Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2011/367 K.2011/1149

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 1066 ada 3 parsel sayılı 213676,39 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, tapu kaydı, tapu dışı pay satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle 1/3’er paylarla ..., ... ve ..... adlarına tespit edilmiştir. Davacı Hazine temsilcisi, yasal süresi içinde çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiası ile dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine ve çekişmeli 1066 ada 3 parsel sayılı taşınmazın müştereken davalılar ..., ... ve ..... Karageyik adlarına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece davalı tarafa ait tapu kaydının mevki ve sınırları itibariyle çekişmeli taşınmaza uyduğu, ancak tapu kaydının miktarına itibar edilmesi neticesinde 70.000 m2 bölümünün tapu kaydı kapsamında kaldığı, kayıt miktar fazlası olan 143676.39 m2 bölümü üzerinde ise davalılar yararına zilyetlikle edinme koşullarının oluştuğu kabul edilerek davanın reddi yönünde karar verilmiş ise de, mahkemece yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Dosya içine getirtilen birleşik pafta örneğine göre, çekişmeli taşınmazın batı yönünden komşu ..... Köyü sınırları içinde kalan 22 parsel sayılı 163500 m2 yüzölçümündeki mera taşınmazına sınır olduğu anlaşılmaktadır.

Keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tespit bilirkişileri davalıların dayanağını oluşturan tapu kaydının batı hududunda okuduğu “.....” yerinin komşu Kırkdönüm Köyü arazisi içinde kaldığını bildirmişlerdir. “......” sınırı yönünden yerel bilirkişi ve tespit bilirkişi sözleri komşu parsel kayıtları ile doğrulanamamaktadır. Bu durumda davalıların dayanağını oluşturan tapu kaydının değişebilir sınırlı olduğunun kabulü zorunludur.

Bu husus çok açık belirtilmemekle birlikte, mahkemenin de kabulündedir. Kayıt miktar fazlası bölüm yönünden davalılar yararına edinme koşullarının oluşup oluşmadığı yönünde ise, çekişmeli taşınmazın eylemli olarak Kırkdönüm Köyü 22 parsel sayılı mera taşınmazına sınır olması nedeniyle yöntemince mera araştırması yapılmadan karar verilmesinde isabet bulunmamaktadır.

Eksik araştırma, inceleme ve uygulama ile karar verilemeyeceğinden üç kişiden oluşacak ziraatçi bilirkişi kurulu, uzman fen bilirkişisi, ..... Mahallesi ile ..... Köylerine komşu köy veya mahallelerde oturan ve davada yararı bulunmayan elverdiğince yaşlı ve yansız kişiler arasından belirlenecek yerel bilirkişiler, tarafların aynı şekilde bildirecekleri tanıklar ve tüm tespit bilirkişileri hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte, yerel bilirkişiler ve tarafların tanıklarından, çekişmeli taşınmazın kayıt miktar fazlası bölümünün öncesinin ne olduğu, kim tarafından hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, zilyetliğin kimden kime ve ne şekilde geçtiği; çekişmeli taşınmaz bölümünün komşu mera taşınmazından nasıl ayrıldığı,

her iki taşınmaz arasında ayırıcı unsur niteliğinde doğal ya da yapay sınır olup olmadığı ve çekişmeli taşınmaz bölümünün öncesinin mera olup olmadığı olaylara dayalı olarak ayrıntılı şekilde sorulup saptanmalı, yerel bilirkişiler ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler, gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalıdır.

Tespite aykırı sonuçlara ulaşılması halinde de, tüm tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek aykırılıkların giderilmesine çalışılmalıdır.

Keşfe katılacak ziraatçi bilirkişi kurulundan, kayıt miktar fazlası bölümün tarımsal niteliğini bildirir, bu bölümün öncesinin mera olup olmadığını ve komşu mera taşınmazından nasıl ayrıldığını açıklayan, aralarında yapay ya da doğal ayırıcı unsur bulunup bulunmadığını irdeleyen, komşu taşınmazlarla toprak yapısı ve bitki deseni yönlerinden karşılaştırmalı değerlendirmeyi içeren nitelikte, gerektiğinde çekişmeli bölümün değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenen, fen bilirkişisinden ise, yapılacak keşif ve uygulamayı izleyip denetlemeye olanak verir,

çekişmeli taşınmazın kayıt miktar fazlası bölümü ile komşu mera parselinin konumunu gösteren yan kesit krokisi eklenmiş ayrıntılı raporlar alınmalıdır. Bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.