Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2011/4633 K.2011/3326

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen 19.04.2011 gün ve saatte temyiz eden ... ..., ... ... ve Hazine vekili Avukat ... ile aleyhine temyiz istenilen ... Muhtarı ... geldiler. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlandı. Tarafların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında temyize konu olan 130 ada 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 14 ve 15 parsel sayılı 31126.05, 4399.15, 4401.05, 99291.41, 28360.29, 67354.31, 14100.35, 18249.93, 18847.19, 304053.49, 31960.19 ve 7310.52 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar, mera komisyonu kararı esas alınarak ve mera niteliği ile sınırlandırılarak tespit edilmiş ve her bir tutanağın beyanlar hanesinde o taşınmazı kullanan kişi veya kişilerin işgalinde olduğu belirtilmiştir.

131 ada 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21 ve 22 ila 134 ada 1, 9, 11, 18, 24, 28, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 73, 74, 75, 92, 93, 94, 95, 96, 97, 98, 99 100, 101 ve 102 parsel sayılı 284456.15, 45276.74, 24669.33, 126822.58, 64508.70, 27232.05, 28309.18, 39666.50, 15303.37, 50427.61, 19079.44, 29888.21, 145103.24, 49120.67, 27481.36, 36727.29, 23468.71, 77343.40 ve 37833.10, 236001.01, 210206.69, 24254.24, 10260.23, 15749.53, 7532.10, 407397.63, 91444.18, 52291.06, 177004.30, 127690.89, 43020.78, 90586.42, 121478.55, 189953.78, 35125.80, 89475.61, 51326.25, 135285.43, 105489.80, 74939.77, 86437.38,

66963.77, 90959.45, 153096.35, 133775.43, 110008.43, 102414.10 ve 69079.56 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar, tapu kayıtları, haricen satın alma, taksim, ifraz ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle kişiler tarafından kullanılmakla birlikte, Ağrı İl Tarım Müdürlüğü mera komisyonunun 21.12.2005 tarihli kararına göre mera olarak belirlenen alanda kalmış olmaları nedeniyle mera olarak sınırlandırılarak tespit edilmişler ve her bir tutanağın beyanlar hanesinde o taşınmazı kullanan kişi veya kişilerin işgalinde olduğu belirtilmiştir.

Davacı ... oğlu ... ... tapu kaydı, vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 131 ada 21 ve 93 parsel sayılı taşınmazlar ile 134 ada 64 parsel sayılı taşınmazın 1/2 payının, 131 ada 4 parsel sayılı taşınmazın 1/4 payının, 130 ada 12, 134 ada 1 ve 9 parsel sayılı taşınmazların 1/7'şer paylarının ve 131 ada 22 ve 134 ada 102 parsel sayılı taşınmazların 1/8'er paylarının adına tescili istemiyle; davacı ... oğlu ... ... aynı nedenlere dayanarak 134 ada 101 parsel sayılı taşınmazın 1/2 payı ile 134 ada 1 parsel sayılı

taşınmazın 1/7 payının adına tescili istemiyle; davacı ... oğlu ... ... intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 130 ada 3 parsel sayılı taşınmazın 1/2 payının adına tescili istemiyle; davacı ... oğlu ... tapu kaydı, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 134 ada 65 parsel sayılı taşınmaz ile 130 ada 12 parsel sayılı taşınmazın 1/7 payının adına tescili istemiyle;

davacı ... oğlu ... ... tapu kaydı, vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 131 ada 7, 16 ve 134 ada 94 parsel sayılı taşınmazlar ile 131 ada 22 ve 134 ada 102 parsel sayılı taşınmazların 1/8'er paylarının adına tescili istemiyle; davacı ... oğlu ... aynı nedenlere dayanarak 130 ada 12 parsel sayılı taşınmazın 1/7 payı ile 131 ada 22 ve 134 ada 102 parsel sayılı taşınmazların 1/8'er paylarının adına tescili istemiyle; davacı ... kızı ... ... tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 134 ada 68 parsel sayılı taşınmazın adına tescili istemiyle;

davacı ... oğlu ... ... tapu kaydı, vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 130 ada 4, 7, 134 ada 11, 24 ve 95 parsel sayılı taşınmazlar ile 130 ada 6 parsel sayılı taşınmazın 1/3 payının, 131 ada 4 parsel sayılı taşınmazın 1/4 payının, 130 ada 12, 134 ada 1 ve 9 parsel sayılı taşınmazların 1/7'şer payı ile 131 ada 22 ve 134 ada 102 parsel sayılı taşınmazların 1/8'er paylarının adına tescili istemiyle; davacı ... kızı ... tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 134 ada 64 ve 101 parsel sayılı taşınmazların 1/2'er paylarının adına tescili istemiyle;

davacı ... oğlu ... tapu kaydı, vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 134 ada 92 parsel sayılı taşınmaz ile 131 ada 8 parsel sayılı taşınmazın 1/2 payının, 131 ada 4 parsel sayılı taşınmazın 1/4 payının, 130 ada 12 parsel sayılı taşınmazın 1/7 payı ile 131 ada 22 ve 104 ada 102 parsel sayılı taşınmazların 1/8'er paylarının adına tescili istemiyle; davacı ... ... aynı nedenlere dayanarak 130 ada 3, 15, 131 ada 12, 134 ada 18 ve 74 parsel sayılı taşınmazlar ile 134 ada 73 ve 99 parsel sayılı taşınmazların 1/2'er payının, 134 ada 1 ve 9 parsel sayılı taşınmazların 1/7'er paylarının adına tesciyi istemiyle;

davacı ... kızı ... tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 131 ada 9 ve 134 ada 97 parsel sayılı taşınmazların adına tescili istemiyle; davacı ... oğlu ... ... tapu kaydı, vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 130 ada 11, 131 ada 11, 134 ada 28 ve 69 parsel sayılı taşınmazlar ile 134 ada 73 ve 100 parsel sayılı taşınmazların 1/2'er paylarının, 134 ada 1 ve 9 parsel sayılı taşınmazların 1/7'er paylarının adına tescili istemiyle; davacı ... oğlu ... ... tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 131 ada 14 ve 134 ada 98 parsel sayılı taşınmazların adına tescili istemiyle;

davacı ... oğlu ... tapu kaydı, vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 130 ada 5, 8 ve 131 ada 5 parsel sayılı taşınmazların 1/3'er paylarının adına tescili istemiyle; davacı ... oğlu ... ... aynı nedenlere dayanarak 130 ada 10, 131 ada 17 ve 13 parsel sayılı taşınmazlar ile 134 ada 99 parsel sayılı taşınmazın 1/2 payının, 130 ada 6 parsel sayılı taşınmazın 1/3 payının, 131 ada 4 parsel sayılı taşınmazın 1/4 payının, 130 ada 12, 131 ada 22, 134 ada 1, 9 ve 102 parsel sayılı taşınmazların 1/8'er paylarının adına tescili istemiyle;

davacı ... kızı ... ... tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 134 ada 72 parsel sayılı taşınmazın adına tescili istemiyle davacı ... kızı ... aynı nedenlere dayanarak 134 ada 67 parsel sayılı taşınmazın 1/3 payının adına tescili istemiyle; davacı ... oğlu ... ... aynı nedenlere dayanarak 131 ada 10, 134 ada 71 ve 92 parsel sayılı taşınmazlar ile 134 ada 1 ve 9 parsel sayılı taşınmazların 1/7'er ve 131 ada 22 ve 134 ada 102 parsel sayılı taşınmazların 1/8'er paylarının adına tescili istemiyle;

davacı ... oğlu ... ... aynı nedenlere dayanarak 131 ada 8 ve 134 ada 100 parsel sayılı taşınmazların 1/2'er payları ile 130 ada 6 ve 134 ada 67 parsel sayılı taşınmazların 1/3'er

paylarının adına tescili istemiyle; davacı ... oğlu ... ... aynı nedenlere dayanarak 130 ada 9, 131 ada 18 ve 134 ada 66 parsel sayılı taşınmazlar ile 131 ada 22 ve 134 ada 102 parsel sayılı taşınmazların 1/8'er paylarının adına tescili istemiyle; davacı ... kızı ... ... tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 131 ada 6 parsel sayılı taşınmazın adına tescili istemiyle; davacı Nejdet kızı ... ... aynı nedenlere dayanarak 131 ada 15 ve 20 parsel sayılı taşınmazların adına tescili istemiyle;

davacı ... kızı ... tapu kaydı, vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 130 ada 14, 131 ada 19, 134 ada 70 ve 75 parsel sayılı taşınmazların adına tescili istemiyle ayrı ayrı dava açmışlardır.

Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda; çekişmeli 130 ada 3, 4, 5, 6 ve 12 ile 134 ada 9, 18, 28, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 74, 75, 92, 93, 94, 95, 96, 97, 98, 99, 100, 101 ve 102 parsel sayılı taşınmazların tespit gibi mera olarak sınırlandırılmalarına;

çekişmeli 130 ada 7 nolu parselin ... oğlu ... ..., 130 ada 8 nolu parselin ... oğlu ..., 130 ada 9 nolu parselin ... oğlu ... ..., 130 ada 10 nolu parselin ... oğlu ... ..., 130 ada 11 nolu parselin ... oğlu ... ..., 130 ada 14 nolu parselin ... kızı ..., 130 ada 15 nolu parselin ... oğlu ... ... adlarına, 131 ada 4 nolu parselin 1/4'er payla ... oğulları ..., ..., ... ... ile ... oğlu ... adlarına, 131 ada 5 nolu parselin ... oğlu ..., 131 ada 6 nolu parsel ... kızı ... ..., 131 ada 7 nolu parselin ... oğlu ... ..., 131 ada 8 nolu parselin eşit paylarla ... oğulları ... ve ... ... adlarına, 131 ada 9 nolu parselin ... kızı ...,

131 ada 10 nolu parselin ... oğlu ... ..., 131 ada 11 nolu parselin ... oğlu ... ..., 131 ada 12 nolu parselin ... oğlu ... ..., 131 ada 13 ve 17 nolu parsellerin ... oğlu ... ..., 131 ada 14 nolu parselin ... oğlu ... ..., 131 ada 15 ve 20 nolu parsellerin ... kızı ... ..., 131 ada 16 nolu parselin ... oğlu ... ..., 131 ada 18 nolu parselin ... oğlu ... ..., 131 ada 19 nolu parselin ... kızı ..., 131 ada 21 nolu parselin ... oğlu ... ..., 131 ada 22 nolu parselin 1/8'er paylarla ... oğlu ..., ... oğulları ..., ... ve ... ..., ... oğlu ... ..., ... oğulları ..., ... ve ... ... adlarına,

134 ada 1 nolu parselin 1/7'şer paylarla ... oğulları ... ve ... ..., ... oğulları ..., ..., ... ..., ... oğulları ... ve ... ... adlarına 134 ada 11 ve 24 nolu parsellerin ... oğlu ... ..., 134 ada 73 nolu parselin ise eşit paylarla ... oğlu ... ... ve ... oğlu ... ... adlarına tapuya kayıt ve tescillerine karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi ile davacı ... ... ve müşterekleri vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına; mahallinde yapılan keşif, uygulama ve dosyaya sunulan uzman bilirkişi raporları ile dava ve temyize konu olan 130 ada 3, 4, 5, 6 ve 12 ile 134 ada 9, 18, 28, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 74, 75, 92, 93, 94, 95, 96, 97, 98, 99, 100, 101 ve 102 parsel sayılı taşınmazların kamu orta malı mera olduklarının belirlenmiş olmasına göre davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle bu parseller hakkındaki usul ve yasaya uygun olarak oluşturulan hükümlerin ONANMASINA,

2- Mahkemece; dava ve temyize konu olan 130 ada 7, 8, 9, 10, 11, 14 ve 15; 131 ada 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21 ve 22; 134 ada 1, 11,24 ve 73 parsel sayılı taşınmazların zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden oldukları ve davacılar yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilerek davacılar adına tescillerine karar verilmiş ise de yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır. Sözü edilen taşınmazlar eylemli olarak mera parsellerine sınır

bulunmaktadırlar. Çekişmeli bu taşınmazlardan 130 ada 7, 8, 9, 10, 11, 14 ve 15 parsel sayılı taşınmazlar dışında kalan taşınmazların edinme sebebinde bildirilen ve mahkemece 03.02.1962 tarih (1) numaralı tapu kaydı ve gitti kayıtları olduğu belirlenen tapu kaydının miktarı (60) hektar, yani 600.000 metrekaredir. Davacıların dayanağını oluşturan ve dosyaya sunulan vergi kayıtlarının toplam miktarı da 1.320.000 metrekaredir.

Dosya içinde bulunan tespit tutanağı örnekleri ve kadastro sonucunda oluşmuş tapu kayıtlarına göre kişiler adına yaklaşık 1.650.000 metrekare taşınmaz tespiti yapıldığı anlaşılmaktadır. Dosya içinde bulunan tapu kaydı ile vergi kayıtlarının tamamı değişebilir sınırlı kayıtlar olup, miktarlarıyla geçerli oldukları gibi, 130 ada dışında kalan çekişmeli aynı yerlere ilişkin kayıtlardır.

Hal böyle olunca davacı kişiler adına dayanaklarını oluşturan kayıtlar nedeniyle 130 ada dışında kayıt miktarlarından fazla tespit yapıldığı anlaşılmaktadır.

130 adadaki çekişmeli taşınmazlar ile kayıt miktar fazlasını oluşturan çekişmeli taşınmazlar yönünden yapılan araştırma inceleme ve uygulama ise karar vermeye yeterli olmayıp, tespit bilirkişilerinin taşınmazlar başında dinlenilmesi yerine oturumda dinlenilmeleri ve yerel bilirkişi ile tanık sözleri arasında oluşan çelişkiler giderilmeden karar verilmesinde de isabet bulunmamaktadır.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; öncelikle 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14. maddesinde belirlenen miktar sınırlamaları göz önüne alınarak davacıların kayıt ve belgeye dayanmaksızın edinebilecekleri taşınmaz miktarı yönünden araştırma yapılmalı, bu amaçla 03.02.1962 tarih (1) numaralı tapu kaydında paydaş olan ... oğlu ... ...’ın veraset ilamı ile veraset ilamına esas aile nüfus kayıtları dosya içine getirildikten sonra;

çekişmeli taşınmazların sınırları içinde bulunduğu Yukarıdüzmeydan Köyünde tüm mirasçıları adına kayıt ve belgesiz olarak tespitleri yapılmış taşınmaz listeleri ile bu taşınmazlara ait onaylı kadastro tutanağı örnekleri ve kadastro sonucunda oluşmuş tapu kayıtları dosya içine getirtilmelidir.

Bundan sonra; komşu köylerde oturan ve davada yararı bulunmayan elverdiğince yaşlı kişiler arasından seçilecek yerel bilirkişiler, tarafların aynı nitelikteki kişiler arasından bildireceği tanıklar, üç kişiden oluşacak ziraatçı bilirkişi kurulu ve uzman fen bilirkişi hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte, öncelikle yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazların öncesinin ne olduğu, mera olup olmadıkları, kim tarafından hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldıkları, zilyetliğin kimden kime ve ne şekilde geçtiği, zilyetliklerin ekonomik amaca uygun olup olmadığı; ... oğlu ... ... mirasçıları arasında yöntemince yapılmış bir paylaşma olup olmadığı, paylaşma yapılmışsa, hangi tarihte yapıldığı,

çekişmeli taşınmazların paylaşmada kimlerin payına isabet ettiği, paylaşım sonrasında hangi akdi veya irsi ilişkilerin geliştiği gibi hususlar tek tek ve olaylara dayalı olarak sorulup saptanmalı, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarının sözleri arasında doğabilecek çelişkiler, gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeli, tespit tutanaklarının edinme sebeplerine aykırı sonuçlara ulaşılması halinde ise tüm tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek aykırılıkların giderilmesine çalışılmalıdır.

Keşfe katılacak ziraatçı bilirkişi kurulundan çekişmeli bu taşınmazların tarımsal niteliklerini bildiren, öncesinde mera olup olmadıklarını irdeleyen, eğim, toprak yapısı ve bitki deseni yönlerinden komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı değerlendirmeyi içeren, çekişmeli bu taşınmazların komşuları olan mera taşınmazlarından ne şekilde ayrıldıklarını, aralarında yapay ya da doğal nitelikte ayırıcı unsur bulunup bulunmadığını açıklayan, gerektiğinde çekişmeli tüm bu taşınmazların değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş,

özellikle çekişmeli taşınmazların 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14/2. maddesinin göndermesi ile Toprak Koruma ve arazi Kullanımı Kanunu’na göre sulu ya da kuru arazi olup olmadıklarını belirten ayrıntılı rapor alınmalıdır. Keşfe katılacak uzman fen bilirkişisinden ise keşif ve uygulamaları izleyip denetlemeye olanak

veren yerel bilirkişi ve tanıklarca gösterilen sınırlar ile 130 ada 7, 8, 9, 10, 11, 14 ve 15 parsel sayılı taşınmazlar yönünden yapılacak vergi kaydı uygulamasında gösterilen sınırların işaretlendiği ve 130 ada 7, 8, 9, 10, 11, 14 ve15 parsel sayılı taşınmazların kısmen veya tamamen dayanak vergi kaydı kapsamında kalıp kalmadığını irdeleyen, değişebilir sınırlı vergi kaydının sabit sınırlarından başlamak üzere ve miktarı ile belirlenecek kapsamını, ayrıca çekişmeli bu taşınmazların komşu mera parselleri ile konumunu çizilecek yan kesit krokisi ile gösterecek ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Bundan sonra, davacıların belgesiz olarak taşınmaz edinebilecekleri sonucuna ulaşılması halinde, toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek ve öncelikle çekişmeli taşınmazların kuru arazi mi, sulu arazi mi oldukları belirlendikten sonra, ... mirasçıları arasında taksim yapılıp yapılmadığı, yapılmışsa hangi tarihte yapıldığı ve sonraki akdi ve irsi ilişkiler gözetilerek, davacıların kayıt ve belgesizden taşınmaz edinip edinemeyecekleri ile edinebileceklerse hangi miktarda taşınmaz edinebilecekleri değerlendirilerek, belirlenmelidir.

Daha sonra, çekişmeli bu taşınmazların zilyetlikle edinebilecek taşınmazlardan olup olmadıkları ve davacılar yararına zilyetlikle edinme koşullarının oluşup oluşmadığı konusunda toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek, çekişmeli 130 ada 7, 8, 9, 10, 11, 14 ve 15 parsel sayılı taşınmazların kısmen veya tamamen dayanak vergi kaydının kapsamında kalıp kalmadıkları da gözetilmek suretiyle bir karar verilmesi gerekir.

Mahkemece bu yönler gözardı edildiği gibi, davacı “...”ın adının gerekçeli karar başlığında “ ...” olarak yanlış yazılması; davacı ...’ın adının gerekçeli karar başlığında yer almamış olması, ayrıca dosya içindeki bilgi ve belgelere göre çekişmeli 131 ada 12 parsel sayılı taşınmaz hakkında yalnızca ... ... tarafından dava açıldığı halde, adına tescile karar verilen ... oğlu ... ... tarafından bu taşınmaza yönelik bir dava açılıp açılmadığı belirtilmeden ... ... adına tescil kararı verilmesi de isabetsiz olup, Hazine temsilcisinin ve davacılar vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulü ile çekişmeli 130 ada 7, 8,