutlu kabul edilen Ekim 1954 tarih ve 295 sıra numaralı tapu kaydı uygulanmak suretiyle 141 ve 142 sayılı parsellere ifraz edilmiş, 141 parsel kayıt miktarı olarak maliklerine ayrılmış, 142 parsel ise Hazine adına tapuya bağlanmıştır.

Davacı Hazinenin dayanağını oluşturan tapu kaydı 3340 metrekare yüzölçümündeki 8.11.1963 tarih 421 sıra sayılı tapu kaydıdır.

Davalı tarafın dayanağını oluşturan 1810 metrekare yüzölçümündeki 7.10.1954 tarih ve 295 sıra sayılı tapu kaydı Yüksekova Asliye Hukuk Mahkemesinin 3.12.1952 tarih, 1952/42-63 sayılı ilamı ile oluştuğu halde mahkemece tapu dayanağı tescil ilamı ve krokisi getirtilmemiş, Hazinenin dayanağı olan tapu kaydının kapsamı da tevzi haritalarından yararlanılmak suretiyle saptanmamıştır. Bu tür eksik ve yetersiz soruşturmaya dayanılarak karar verilemez.

Doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle Hazine tapusunun dayanağı belirtmelik tutanağı ve haritası ile davalı tapusunun dayanağı tescil ilamı ve varsa haritası getirtilerek dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı tarafsız, yöreyi iyi bilen aynı ve komşu köyden yerel bilirkişiler ve teknik bilirkişi huzuru ile keşif icra edilmelidir.

Keşif sırasında tarafların dayandığı tapu kayıtları ve haritalarının kadastro paftasıyla ölçeklerinin eşitlenip çakıştırılması suretiyle kapsamları 3402 sayılı Kadastro Yasası'nın 20/A maddesi gereğince haritalarına göre belirlenmelidir.

Tarafların dayandığı tapu kayıtlarının haritalarının uygulanamaması durumunda tapu kayıtları okunup, hudutları mahalli bilirkişilerce zeminde tek tek göstertilmeli, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdiği hudutlar teknik bilirkişiye haritasında işaret ettirilmeli, dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan davaya konu edilen taşınmazların niteliği, intikali ve tasarrufu hususunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, taşınmazların öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı,

taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar ve ihyaya konu edilip edilmediği, imar ve ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği, etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, davalı dayanağı tapu kaydının kadastro sırasında revizyon görüp görmediği merciilerinden sorulmalı, şayet revizyon gördüyse revizyon gördüğü parsellere ait onaylı tutanak örnekleri, tutanakları kesinleştiyse tapu kayıtları getirtilmeli,

çekişmeli taşınmazların niteliği ile ilgili olarak ise 3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, beraberde götürülecek teknik bilirkişiye uygulanan tapu kayıtlarının kapsadığı alanı gösterir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.