Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2011/366 K.2011/2624

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 990 ada 19 parsel sayılı 483340 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, tapu kaydı, taksim ve kazandırıcı zamanışımı zilyetliği nedeniyle davalı ... adına tespit edilmiştir. Davacı ... Belediye Başkanlığı, taşınmazın mera olduğunu öne sürerek, davacı ... ise miras yolu ile gelen hakka dayanmak suretiyle miras payının adına tescili istemi ile dava açmışlardır. Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davacıların davasının reddine ve çekişme konusu 990 ada 19 sayılı parselin tespit gibi davalı ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili ve ... Beldesi Belediye Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı ...'in temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı ... Belediyesinin temyiz itirazlarına gelince. Mahkemece, dava konusu taşınmazın kamu malı niteliğinde mera olmadığı, tespite dayanak yapılan tapu kaydı ve belirtmelikte uygulanan vergi kaydı kapsamında kaldığı, zilyet davalı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır.

Dava konusu taşınmazın sınırında bulunan ... Köyü kadastro çalışma alanında kalan 595 sayılı parsel ile aynı tapu kaydının uygulandığı parsellerin çevresinde bulunan 991 ada 3 sayılı parsel mera vasfıyla orta malı olarak tespit edilerek kesinleşmiştir. 595 sayılı mera parselinin edinme sebebinde Toprak Tevzi Komisyonunca mera olarak haritaya bağlanması ve mera olması nedeniyle mera vasfıyla orta malı olarak sınırlandırıldığı belirtilmektedir.

Dosyaya getirtilen tespit tutanakları ve tapu kayıtlarından ... Köyünde kadastro tespitinin 1972 yılında, 4753 sayılı Yasa'ya göre toprak tevzi çalışmalarının ise 1956 yılında yapıldığı anlaşılmaktadır. ... Köyüne ait belirtmelik tutanakları ve haritaları getirtilerek uygulanmamıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık dava konusu taşınmazın kamu orta malı niteliğinde mera olup olmadığı yönündedir.

Davalı tarafın tutunduğu tapu kaydının uygulanmasına ilişkin yerel bilirkişi sözleri soyut nitelikte olup,

uzman bilirkişi tarafından düzenlenen rapor ve eki harita keşfi izlemeye yeterli olmadığı gibi, belirtmelik tutanağında dayanak gösterilen 1937 tarih 1022 tahrir numaralı vergi kaydı da getirtilip uygulanmamış, yerel bilirkişi, tespit bilirkişileri ve tanıkların taşınmazın niteliği konusunda alınan beyanları arasındaki çelişki giderilmemiş, tek kişilik ziraat bilirkişiden alınan yetersiz rapor hükme esas alınmış, sağlıklı ve doğru sonuca ulaşılabilmesi için davacı Belediyenin aynı kaydın revizyon gördüğü taşınmazlar hakkında, aynı iddia ile açtığı davaların birleştirilmesi gerekip gerekmediği üzerinde durulmamış;

taşınmazın sınırında mera bulunduğu halde usulüne uygun mera araştırması da yapılmamıştır. Böylesine eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Doğru sonuca varılabilmesi için, öncelikle tespite esas alınan K.Evvel 326 Daimi 7 ve 9, 2.10.1952 tarih ve 1, 21.5.1948 tarih ve 2, 21.12.1971 tarih ve 28 sayılı tapu kayıtları ilk tesis gününden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü ve Tapu Sicil Müdürlüğünden, belirtmelik tutanağında uygulanan 1937 tarih ve 1022 tahrir numaralı vergi kaydı Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğünden getirtilmeli, davacı Belediyenin aynı iddia ile dava açtığı tüm parseller ile ...

Köyünü birlikte gösterir geniş kapsamlı birleşik kadastro paftası getirtilerek, taşınmazın bulunduğu yer ve çevresi ile sınır teşkil eden ...

Köyü çalışma alanında bulunan parseller ve davacı Belediyenin aynı iddia ile açtığı tüm parsellerin çevresinde bulunan komşu parseller ile tespite esas alınan tapu kayıtlarının revizyon durumu Kadastro ve Tapu Sicil Müdürlüklerinden sorularak revizyon gören tüm taşınmazları çevreleyen komşu taşınmazlara ait kadastro tespit tutanaklarının onaylı suretleri ile dayanakları, ...

Köyünde 4753 sayılı Yasa gereğince 1956 yılında toprak tevzi komisyonunca yapılan çalışmalar sonucu düzenlenen belirtmelik tutanakları ve haritaları, özellikle taşınmazın sınırında bulunan 595 sayılı mera parseline ilişkin belirtmelik tutanağı ve haritası, mera tahsisine ilişkin harita ve tutanakları da getirtilerek dosya ikmal edildikten sonra mahallinde tarafsız, yöreyi iyi bilen davada yararı bulunmayan komşu köylerde ikamet eden, elverdiğince yaşlı şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle, aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, tespit bilirkişileri,

sağ olan belirtmelik bilirkişileri ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu huzuruyla keşif icra edilmelidir.

Yerel bilirkişiler yardımı ve teknik bilirkişiler eli ile tespite dayanak tapu kaydı ve vergi kaydı ile ... ve Kırklar Mahallesine ait belirtmelik tutanakları ve haritaları, mera tahsis haritaları ölçekleri eşitlenerek ve kadastro paftası ile çakıştırılmak suretiyle uygulanmalı, 4753 sayılı Yasa ile yapılan çalışmalara göre dava konusu taşınmaz ve çevresinin konumu kesin olarak belirlenmeli, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın, tespite esas alınan tapu kaydının kapsamında kalıp kalmadığı, öncesinin ne olduğu, kimin tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, kamu orta malı niteliğinde mera olup olmadığı, sınırında bulunan ...

Köyü sınırında tespit edilen 595 sayılı mera parselinden açılıp açılmadığı ve bu meranın devamı niteliğinde olup olmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı olarak bilgi alınmalı, yerel bilirkişiler ve tanık beyanları komşu parsellerin tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, beyanlar arasında doğabilecek çelişkiler giderilmeli, tespite aykırı sonuçlara ulaşılması halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenmek suretiyle aykırılığın giderilmesine çalışılmalı,

... ve Kırklar Mahallesine ait belirtmelik tutanağında imzası bulunan ve sağ olan belirtmelik bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenerek taşınmazın öncesinin mera olup olmadığı hususunda bilgi alınmalıdır. ...

Köyü ve Kırklar Mahallesinin sınırında kalan ve birbirine komşu olan parsellerin ve dayanaklarının birbirini ne olarak gösterdiği tespit edilmeli, keşfe katılacak 3 kişilik uzman ziraat bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmazın niteliği, meyli, toprak yapısı, komşu parsellerin toprak yapısına göre arz ettiği özellikler, mera niteliğinde olup olmadığı, taşınmaz ve çevresinin

sınırında bulunan 991 ada 3 ve ... Köyünde tespit edilen 595 sayılı mera parsellerinin devamı niteliğinde olup olmadığı hususunda bilimsel verilere dayalı ayrıntılı rapor alınmalı, rapora taşınmazın keşif sırasında çektirilecek fotoğraflarının da eklenmesi sağlanmalı, uzman fen bilirkişisine keşfi takibe imkan verir, tespite dayanak tapu kaydı ve belirtmelikte uygulanan vergi kaydının ve Kırklar Mahallesi ile ...

(Köyü) beldesinin toprak tevzi paftaları ile kadastro paftalarının, mera tahsis haritalarının çakıştırılarak kroki üzerinde uygulamasını ve kapsamını gösterir denetime elverişli rapor düzenlettirilmeli, ... Belediyesinin aynı tapu kaydının revizyon gördüğü parseller hakkında aynı iddia ile açtığı davaların birleştirilmesi hususu düşünülmeli, ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.