Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2011/6116 K.2012/355

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle "yapılan araştırma, inceleme ve uygulamanın karar vermeye yeterli bulunmadığı, çekişmeli taşınmazın bulunduğu köyde 1960 tarihinde toprak komisyonunca çalışma yapıldığı ve bu çalışmalar sonucu düzenlenen belirtmelik, tablendikatif ve tevzi paftası dosya içerisine alındığı halde, keşifte mahalline uygulanarak kapsamlarının belirlenmediği vurgulanarak mahallinde yeniden yapılacak keşif sırasında toprak komisyonu haritası ile kadastro paftası ölçekleri eşitlenip çakıştırılarak uygulama yapılması,

teknik bilirkişiye uygulanan haritaların kapsadığı alanı ve çekişmeli taşınmazın konumunu gösterir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmesi, dinlenecek yerel bilirkişi, belirtmelik bilirkişisi,tespit bilirkişisi ve tanıklardan davaya konu edilen taşınmazın niteliği, intikali ile tasarrufu, toprak tevzi çalışmalarında çekişmeli taşınmazın niteliğinin ne olduğu, konusunda ayrıntılı bilgi alınması, ulaşılacak sonuca göre hüküm kurulması" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine, taşınmazın tespit gibi tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir

Mahkemece, bozma ilamında işaret edilen toprak tevzi paftaları mahallinde uygulanmadan 04.02.2011 tarihli fen bilirkişisi raporuyla yetinilerek ve bozma öncesinde alınan ziraat bilirkişisi raporu, mahalli bilirkişi beyanları gözetilerek tespit maliki lehine mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de eksik inceleme sonucu verilen hüküm isabetsizdir.

Mahkemece Yargıtay bozma ilamına uyulduğuna göre, bozmada işaret edilen hususların eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir. Bozmaya uyulmakla, taraflar yararına usuli müktesep hak oluştuğu gibi bozma gereklerinin yerine getirilmesi bakımından mahkeme için de zorunluluk doğar.

Mahkemece; çekişmeli taşınmaz yönünden, belirtmelik tutanakları, dağıtım cetvelleri, dağıtım haritası ile toprak tevzi çalışmaları sonucunda dağıtım işlemi yapılmışsa dağıtım sonucu oluşmuş tüm kayıtlar dosya içerisine getirildikten sonra mahallinde keşif yapılmadan, ... Kadastro Müdürlüğüne müzekkere yazılarak fen bilirkişinin 04.02.2011 tarihli raporuyla yetinilerek hüküm kurulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyulmakla oluşan müktesep hak mahkeme tarafından dahi ihlal edilemez. Hal böyle olunca; bozmaya uyan mahkeme, bozma gereklerini eksiksiz olarak yerine getirmek zorundadır. Bozma çerçevesinde keşif yapılarak hukuki durumun tayin ve takdiri gerekir.

Yapılacak keşifte öncelikle, çekişmeli taşınmazın kapsamı belirlenmeli, toprak komisyonu haritası ile kadastro paftası ölçekleri eşitlenip çakıştırılmalı, teknik bilirkişiye uygulanan haritaların kapsadığı alanı ve çekişmeli taşınmazın konumunu gösterir keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, dinlenecek yerel bilirkişi, belirtmelik bilirkişisi, tespit bilirkişisi ve tanıklardan davaya konu edilen taşınmazın niteliği, intikali ile tasarrufu, toprak tevzi çalışmalarında çekişmeli taşınmazın niteliğinin ne olduğu konusunda ayrıntılı bilgi alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.