Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2011/4639 K.2011/4267

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen gün ve saatte temyiz eden ... geldi. Aleyhine temyiz istenilen taraftan gelen olmadı. Gelenin yüzüne karşı duruşmaya başlandı. Sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Kadastro sırasında ... Köyü 109 ada 1 parsel sayılı 15727.65 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, tapu kaydı, hibe ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle Memet oğlu ... adına, ... Köyü 111 ada 88 parsel sayılı 36524 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, tapu kaydı, haricen satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle eşit paylarla Memet kızı ... ile Paşa evlatları Muhlis, İmran ve Behrem ... adına tespit edilmiştir. Davacı ... vekili, yasal süresi içinde tapu kaydı ve kesin hükme dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine ve çekişmeli 109 ada 1 ve 111 ada 88 parsel sayılı taşınmazların tespit gibi tescillerine karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; tespit ve davalıların dayanağını oluşturan 1939 tarihli iskan tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmazlara uyduğu ve kayıt miktar fazlası bölümler üzerinde davalılar yararına edinme koşullarının oluştuğu kabul edilerek karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Davacı, Akyaka Sulh Hukuk Mahkemesinin 2005/63 Esas- 2006/83 Karar sayılı tescil ilamı ile oluşmuş tapu kaydı ile Akyaka Sulh Hukuk Mahkemesinin 2007/54 Esas; 2008/29 Karar sayılı men'i müdahale ilamına dayanarak dava açmıştır. Dosya içine getirtilen anılan dosyaların incelenmesinden, tescil ilamında Hazine ve Köy Tüzel Kişiliğinin, men'i müdahale ilamında ise davalı ...’nın babası Memet ...'nın taraf olduğu anlaşılmaktadır.

Akyaka Sulh Hukuk Mahkemesinin 2007/54 Esas; 2008/29 karar sayıl men'i müdahale ilamı incelendiğinde davacı ...’in tescil ilamı ile oluşmuş tapu kaydına, davalı Memet ...’nın ise çekişmeli yerin köy merası olduğu iddiasına dayandığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda mahkemece tespit ve tarafların dayanaklarını oluşturan kayıt ve belgelerin yöntemince mahalline uygulanması yapılıp kapsamları belirlendikten sonra her bir bölümün hukuki durumlarının tartışılması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinde isabet bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca doğru sonuca ulaşılabilmesi için, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, her iki taşınmazla ilgili tüm tespit bilirkişileri ve uzman fen bilirkişi hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte, kadastro tespitlerinin dayanaklarını oluşturan tapu kayıtları ile davacının dayanağını oluşturan tapu kaydı ve men'i müdahale ilamı 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 20. maddesinde düzenlendiği şekilde yöntemince mahalline uygulanmalı; yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu taşınmazların dayanaklarını oluşturan kayıtlar ve kadastro tutanağı örnekleri ile denetlenmeli, bilinemeyen sınırlar yönünden taraflara tanıkla kanıtlama olanağı tanınmalıdır.

Yapılacak uygulama sonucunda; uzman fen bilirkişisinden, uygulanabilir ve fenni sıhhate haiz haritaları bulunan kayıt ve ilamların kapsamını haritasına göre, uygulanabilir ve fenni sıhhate haiz haritaları bulunmayan kayıt ve ilamların kapsamını okunan sınırları ile yerel bilirkişi ve tanık sözlerine göre açıklar; kadastro paftası ile uygulanan her bir kayıt ve ilamın kapsamını çakıştırmalı olarak gösterir şekilde ayrıntılı rapor ve kroki alınmalıdır.

Yine, keşifte hazır bulunacak yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, çekişmeli taşınmazların kayıt ve ilam uygulamaları sonucunda ortaya çıkacak tüm bölümlerinin kime ait olduğu, kim tarafından hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, zilyetliğin kesintiye uğrayıp uğramadığı, ... ve ... Köyleri arasındaki kadim sınırın neresi olduğu, kadastro sırasında bu sınıra uyulup uyulmadığı gibi hususlar tek tek ve olaylara dayalı olarak sorulup saptanmaya çalışılmalıdır.

Yerel bilirkişi ve tanık sözleri arasında doğabilecek çelişkiler, gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılmalı, tutanakların edinme sebeplerine aykırı sonuçlara ulaşılması halinde, tüm tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek aykırılıkların giderilmesine çalışılmalıdır.

Bundan sonra toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek, çekişmeli taşınmazların yapılacak kayıt ve ilam uygulamalarına göre belirlenecek her bir bölümü yönünden, kim veya kimler yararına ve ne şekilde edinme koşullarının oluştuğu hususlarında ulaşılacak kanaate göre bir karar verilmelidir.

Bu değerlendirme yapılırken, davacının dayanağını oluşturan tapu kaydının oluşumuna esas tescil ilamında Hazine ve Köy Tüzel Kişiliğinin taraf oldukları; davacının dayanağını oluşturan men'i müdahale ilamında davalı ...’nın babası Memet ...’nın taraf olduğu, Memet ...’nın men'i müdahale dosyasında kadastro tespitinin dayanağını oluşturan tapu kaydına değil çekişmeli bölümün köy merası olduğu iddiasına dayanması nedeniyle men'i müdahale ilamının taraflar arasında kesin hüküm değil, güçlü delil oluşturacağı hususları da gözetilmelidir.